Η έκθεση – που αντικατοπτρίζει το καθεστώς των περιφερειακών ή μειονοτικών γλωσσών στη χώρα από τον Ιούνιο του 2024 – επαινεί επίσης τη διαβούλευση των κρατικών αρχών με τους ομιλητές της γλώσσας και τους εκπροσώπους τους στη Βουλή ως «τακτική και αποτελεσματική». Αναγνωρίζει ότι η κυπριακή κυβέρνηση επικεντρώνεται στην ευαισθητοποίηση των Αρμενίων και των Μαρωνιτών, της ιστορίας, του πολιτισμού και των γλωσσών τους στην κυπριακή κοινωνία. Τα δυτικά αρμενικά, η προστατευόμενη γλώσσα για τους Αρμένιους στην Κύπρο, διδάσκεται σε διάφορα επίπεδα εκπαίδευσης, με προσπάθειες επέκτασης της διδασκαλίας στα ανώτερα δευτεροβάθμια επίπεδα.
Ωστόσο, παρά την κυβερνητική υποστήριξη και τις προσπάθειες διατήρησης για την αναζωογόνηση της Κυπριακής Μαρωνιτικής Αραβικής, η Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων εκφράζει σοβαρές ανησυχίες για τη διδασκαλία της, τονίζοντας ότι η γλώσσα «κινδυνεύει με εξαφάνιση». Λόγω έλλειψης εκπαιδευμένων δασκάλων, η γλώσσα διδάσκεται μόνο στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση με περιορισμένες ώρες. Ως εκ τούτου, η έκθεση ζητά πιο επείγοντα μέτρα για τη διασφάλιση της επιβίωσης και της μετάδοσης της γλώσσας.
Από την προηγούμενη παρακολούθηση, η Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης είχε συστήσει στην Κύπρο «να παράσχει κατάρτιση εκπαιδευτικών για την Αρμενική και την Κυπριακή Μαρωνιτική Αραβική» κατά προτεραιότητα.
Κατά την επιτόπια επίσκεψη για αυτήν την έκθεση, η Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων έμαθε ότι η έλλειψη εκπαιδευτικών συνεχίζεται, παρά το γεγονός ότι οργανώνονται και χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου από το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας επιμορφωτικές συνεδρίες. Η αντιμετώπιση της έλλειψης εκπαιδευμένων δασκάλων της Κυπριακής Μαρωνιτικής Αραβικής είναι επείγουσα για να αυξηθούν οι ώρες διδασκαλίας της γλώσσας και να καθιερωθεί η διδασκαλία της στα πρωινά μαθήματα.
Η Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων επαινεί το πρόγραμμα επιστημονικής έρευνας του Πανεπιστημίου Κύπρου που στοχεύει στη διατήρηση τόσο της Αρμενικής όσο και της Κυπριακής Μαρωνιτικής Αραβικής γλώσσας μέσω της δημιουργίας ενός Αρχείου Προφορικής Παράδοσης, με δυνατότητες περαιτέρω ακαδημαϊκής ανάπτυξης και θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ευκαιρία ανάπτυξης ενός ολοκληρωμένου προγράμματος κατάρτισης εκπαιδευτικών. Για την επίτευξη αποτελεσμάτων, η άμεση και μακροπρόθεσμη συνεργασία μεταξύ των κυβερνητικών αρχών και των γλωσσικών εκπροσώπων είναι «κρίσιμη», σύμφωνα με την έκθεση.
Αν και η έκθεση σημειώνει την παρουσία και των δύο γλωσσών στα μέσα ενημέρωσης – όπως το ραδιοφωνικό πρόγραμμα «The Voice of the Maronites» και οι διαδικτυακές αρμενικές εφημερίδες – η έκθεση καλεί τις κυπριακές αρχές να «ενισχύουν την παρουσία της Αρμενικής και της Κυπριακής Αραβικής Μαρωνίτης στη μετάδοση». Εφημερίδες, τόσο σε απευθείας σύνδεση όσο και σε έντυπη μορφή και να αναπτύξουν τα μέσα ενημέρωσης για παιδιά και νέους.
Νίκος Ρούσσης - Στρασβούργο
