Σύμφωνα με τον Σάντσεθ το πρωτοφανές αυτό μέτρο είναι απαραίτητο για να αντιμετωπιστεί η στεγαστική κρίση στη χώρα και αποσκοπεί στο να δοθεί προτεραιότητα στις διαθέσιμες κατοικίες για τους Ισπανούς πολίτες.
«Η Δύση αντιμετωπίζει μια αποφασιστική πρόκληση: Να μη γίνει μια κοινωνία διαιρεμένη σε δύο τάξεις, τους πλούσιους ιδιοκτήτες και τους φτωχούς ενοικιαστές», δήλωσε ο Σάντσεθ.
Όπως υποστήριξε σε οικονομικό φόρουμ στη Μαδρίτη, οι κάτοικοι τρίτων χωρών αγόρασαν 27.000 ακίνητα στην Ισπανία το 2023 «όχι για να ζήσουν» αλλά «για να βγάλουν χρήματα από αυτά, κάτι που, στο πλαίσιο της έλλειψης που βρισκόμαστε, προφανώς δεν μπορούμε να επιτρέψουμε».
Ο Σάντσεθ, σύμφωνα με το BBC, δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο επιβολής του φόρου ούτε το χρονοδιάγραμμα της υποβολής του προς έγκριση νομοσχεδίου στο κοινοβούλιο, όπου συχνά δυσκολεύεται να συγκεντρώσει επαρκείς ψήφους.
Μάλιστα, όπως αναφέρει το Bloomberg, η κυβέρνηση συνασπισμού μειοψηφίας του σοσιαλιστή πρωθυπουργού δεν έχει ακόμη αποστείλει στο ισπανικό κοινοβούλιο την επίσημη πρόταση για την αύξηση του φόρου στις αγορές ακινήτων από πολίτες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν διαθέτουν άδεια παραμονής στην ΕΕ.
Παράλληλα, οι προσπάθειες που γίνονται τους τελευταίους μήνες να περάσει η φορολογική και η στεγαστική νομοθεσία δείχνουν ότι ο Σάντσεθ είναι πιθανό να δυσκολευτεί να κερδίσει τα ετερόκλητα πολιτικά κόμματα στα οποία πρέπει να στηριχθεί για υποστήριξη.
Το κύριο πρόβλημα του Σάντσεθ είναι ότι δύο από τα τουλάχιστον οχτώ κόμματα με τα οποία πρέπει να διαπραγματευτεί δεν ευθυγραμμίζονται πάντα με τις πολιτικές του, αφού συχνά υποστηρίζουν τις επιχειρηματικές ομάδες εναντίον των οποίων στρέφεται η κυβέρνηση. Στο πλαίσιο αυτό, η καταλανική αποσχιστική ομάδα Junts ηγήθηκε πέρυσι μιας επιτυχημένης επίθεσης εναντίον μιας κυβερνητικής προσπάθειας να αλλάξει το φορολογικό καθεστώς για τα επενδυτικά κεφάλαια ακινήτων.
Ο πρωθυπουργός, ωστόσο, χρειάζεται την υποστήριξη της Junts, που έχει επτά βουλευτές, για να περάσει οποιονδήποτε νόμο, και τον Δεκέμβριο το εν λόγω καταλανικό κόμμα κάλεσε τον Σάντσεθ να ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης. Ο ίδιος έχει δηλώσει μέχρι στιγμής ότι δεν θα το κάνει, γεγονός που καθιστά δύσκολη τη συμφωνία για οποιεσδήποτε νέες νομοθετικές προτάσεις έως ότου ληφθεί επίσημη απόφαση για την ψηφοφορία αυτή.
Ούτε η Junts ούτε το PNV – ένα φιλοεπιχειρηματικό, βασκικό, εθνικιστικό κόμμα – έχουν ακόμη αναλύσει διεξοδικά την πρόταση για τον φόρο ακίνητης περιουσίας, καθώς αναμένουν ένα επίσημο σχέδιο, σύμφωνα με άτομα με γνώση επί του ζητήματος. Και τα δύο κόμματα έχουν επίσης τις δικές τους προτάσεις για τη στέγαση.
Την κατάσταση περιπλέκει περαιτέρω το γεγονός ότι ο έλεγχος της φορολογίας των ακινήτων ανήκει στις περιφερειακές κυβερνήσεις και όχι στην κεντρική διοίκηση, σύμφωνα με έκθεση της Banco de Sabadell SA.
«Δεν είναι προφανές ότι το μέτρο είναι αποτελεσματικό, καθώς θα πρέπει να εγκριθεί από το κοινοβούλιο», αναφέρει η Sabadell στην έκθεση. «Η κυβέρνηση πρέπει να προσαρμόσει τον φόρο στο φορολογικό καθεστώς, το οποίο, σε θέματα στέγασης, είναι αρμοδιότητα των περιφερειακών διοικήσεων.»
Ένα άλλο ζήτημα είναι ότι άλλα μέρη του πακέτου μέτρων του Σάντσεθ, το οποίο, όπως λέει, στοχεύει να συμβάλει στην αντιμετώπιση της έλλειψης κατοικιών στη χώρα, μπορεί επίσης να αντιμετωπίσει ευρεία αντίθεση από άλλα κόμματα, που το καθένα έχει τις δικές του προτάσεις. Τα κόμματα αυτά κυμαίνονται από το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα, το οποίο είναι η μεγαλύτερη ομάδα της αντιπολίτευσης, μέχρι το Sumar, τον μικρότερο εταίρο της κυβέρνησης στον συνασπισμό.
Βρετανοί αγοραστές αναζητούν εναλλακτικές
Ενώ ο Σάντσεθ ανακοινώνει τα σχέδιά του, Βρετανοί αγοραστές αρχίζουν να αναζητούν εναλλακτικές. Μιλώντας στο BBC, εκφράζουν τον προβληματισμό τους για την επιβολή φόρου και εξετάζουν το ενδεχόμενο κάποιας «γρήγορης» αγοράς, αν και το μέλλον είναι ακόμη θολό.
Παράλληλα, το γεγονός πως δεν έχει ανακοινωθεί τίποτε ακόμη περί πώλησης ακινήτων από ξένους δεν διευκολύνει την κατάσταση, ενώ όσοι επιθυμούν να αγοράσουν εξοχικές κατοικίες στα περίχωρα της Ισπανίας αναρωτιούνται πόσο μπορεί να ωφελήσει τους ίδιους τους Ισπανούς μία τέτοια ρύθμιση και πόσοι από τους ντόπιους επιθυμούν να αγοράσουν εξοχικά.
Δεν είναι, μάλιστα, λίγοι όσοι σκέφτονται εναλλακτικές λύσεις, όπως η αγορά κάποιας εξοχική κατοικίας στην Κύπρο, αφού η Ισπανία φαίνεται τώρα λιγότερο φιλική και ασφαλής αγορά.