Κι αυτό την ώρα που καταγράφεται μια συνεχής υποαπόδοση στο εν λόγω πεδίο τα τελευταία χρόνια, δείγμα των δυσκολιών, τόσο της δημόσιας διοίκησης, όσο και των ζητημάτων πιστωτικής επέκτασης. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο σχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού καταγράφηκε για άλλη μια φορά αναθεώρηση προς τα κάτω του στόχου για το 2025. Έτσι, η πρόβλεψη για αύξηση των επενδύσεων κατά 8,4% φέτος μειώθηκε στο 5,7%. Ανάλογο ήταν και το 2024 που ο ρυθμός αύξησης των ακαθάριστων επενδύσεων παγίου κεφαλαίου τελικά διαμορφώθηκε στο 4,5%.
Σε σχέση, δε, με την ΕΕ οι μέσοι όροι είναι πολύ χαμηλότεροι. έτσι οι επενδύσεις, με βάση δημοσιευμένα στοιχεία, ήταν στο 15,3% του ΑΕΠ το 2024), όταν στην ΕΕ είναι πέριξ του 23% του ΑΕΠ. Υπενθυμίζεται ότι πριν την κρίση το ποσοστό ήταν στο 23,3% (το 2008).
Πάντως αισιόδοξες είναι οι προβλέψεις σχεδίου του κρατικού προϋπολογισμού 2026 που παρουσίασε σήμερα το ΥΠΕΘΟ για την πορεία των επενδύσεων, καθώς πέρα από το μεγαλύτερο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων των τελευταίων ετών αναμένεται και σημαντική κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων. Ειδικότερα, ο προϋπολογισμός αναμένει πως οι επενδύσεις θα αυξηθούν κατά 5,7% το 2025 και κατά 10,2% το 2026 «καθ’ όσον σε συνδυασμό με τη δυναμική που επιδεικνύουν οι ιδιωτικές επενδύσεις, αναμένεται να υλοποιηθεί ένα σημαντικά διευρυμένο πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων το 2026, με πόρους ύψους 16,7 δισ. ευρώ έναντι 14,6 δισ. ευρώ το 2025».
Το μήνυμα του Κ. Πιερρακάκη
Στο φόντο των μεγάλων αυτών προκλήσεων ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έστειλε το δικό του μήνυμα, μιλώντας στην Καθημερινή της Κυριακής. “Η ανάπτυξη διασφαλίζεται, πρώτα απ’ όλα, μέσα από τη σταθερή αύξηση των ιδιωτικών επενδύσεων, που είναι καταλύτης της ανταγωνιστικότητας και ο πιο αξιόπιστος δείκτης εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία. Συνεχίζεται, επίσης, μέσω ενός ισχυρού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.
Το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων ανέρχεται σε 16,7 δισ. ευρώ για το 2026 , ποσό τριπλάσιο από το 2019 ενώ το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026–2030 είναι το μεγαλύτερο στην ιστορία της Ελλάδας, με συνολικό προϋπολογισμό 22,4 δισ. ευρώ . Καλύπτει ένα ευρύ φάσμα παρεμβάσεων σε στρατηγικές προτεραιότητες, όπως οι υποδομές , οι μεταφορές, η ενίσχυση των ιδιωτικών επενδύσεων, η ψηφιακή και πράσινη μετάβαση, η τεχνητή νοημοσύνη και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας σε κρίσεις” τόνισε ο κ. Πιερρακάκης και πρόσθεσε:
“Την ίδια ώρα, η χώρα εξασφαλίζει νέους ευρωπαϊκούς πόρους άνω των 8 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026–2032, μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, του Ταμείου Εκσυγχρονισμού και του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νήσων, που στηρίζουν την κοινωνική συνοχή, την πράσινη μετάβαση και την ανάπτυξη σε κάθε γωνιά της χώρας.
Και, βεβαίως, υπάρχει κάτι που υπερβαίνει ποιοτικά την απλή ποσοτική αποτύπωση: είναι το «μεταρρυθμιστικό πλεόνασμα» που μας μένει από τα έργα που υλοποιούνται. Έργα, που διαμορφώνουν τις προϋποθέσεις για διαρκή ανάπτυξη, μέσα από τον εκσυγχρονισμό της Δικαιοσύνης, την ψηφιοποίηση του κράτους και τη βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος.”
Ο κ. Πιερρακάκης εστίασε και στο θέμα της ποιότητας των επενδύσεων. Όπως είπε: “Οι greenfield επενδύσεις είναι, από τη φύση τους, οι πιο απαιτητικές. Χρειάζονται μεγάλο αρχικό κεφάλαιο, χρόνια ωρίμανσης και πλήρη έκθεση σε αδειοδοτικό, τεχνολογικό και μακροοικονομικό ρίσκο. Δεν συγκρίνονται με το real estate ή τις εξαγορές υφιστάμενων επιχειρήσεων, που αποδίδουν γρηγορότερα και με πολύ μικρότερη αβεβαιότητα.
Ακριβώς γι’ αυτό, μετά από μια δεκαετία κρίσης, το πρώτο κύμα επενδύσεων που επιστρέφει σε μια οικονομία δεν είναι ποτέ οι greenfield. Είναι εκείνες που «τεστάρουν» το περιβάλλον. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι από το 2019 και μετά το κράτος δουλεύει συστηματικά για να μειώσει το ρίσκο των παραγωγικών επενδύσεων: σταθερότερο φορολογικό πλαίσιο, χαμηλότεροι συντελεστές, ψηφιοποίηση του κράτους. Αυτά είναι τα απαραίτητα συστατικά ώστε να μπορεί να υλοποιηθεί ένα πλήρες φάσμα επενδύσεων, όπως ακριβώς συμβαίνει τα τελευταία χρόνια. Το αποτέλεσμα αρχίζει να φαίνεται. Οι ιδιωτικές επενδύσεις αυξάνονται με ρυθμούς 5,7% το 2025 και 10,2% το 2026, ενώ η Ελλάδα καλύπτει σταδιακά ένα μεγάλο μέρος του επενδυτικού κενού της κρίσης.
Το πιο κρίσιμο στοιχείο, όμως, είναι η αλλαγή στη σύνθεση των επενδύσεων. Το 2026 οι συνολικές επενδύσεις εκτιμώνται στα 46 δισ. ευρώ, με το 61% να προέρχεται από τον ιδιωτικό τομέα. Μέχρι το 2029, θα φτάσουν τα 51,7 δισ. ευρώ, με τις ιδιωτικές επενδύσεις να αντιστοιχούν στο 78%, αποτυπώνοντας έναν σαφή δομικό μετασχηματισμό. Λιγότερη εξάρτηση από το Δημόσιο, περισσότερη παραγωγική πρωτοβουλία.
Στη μεγάλη αύξηση επενδύσεων που παρατηρούμε στην χώρα μας μετά το 2019, καθοριστικός είναι και ο ρόλος των άμεσων ξένων επενδύσεων. Τα προηγούμενα έξι χρόνια (2019-2024) οι άμεσες ξένες επενδύσεις ξεπέρασαν τα 32 δις ευρώ, ποσό μεγαλύτερο από το σύνολο των προηγούμενων δεκαεπτά ετών (2002-2018). Το 2025 φαίνεται ότι θα έχουμε μια ακόμα πολύ καλή χρονιά, καθώς στο πρώτο δεκάμηνο του έτους έφτασαν τα 10,3 δις ευρώ, ποσό σημαντικά υψηλότερο από το σύνολο του 2022, όταν και καταγράφηκε ρεκόρ άμεσων ξένων επενδύσεων.”
