ΕΚΤΥΠΩΣΗ
Εκτύπωση αυτής της σελίδας
Πληθωρισμός, ο σύμμαχος των ανέργων

Πληθωρισμός, ο σύμμαχος των ανέργων

11:23 - 06 Σεπ 2021
Στις αρχές Μαρτίου είχαμε εκφράσει τους προβληματισμούς μας για την μονιμοποίηση του αποπληθωρισμού στην γενική δημοσιονομική εικόνα της χώρας και για την απουσία συνολικής πολιτικής που θα απέτρεπε την αναβίωση παρόμοιων αρνητικών φαινομένων (.

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ και σε σύγκριση με το αντίστοιχο χρονικό διάστημα του προηγούμενου έτους το χρονικό διάστημα Ιανουάριος-Δεκέμβριος 2020 ο μέσος πληθωρισμός ήταν (-1,2%), δηλαδή αποπληθωρισμός. Γενική τάση που συνέχισε να εμφανίζεται και τους επόμενους μήνες. Ιανουάριος 2021 (-2,0 %), Φεβρουάριος 2021                 (-1,3%), Μάρτιος 2021     (-1,6%).

Έκτοτε και παρ’ ότι έχει περάσει ελάχιστο χρονικό διάστημα η κατάσταση δείχνει ότι αντιστρέφεται αφού τους επόμενους μήνες οι αποπληθωριστικές πιέσεις μειώθηκαν και άρχισαν να εμφανίζεται ήπιος προς το παρόν πληθωρισμός. Απρίλιος 2021 (-0,3%), Μάϊος 2021 (+0,1%), Ιούνιος 2021 (+1,0 %), Ιούλιος 2021 (+1,4%).

Η παραπάνω εικόνα δεν είναι προϊόν υλοποίησης συγκεκριμένων κυβερνητικών πολιτικών που έδωσαν υπέρμετρη ώθηση στην ανάπτυξη και τόνωσαν δυναμικά την κατανάλωση προκαλώντας άνοδο των τιμών αλλά αποτέλεσμα της διεθνούς συγκυρίας  που διαμορφώθηκε Α) Από το άλμα στις τιμές των τροφίμων (16 Αυγούστου 2021 «Εκτός από τα δάση και τις πυρκαγιές, υπάρχει το  στάρι και η πείνα») Β) Την άρση (σε διεθνή κλίμακα) των lockdown γεγονός που προκάλεσε την φυσιολογική (μετά την τεράστια πτώση) αύξηση του ενεργειακού κόστους καθώς και άνοδο των τιμών των βιομηχανικών προϊόντων (συνδυασμός υψηλής κατανάλωσης μετά την απελευθέρωση της οικονομίας και προβλημάτων λόγω πανδημίας στις εφοδιαστικές αλυσίδες).

Αυτοί ήταν οι δύο βασικοί λόγοι σύμφωνα με την ΕΚΤ που ώθησαν τον πληθωρισμό τον Αύγουστο 2021 στο 3% (υψηλότερο επίπεδο 10-ετίας),τιμή υψηλότερη από τον στόχο του 2% που έχει υιοθετήσει η κεντρική τράπεζα για το 2021. Όμως η ΕΚΤ δεν φαίνεται να ανησυχεί αφού θεωρεί ότι οι παραπάνω αιτίες θα επηρεάσουν μόνο μία φορά (εφ’ άπαξ) τον πληθωρισμό  οπότε έως τα τέλη Νοεμβρίου θα έχει επανέρθει η κανονικότητα στην διαμόρφωση των τιμών. Γι’ αυτό και ακριβώς τον λόγο η ΕΚΤ δεν προτίθεται να αλλάξει δραματικά την νομισματική πολιτική αλλά να διατηρήσει «τις ευνοϊκές χρηματοδοτικές συνθήκες» (ΣΣ:Προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης-επαναγοράς ομολόγων-χαμηλά επιτόκια

Στο σημείο αυτό ίσως θα ήταν χρήσιμο να κάνουμε μία θεωρητικά απλοποιημένη προσέγγιση της έννοιας πληθωρισμός. Παραδοσιακά και ιδιαίτερα από τους συντηρητικούς ο πληθωρισμός (άνοδος των τιμών) θεωρείται πρόβλημα για την δημοσιονομική κατάσταση μίας χώρας γιατί μειώνει την αγοραστική δυνατότητα των πολιτών άρα πλήττει την κατανάλωση οπότε υπονομεύει την αναπτυξιακή δυναμική. 

Αυτή είναι η μία πλευρά του νομίσματος γιατί όταν εμφανίζεται υψηλός και καλπάζων πληθωρισμός η κεντρική τράπεζα φροντίζει να διατηρεί τα επιτόκια των τραπεζικών καταθέσεων σε επίπεδα χαμηλότερα του πληθωρισμού. Ευνόητα, οι καταθέσεις χάνουν σημαντικό μέρος της αξίας τους αφού το επιτόκιο κατάθεσης δεν καλύπτει τις πληθωριστικές απώλειες. Σε αυτή την περίπτωση η εξαναγκαστική και προφανής επενδυτική επιλογή είναι η τοποθέτηση των αποταμιευμένων κεφαλαίων  στην παραγωγική διαδικασία προκειμένου να παραχθεί κέρδος που θα καλύπτει τουλάχιστον τις πληθωριστικές απώλειες. Όλοι γνωρίζουμε ότι επενδύσεις σημαίνουν μείωση της ανεργίας. Σύμφωνα λοιπόν με τα όσα προαναφέρθηκαν ο πληθωρισμός (ΣΣ: Κυρίως ο δομικός πληθωρισμός στον οποίο δεν υπολογίζονται οι αυξήσεις των τιμών σε καύσιμα και νωπά τρόφιμα) μπορεί να θεωρηθεί διασταλτικά και μηχανισμός αναδιανομής πλούτου υπέρ των πτωχών (ΣΣ:Επειδή βρίσκουν εργασία κλπ.). 

Την περίοδο της πανδημίας ο πληθωρισμός πήρε αρνητικές τιμές (αποπληθωρισμός) δηλαδή η αγοραστική δυνατότητα των καταθετών αυξανόταν. Ταυτόχρονα και τα επιτόκια καταθέσεων πήραν αρνητικές τιμές (αρνητικές αποδόσεις ομολόγων) οπότε θεωρητικά ότι κέρδιζαν οι καταθέτες από την μείωση των τιμών (αποπληθωρισμός) το έχαναν από τα αρνητικά επιτόκια. Ας αναλογιστούμε, βρισκόμαστε σε μία περίοδο κρίσης τα πάντα βρίσκονται υπό αναθεώρηση και ο κίνδυνος να χαθούν αξίες είναι μεγάλος. Η  αξία των καταθέσεων μειώνεται λογιστικά (αρνητικά επιτόκια καταθέσεων) αλλά ταυτόχρονα μειώνονται και οι τιμές (αποπληθωρισμός) άρα αυξάνεται η αγοραστική δυνατότητα αυτών των καταθέσεων και ισοσκελίζονται οι απώλειες από τα αρνητικά επιτόκια. Ποιος επενδυτής θα επιλέξει να αποχωρήσει από το ασφαλές περιβάλλον των κρατικών ομολόγων για να αναλάβει το αυξημένο ρίσκο της επένδυσης σε ένα περιβάλλον κρίσης και αβεβαιότητας; Απάντηση, ελάχιστοι η κανένας. 

Ήταν πασιφανής ο τεράστιος κίνδυνος που ελλόχευε για το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα εφ’ όσον διατηρούνταν αυτή η οικονομική πραγματικότητα και την περίοδο που η πανδημία θα τίθονταν υπό έλεγχο και βαθμιαία  θα αποσύρονταν τα κρατικά προγράμματα στήριξης. Ουσιαστικά αναφερόμαστε στην παρούσα χρονική περίοδο. Η ανυπαρξία ιδιωτικών επενδύσεων (τα χρήματα παραμένουν σε καταθέσεις) θα συνεπάγονταν αυξημένη πιθανότητα να εκτοξευθεί η ανεργία και να κλιμακωθεί η ύφεση. Οι Κεντρικές τράπεζες ορθά και έγκαιρα διέγνωσαν αυτό το κίνδυνο και ουσιαστικά δρομολόγησαν (υπέρ-προσφορά χρήματος) την διεθνή οικονομία στην κατεύθυνση της εμφάνισης πληθωρισμού που θα εξανάγκαζε τους καταθέτες να αποσύρουν καταθέσεις (να βγάλουν τα χρήματα από το στρώμα) και να τα επενδύσουν. Ας προσέξουμε την βασική διαφορά. Τα επιτόκια παραμένουν ακόμα στα χαμηλά επίπεδα που διαμορφώθηκαν την περίοδο της πανδημίας αφού συνεχίζεται η νομισματική πολιτική της «ποσοτικής χαλάρωσης» για όσο χρόνο εκτιμούν οι κεντρικοί τραπεζίτες ότι το έχει ανάγκη η διεθνής οικονομία. Ταυτόχρονα ο αποπληθωρισμός εξαφανίζεται και επανέρχεται το φαινόμενο του πληθωρισμού. Όποιος έχει καταθέσεις πλέον χάνει από όλες τις πλευρές (αρνητικά η χαμηλά επιτόκια και πληθωρισμός). Η μόνη του διέξοδος να επενδύσει τις καταθέσεις του στην πραγματική οικονομία. Δηλαδή να συμβάλει μαζί με τα κρατικά προγράμματα στην χρηματοδότηση της ανάπτυξης. 

Σε απλά Ελληνικά και υπερ-απλουστευμένα, οι κεντρικές τράπεζες «εκβιάζουν» τους μεγάλο-καταθέτες. Είτε θα επενδύσετε τα χρήματα σας στην πραγματική οικονομία, είτε θα έχετε μεγάλες ζημιές από τον συνδυασμό χαμηλά επιτόκια-πληθωρισμός. Φυσικά και αυτοί (οι μεγάλό-κεφαλαιούχοι) δεν θα καθήσουν με σταυρωμένα τα χέρια, θα αντιδράσουν πιέζοντας με όποιο μέσο διαθέτουν στην κατεύθυνση της μείωσης του πληθωρισμού. Η ανάλυση της οικονομικής συγκυρίας είναι δυναμική διαδικασία. Οι ίδιες έννοιες και καταστάσεις ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν, χαρακτηρίζονται με διαφορετικό πρόσημο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο πληθωρισμός. Διαχρονικά ξορκίζονταν (κυρίως από τους συντηρητικούς) ως το απόλυτο  κακό. Σήμερα χρησιμοποιείται από τους θεματοφύλακες του συστήματος, τις κεντρικές τράπεζες, ως το εργαλείο που θα επαναφέρει κεφάλαια στην πραγματική οικονομία και θα δώσει ώθηση στην ανάπτυξη. Πληθωρισμός, ο σύμμαχος των ανέργων

Copyright © 1999-2024 Premium S.A. All rights reserved.