Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (CJEU) αποφάνθηκε ότι τα κράτη-μέλη της ΕΕ μπορούν να καταρτίζουν εθνικούς καταλόγους ασφαλών χωρών εκτός της ΕΕ μόνο εφόσον δικαιολογούν πλήρως τις αξιολογήσεις τους με δημόσιες πηγές, όπως μεταδίδει το Politico.

Σύμφωνα με το δικαστήριο, μια χώρα μπορεί να θεωρηθεί «ασφαλής» για επαναπατρισμό μόνο εάν «ολόκληρος ο πληθυσμός» της προστατεύεται σε όλες τις περιοχές της.

Η Μελόνι χαρακτήρισε την απόφαση του δικαστηρίου «εκπληκτική» και ως κατάχρηση εξουσίας από τους Ευρωπαίους δικαστές.

«Για άλλη μια φορά, η δικαστική εξουσία, αυτή τη φορά σε ευρωπαϊκό επίπεδο, διεκδικεί αρμοδιότητες που δεν της ανήκουν, απέναντι σε ευθύνες που είναι πολιτικές», δήλωσε.

Η υπόθεση ξεκίνησε από δύο υπηκόους Μπανγκλαντές που διασώθηκαν στη θάλασσα και μεταφέρθηκαν σε ιταλικό κέντρο κράτησης στην Αλβανία. Οι ίδιοι προσέβαλαν την απόρριψη της αίτησής τους για άσυλο, υποστηρίζοντας ότι το Μπανγκλαντές δεν είναι ασφαλές, σε αντίθεση με τον χαρακτηρισμό του από την Ιταλία ως ασφαλής χώρα.

Η απόφαση της Παρασκευής επηρεάζει το λεγόμενο «μοντέλο Αλβανίας» της Ιταλίας. Το 2023, η Μελόνι σύναψε συμφωνία με τον Αλβανό Πρωθυπουργό Έντι Ράμα για την κράτηση και επεξεργασία των αιτήσεων ασύλου έως και 30.000 μεταναστών που εντοπίζονται στη Μεσόγειο, κατασκευάζοντας δύο εγκαταστάσεις στην Αλβανία.

Ωστόσο, το σχέδιο έχει αντιμετωπίσει επανειλημμένα εμπόδια στα ιταλικά δικαστήρια.
Δικαστές αρνήθηκαν να επικυρώσουν την κράτηση των τριών πρώτων ομάδων αιτούντων άσυλο που μεταφέρθηκαν στην Αλβανία τον Οκτώβριο και Νοέμβριο του 2024, καθώς και τον Φεβρουάριο, επικαλούμενοι απόφαση του CJEU από τον Οκτώβριο που ανέφερε ότι τα κριτήρια για τον χαρακτηρισμό μιας τρίτης χώρας ως ασφαλούς πρέπει να πληρούνται σε ολόκληρη την επικράτειά της. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το Μπανγκλαντές και η Αίγυπτος δεν θεωρήθηκαν πλήρως ασφαλείς σε όλες τις περιοχές ή για όλες τις ομάδες πληθυσμού.

Σε μια προσπάθεια να παρακάμψει αυτό το νομικό εμπόδιο, η ιταλική κυβέρνηση εξέδωσε διάταγμα τον Δεκέμβριο που όριζε 19 χώρες, μεταξύ των οποίων το Μπανγκλαντές και η Αίγυπτος, ως «ασφαλείς» για επαναπατρισμό.

Όμως οι Ιταλοί δικαστές — με τους οποίους η Μελόνι έχει συγκρουστεί επανειλημμένα — παρέπεμψαν την υπόθεση στο CJEU, ζητώντας διευκρινίσεις για το πώς πρέπει να καθορίζεται η ασφάλεια μιας χώρας και κατά πόσο το δίκαιο της ΕΕ υπερισχύει του εθνικού δικαίου σε περιπτώσεις σύγκρουσης.

Η Μελόνι δεσμεύτηκε ότι η Ιταλία θα επιδιώξει όλες τις δυνατές τεχνικές και νομικές λύσεις στους 10 μήνες που απομένουν πριν τεθεί σε ισχύ το νέο Σύμφωνο Μετανάστευσης της ΕΕ.