Το πρόγραμμα «Χρυσός Θόλος» - παρότι στηρίζεται αρχικά στη SpaceX - διευρύνει την ανταγωνιστικότητα με τη συμμετοχή μεγάλων και μικρών παικτών, επιδιώκοντας να μειώσει τους κινδύνους υπερβολικής εξάρτησης και να εξασφαλίσει τεχνολογική και πολιτική ευελιξία. Για το λόγο αυτό, η κυβέρνηση Τραμπ προσέγγισε το Project Kuiper της Amazon.com και μεγάλους αμυντικούς εργολάβους, καθώς η ένταση με τον Έλον Μασκ απειλεί την κυριαρχία της SpaceX στο πρόγραμμα, σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν το θέμα.
Η στροφή αυτή σηματοδοτεί μια στρατηγική απομάκρυνση από την εξάρτηση στη SpaceX του Μασκ, των δορυφορικών δικτύων Starlink και Starshield της οποίας βασίζονται πλέον σε μεγάλο βαθμό οι επικοινωνίες του αμερικανικού στρατού. Η αλλαγή αυτή έρχεται εν μέσω της επιδεινούμενης σχέσης μεταξύ του Τραμπ και του Μασκ. Πάντως, ακόμα και πριν από αυτή τη διαμάχη, αξιωματούχοι του Πενταγώνου και του Λευκού Οίκου είχαν αρχίσει να εξετάζουν εναλλακτικές στη SpaceX, ανησυχώντας για την υπερβολική εξάρτηση από έναν μόνο πάροχο για τόσο μεγάλο μέρος του φιλόδοξου διαστημικού αμυντικού προγράμματος, ύψους 175 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ανέφεραν δύο από τις πηγές.
Ο Μασκ και η SpaceX δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχόλιο. Αφότου η Reuters μετέδωσε αρχικά ότι η SpaceX ήταν επικρατέστερη για την κατασκευή τμημάτων του Golden Dome, ο Μασκ δήλωσε στην πλατφόρμα X ότι η εταιρεία «δεν προσπάθησε να διεκδικήσει κανένα σχετικό συμβόλαιο. Προτιμούμε να παραμείνουμε προσηλωμένοι στην αποστολή του να πάμε την ανθρωπότητα στον Άρη».
Παρόλα αυτά, λόγω του μεγέθους της SpaceX, του ιστορικού της με πάνω από 9.000 δορυφόρους Starlink σε τροχιά και της εμπειρίας της στις κρατικές συμβάσεις, η εταιρεία εξακολουθεί να θεωρείται επικρατέστερη για σημαντικά τμήματα του προγράμματος, ιδιαίτερα για τα συμβόλαια εκτοξεύσεων, σύμφωνα με τις πηγές.
Το Project Kuiper, το οποίο έχει εκτοξεύσει μόλις 78 από τους σχεδιαζόμενους 3.000 δορυφόρους χαμηλής τροχιάς, έχει προσεγγιστεί από το Πεντάγωνο για να συμμετάσχει στο πρόγραμμα, σηματοδοτώντας την πρόθεση της κυβέρνησης να εντάξει εμπορικές τεχνολογικές εταιρείες στην εθνική αμυντική υποδομή και να ξεπεράσει τα όρια των παραδοσιακών αμυντικών αναδόχων.
Ο Τζεφ Μπέζος, πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Amazon, δήλωσε τον Ιανουάριο στη Reuters ότι το Kuiper θα είναι «κυρίως εμπορικό», αλλά παραδέχθηκε πως «αναμφίβολα θα υπάρξουν και στρατιωτικές χρήσεις για αυτά τα [δορυφορικά] συστήματα χαμηλής τροχιάς».
Εκπρόσωπος του Project Kuiper αρνήθηκε να σχολιάσει για το παρόν ρεπορτάζ. Το Πεντάγωνο επίσης δεν σχολίασε, ενώ ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε σχετικά αιτήματα. Οι φιλοδοξίες του Golden Dome θυμίζουν το ισραηλινό σύστημα Iron Dome – μια ασπίδα πυραυλικής άμυνας εθνικού εδάφους – αλλά η πολυεπίπεδη άμυνα του Golden Dome απαιτεί ένα τεράστιο δίκτυο δορυφόρων σε τροχιά που θα καλύπτουν μεγαλύτερη περιοχή.
Στην αναζήτηση περισσότερων προμηθευτών για το δορυφορικό σκέλος του Golden Dome, «το Kuiper είναι από τους σημαντικούς υποψηφίους», δήλωσε ένας Αμερικανός αξιωματούχος.
Αν και η SpaceX παραμένει επικρατέστερη λόγω των απαράμιλλων δυνατοτήτων εκτόξευσης, το μερίδιό της στο πρόγραμμα ενδέχεται να μειωθεί, σύμφωνα με δύο από τα άτομα. Οι αξιωματούχοι έχουν επίσης προσεγγίσει νεοεισερχόμενες εταιρείες στον τομέα των πυραύλων, όπως η Stoke Space και η Rocket Lab, που κερδίζουν έδαφος και θα μπορούν να συμμετάσχουν σε μεμονωμένες εκτοξεύσεις καθώς το πρόγραμμα ωριμάζει, σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο.
Σε επόμενο στάδιο του Golden Dome, «κάθε εκτόξευση θα προκηρύσσεται ξεχωριστά, και θα πρέπει να υποβάλλουμε προσφορές και σε άλλους πέραν της SpaceX», είπε ο αξιωματούχος.
Αυξημένη ζήτηση για δορυφόρους
Υπάρχει επείγουσα ανάγκη για αυξημένη παραγωγή δορυφόρων. Πέρυσι το Κογκρέσο ενέκρινε κονδύλι 13 δισεκατομμυρίων δολαρίων – από 900 εκατομμύρια προηγουμένως, για την προμήθεια δορυφορικών υπηρεσιών επικοινωνίας μέσω της Διαστημικής Δύναμης (Space Force), σε μια προσπάθεια να δοθεί ώθηση στην παραγωγή δορυφόρων από τον ιδιωτικό τομέα.
Το Project Kuiper της Amazon, μια επένδυση 10 δισ. δολαρίων με επικεφαλής πρώην στελέχη του Starlink που απομακρύνθηκαν από τον Μασκ λόγω αργής προόδου, όπως έχει αναφέρει η Reuters, υστερεί σε σχέση με τη SpaceX ως προς την ανάπτυξη. Όμως οι εν δυνάμει στρατιωτικές του εφαρμογές, όπως η επικοινωνία και η υποστήριξη παρακολούθησης πυραύλων, έχουν επαναφέρει το ενδιαφέρον, καθώς η κυβέρνηση προετοιμάζεται να κατανείμει την πρώτη δόση 25 δισ. δολαρίων που εγκρίθηκε μέσω του νέου φορολογικού και δημοσιονομικού νόμου του Τραμπ.
Οι παραδοσιακοί αμυντικοί κολοσσοί Northrop Grumman, Lockheed Martin και L3Harris βρίσκονται επίσης σε συνομιλίες για να υποστηρίξουν το Golden Dome. Ο οικονομικός διευθυντής της L3Harris, Kenneth Bedingfield, δήλωσε στη Reuters ότι η εταιρεία έχει δει «έκρηξη ενδιαφέροντος» για τις τεχνολογίες έγκαιρης προειδοποίησης και εντοπισμού πυραύλων, οι οποίες αναμένεται να παίξουν καίριο ρόλο στο σύστημα.
Η Northrop, από την πλευρά της, εργάζεται σε διάφορα σκέλη, μεταξύ των οποίων και η ανάπτυξη αναχαιτιστή από το διάστημα – ενός συστήματος που θα επέτρεπε χτυπήματα πυραύλων απευθείας από την τροχιά, όπως δήλωσε ο Robert Flemming, επικεφαλής του διαστημικού τομέα της εταιρείας.
«Η Lockheed Martin είναι έτοιμη να υποστηρίξει το Golden Dome για την Αμερική ως έμπιστος εταίρος αποστολών», δήλωσε σε ανακοίνωση ο Robert Lightfoot, πρόεδρος της Lockheed Martin Space.
Η αρχική φάση του Golden Dome την περασμένη άνοιξη είχε απευθυνθεί και σε μικρότερες, νεοσύστατες εταιρείες της Silicon Valley, οι οποίες θεωρούνταν πιο ευέλικτες, τεχνολογικά εξελιγμένες και ενδεχομένως πιο οικονομικές σε σχέση με τους μεγάλους παραδοσιακούς εργολάβους – όμως αυτό ίσχυε πριν η διαμάχη Τραμπ–Μασκ ανατρέψει τα δεδομένα.
Αρκετές εταιρείες με στενούς δεσμούς με τον Τραμπ – εκτός της SpaceX – όπως οι Palantir και Anduril, θεωρούνταν αρχικά φαβορί για σημαντικό μερίδιο του προγράμματος των 175 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Όμως η διαμάχη Μασκ–Τραμπ άλλαξε το σκηνικό. Ο Μασκ ίδρυσε πρόσφατα το κόμμα «America Party», ένα τεχνολογικά προσανατολισμένο, κεντρώο πολιτικό κίνημα, με στόχο να ηττηθούν οι Ρεπουμπλικανοί που υποστήριξαν την οικονομική πολιτική Τραμπ.
Σύντομος χρονικός ορίζοντας
Ο Τραμπ ανακοίνωσε την πρωτοβουλία Golden Dome μόλις μία εβδομάδα μετά την έναρξη της δεύτερης θητείας του, προωθώντας ταχεία υλοποίηση. Ο στρατηγός της Διαστημικής Δύναμης Michael Guetlein, που επιβεβαιώθηκε από τη Γερουσία στις 17 Ιουλίου, έχει οριστεί να ηγηθεί του προγράμματος με ευρείες αρμοδιότητες.
Σύμφωνα με προηγουμένως μη δημοσιοποιημένη εντολή του υπουργού Άμυνας Pete Hegseth, ο Guetlein έχει 30 ημέρες από την επιβεβαίωσή του για να συγκροτήσει ομάδα, 60 ημέρες για να παρουσιάσει αρχικό σχεδιασμό συστήματος και 120 ημέρες για να καταθέσει πλήρες σχέδιο υλοποίησης, συμπεριλαμβανομένων λεπτομερειών για δορυφόρους και επίγειους σταθμούς, ανέφεραν δύο πρόσωπα που έχουν λάβει γνώση του εγγράφου.
Η ενσωμάτωση εμπορικών πλατφορμών όπως το Kuiper δημιουργεί ανησυχίες για την ασφάλεια. Οι δορυφόροι θα πρέπει να θωρακιστούν έναντι κυβερνοεπιθέσεων και ηλεκτρονικού πολέμου – μια πρόκληση που αντιμετωπίζει ακόμη και το δίκτυο Starlink της SpaceX. Τον Μάιο του 2024, ο Μασκ είχε δηλώσει ότι η SpaceX ξοδεύει «σημαντικούς πόρους για την αντιμετώπιση ρωσικών προσπαθειών παρεμβολής. Είναι ένα δύσκολο πρόβλημα».
Πέρα από τις τεχνικές και πολιτικές προκλήσεις, το Golden Dome θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τις παγκόσμιες ισορροπίες ασφαλείας. Ένα πλήρως επιχειρησιακό διαστημικό σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας ίσως ωθήσει τους αντιπάλους να αναπτύξουν νέες επιθετικές τεχνολογίες ή να επιταχύνουν τη στρατιωτικοποίηση του διαστήματος.
