Η αντιπαράθεση της Παρασκευής, στη διάρκεια της οποίας ο πρόεδρος των ΗΠΑ κατηγόρησε τον Ουκρανό ηγέτη ότι «τζογάρει» με έναν τρίτο παγκόσμιο πόλεμο, προκάλεσε αναστάτωση στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και ενέτεινε τους φόβους για τις σχέσεις με τον Τραμπ.

Σε μία πρώτη αντίδραση οι Ευρωπαίοι θέλησαν να στηρίξουν τον Ζελένσκι με το μήνυμα «Δεν είσαι μόνος».

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος συνάντησε τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο την περασμένη Δευτέρα, ήταν ο πρώτος Ευρωπαίος ηγέτης που υπερασπίστηκε τον Ζελένσκι το βράδυ της Παρασκευής, δηλώνοντας: «Νομίζω ότι όλοι γνωρίζουμε την κατάσταση: υπάρχει ένας επιτιθέμενος, που είναι η Ρωσία, και ένας λαός που δέχεται επίθεση, που είναι η Ουκρανία».

Ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας, Γιόνας Γκαρ Στέρε, περιέγραψε τις σκηνές στον Λευκό Οίκο ως «αποκαρδιωτικές».

«Το ότι ο Τραμπ κατηγορεί τον Ζελένσκι πως τζογάρει με τον τρίτο παγκόσμιο πόλεμο είναι βαθιά παράλογο και μια δήλωση από την οποία αποστασιοποιούμαι», είπε.

Αρκετοί άλλοι ευρωπαίοι ηγέτες ακολούθησαν την ίδια στάση, χωρίς πάντως να επικρίνουν ευθέως τον πρόεδρο των ΗΠΑ.

«Η αξιοπρέπειά σας τιμά τη γενναιότητα του ουκρανικού λαού. Να είσαι δυνατός, να είσαι γενναίος, να είσαι ατρόμητος. Δεν είσαι ποτέ μόνος, αγαπητέ Πρόεδρε Ζελένσκι», ανέφεραν σε κοινή δήλωση η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα.

Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Κιρ Στάρμερ εξέφρασε δημόσια την «ακλόνητη υποστήριξή του» στον Ζελένσκι.

Ο νικητής των εκλογών στη Γερμανία, Φρίντριχ Μερτς, δήλωσε ότι το Βερολίνο «στέκεται με την Ουκρανία σε καλούς και σε δύσκολους καιρούς. Δεν πρέπει ποτέ να συγχέουμε τον επιτιθέμενο και το θύμα σε αυτόν τον τρομερό πόλεμο».

Επίσης, ο εκπρόσωπος του CDU για την εξωτερική πολιτική, Γιούργκεν Χαρτ, δήλωσε στο δημόσιο τηλεοπτικό δίκτυο Deutschlandfunk: «Οι φελλοί της σαμπάνιας πρέπει να έσκασαν χθες το βράδυ [στη Μόσχα]».

Ο Πολωνός, Ντόναλντ Τουσκ και ο Ισπανός, Πέδρο Σάντσεθ, ήταν επίσης δύο ακόμα ηγέτες που τάχθηκαν υπέρ του Ζελένσκι.

Οι δηλώσεις αυτές δείχνουν ξεκάθαρα τη διαφορετική οπτική ΗΠΑ-ΕΕ, με τις Βρυξέλλες να θεωρούν πολύ βιαστικές τις προσπάθειες του προέδρου των ΗΠΑ να τερματίσει τον πόλεμο και να επιδιορθώσει τους δεσμούς με τη Μόσχα.

«Πρέπει επιτέλους να ξυπνήσουμε και να συνειδητοποιήσουμε: «Αυτό είναι», σχολίασε ένας ανώτερος διπλωμάτης της ΕΕ. «Είμαστε μόνοι μας και οι γονείς στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού μόλις μας έδιωξαν από το σπίτι, μας έκοψαν τα επιδόματα και μας απέκλεισαν».

Η Κάγια Κάλας επικεφαλής διπλωμάτης της ΕΕ και ένθερμος υποστηρικτής της Ουκρανίας, ήταν επίσης έντονη στην εκτίμησή της: «Έγινε σαφές ότι ο ελεύθερος κόσμος χρειάζεται έναν νέο ηγέτη. Εναπόκειται σε εμάς, τους Ευρωπαίους, να ανταποκριθούμε σε αυτήν την πρόκληση», είπε.

Οι εξαιρέσεις και ο Μητσοτάκης

Σε αντίθεση με τα παραπάνω πιο ουδέτερη στάση κράτησε η Τζόρτζια Μελόνι, η οποία ζήτησε να υπάρξει μία σύνοδος κορυφής ΗΠΑ-ΕΕ για να συζητηθούν οι διμερείς σχέσεις, αλλά και η στάση στο ουκρανικό. Βέβαια, μάλλον ξεχνάει ότι ο Τραμπ από την ημέρα που εξελέγη μόνο επιτίθεται στην ΕΕ, την οποία άλλωστε απέκλεισε από τον πρώτο γύρο διαπραγματεύσεων με τη Ρωσία.

Αυτό βέβαια δεν εμποδίζει τον Ούγγρο ηγέτη Βίκτορ Όρμπαν να πάρει ξεκάθαρη θέση υπέρ του Τραμπ: «Οι δυνατοί άνθρωποι κάνουν την ειρήνη, οι αδύναμοι κάνουν πόλεμο», σχολίασε ο Όρμπαν μετά το επεισόδιο στο Οβάλ Γραφείο. «Σήμερα ο πρόεδρος Τραμπ υποστήριξε γενναία την ειρήνη. Κι ας ήταν δύσκολο για πολλούς να το χωνέψουν. Σας ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.»

Η στάση της Ουγγαρίας μοιάζει πολύ με αυτή του Κρεμλίνου, καθώς ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ σχολίασε πως «Ο Τραμπ είπε στον κλόουν [Ζελένσκι] την αλήθεια κατάματα: το καθεστώς του Κιέβου παίζει με τον τρίτο παγκόσμιο πόλεμο».

Για όλα τα παραπάνω η Ελλάδα έχει παραμείνει ουσιαστικά βουβή, γεγονός που παραπέμπει σε μία "ουδέτερη στάση". Πρέπει να σημειώσουμε ότι πρόσφατα ο Κυριάκος Μητσοτάκης επικοινώνησε με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι και του είπε ότι η Ουκρανία πρέπει να έχει ρόλο και λόγο στις ειρηνευτικές συνομιλίες, διαβεβαιώνοντας πως η ΕΕ θα τον στηρίξει ως προς αυτό. Πάντως, μετά το επεισόδιο ο Έλληνας Πρωθυπουργός δεν έχει κάνει κάποιο σχόλιο.

Από την ελληνική κυβέρνηση συνολικά υπάρχει η δήλωση του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, ο οποίος μετά τη συνάντησή του με τον αμερικανό ομόλογό του, Μάρκο Ρούμπιο επέλεξε να κρατήσει ίσες αποστάσεις:

Συγκεκριμένα δήλωσε ότι «ειδικά για το ζήτημα της Ουκρανίας, επεσήμανα ότι η Ευρώπη παραμένει πιστή σε μια δίκαιη και βιώσιμη λύση για τον ουκρανικό λαό. Και ανεξάρτητα από τη δημόσια αντιπαράθεση, η οποία υπήρξε σήμερα, παραμένει υποχρέωση της Ευρώπης να αναβαθμίσει τις αμυντικές της υποδομές. Η υποστήριξη όμως των Ηνωμένων Πολιτειών είναι αναγκαία».

Σπύρος Πολυχρονόπουλος