Οι βιομηχανίες στην Ελλάδα πληρώνουν περίπου 15 λεπτά ανά κιλοβατώρα, ενώ οι δήμοι καλούνται να πληρώνουν 24 λεπτά για να ηλεκτροδοτούν σχολεία, παιδικούς σταθμούς και ΚΑΠΗ. Την ίδια ώρα, βέβαια, οι δήμαρχοι ακούν τον πρωθυπουργό από το βήμα της ΚΕΔΕ να τους κάνει... κήρυγμα για συνετή δημοσιονομική διαχείριση!

Δεν πρόκειται, όμως, για έναν ακόμη λογαριασμό. Πρόκειται για τη λειτουργία των σχολείων και την καθημερινότητα χιλιάδων παιδιών.

Αρκεί να δει κανείς την εικόνα στην Αθήνα. Στα 278 σχολικά συγκροτήματα, που στεγάζονται σε 677 κτίρια, το 76% των εγκαταστάσεων είναι άνω των 40 ετών, ενώ τα μισά έχουν ηλικία μεγαλύτερη του μισού αιώνα. Για τη συντήρηση, τη θέρμανση και τα λειτουργικά τους έξοδα, ο Δήμος Αθηναίων έλαβε φέτος 3,5 εκατ. ευρώ. Με έναν απλό υπολογισμό, αντιστοιχούν περίπου 575 ευρώ τον μήνα ανά σχολικό κτίριο για όλες αυτές τις ανάγκες.

Με αυτά τα χρήματα καλούνται οι δήμοι να συντηρήσουν υποδομές δεκαετιών, να αντιμετωπίσουν έκτακτες βλάβες, να εξασφαλίσουν θέρμανση και να διατηρήσουν στοιχειώδεις συνθήκες ασφάλειας και υγιεινής. Και όλα αυτά ενώ η ενεργειακή επιβάρυνση περιορίζει ακόμη περισσότερο τους διαθέσιμους πόρους.

Η κατάσταση αποκτά ακόμη πιο ανησυχητικές διαστάσεις όταν περνάμε στο ζήτημα της ασφάλειας. Σύμφωνα με τα στοιχεία, το 43% των σχολικών μονάδων δεν διαθέτει ασφαλές ηλεκτρολογικό δίκτυο, το 28% δεν έχει σύστημα πυρασφάλειας, ενώ περίπου το 70% των σχολείων έχει κατασκευαστεί με βάση τον αντισεισμικό κανονισμό του 1959. Χιλιάδες κτίρια εξακολουθούν να χρειάζονται περαιτέρω προσεισμικό έλεγχο.

Σύμφωνα με έκθεση του ΟΟΣΑ, το 47% των μαθητών στην Ελλάδα φοιτά σε σχολεία όπου η ανεπάρκεια των υποδομών παρεμποδίζει τη διδασκαλία.

Η απάντηση στα παραπάνω δεν μπορεί βέβαια να είναι οι δωρεές και οι αποσπασματικές χορηγίες. Το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου», με προβλεπόμενους πόρους 400 εκατ. ευρώ σε βάθος τετραετίας για την ανακαίνιση σχεδόν 2.000 σχολείων, αποτελεί μια παρέμβαση, αλλά αφορά ένα μικρό μόνο μέρος του συνολικού σχολικού αποθέματος. Δεν υποκαθιστά μια σταθερή, δημόσια πολιτική συντήρησης.

Ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε τον διπλασιασμό της ετήσιας κρατικής επιχορήγησης για τα σχολικά κτίρια και δεσμεύθηκε να εξετάσει προσωπικά το ζήτημα του ενεργειακού κόστους.Δεν έδωσε όμως σαφές χρονοδιάγραμμα για το πότε και αν τελικά θα υπάρξει παρέμβαση στους λογαριασμούς ρεύματος.

Όσο για τις συστάσεις προς τους δημάρχους για συνετότερη διαχείριση των οικονομικών είναι τουλάχιστον προβληματικές. Γιατί το σχολείο δεν είναι μια ακόμη δημοτική υπηρεσία που μπορεί να περιοριστεί η λειτουργία της όταν τελειώσει ο προϋπολογισμός. Είναι δημόσιο αγαθό και η ασφάλεια των παιδιών δεν μπορεί να εξαρτάται από το πόσα χρήματα περισσεύουν στα δημοτικά ταμεία.

Σε κάθε περίπτωση, τα σχολεία δεν πρέπει να λειτουργούν με όρους οικονομικής επιβίωσης. Η συντήρηση, η ασφάλεια και το κόστος λειτουργίας τους πρέπει να αποτελούν σταθερή προτεραιότητα του κρατικού προϋπολογισμού. Διαφορετικά, το κόστος θα μεταφέρεται από χρόνο σε χρόνο, από τις σχολικές αίθουσες στους δήμους και τελικά στις τσέπες των πολιτών. Ενώ παράλληλα, οι μαθητές θα περνούν τα καλύτερά τους χρόνια σε αντιπαραγωγικά κτίρια, που εκτός των άλλων θέτουν σε κίνδυνο και τη σωματική τους ακεραιότητα.