Σε μια ομιλία 20 λεπτών από τον Λευκό Οίκο —την πιο άμεση προσπάθειά του να πείσει το έθνος από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος πριν από έναν μήνα— ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ έχουν πετύχει στο πεδίο της μάχης και ότι οι στρατιωτικοί στόχοι θα ολοκληρωθούν «πολύ σύντομα».
«Ποτέ στην ιστορία του πολέμου ένας εχθρός δεν έχει υποστεί τόσο ξεκάθαρες και καταστροφικές απώλειες μεγάλης κλίμακας μέσα σε λίγες εβδομάδες», είπε.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι εξακολουθεί να επιδιώκει μια διπλωματική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου. Στο μεταξύ, όμως, δεσμεύτηκε να πλήξει το Ιράν «εξαιρετικά σκληρά» τις επόμενες εβδομάδες και να το «γυρίσει πίσω στη Λίθινη Εποχή, εκεί όπου ανήκει».
Τα Στενά του Ορμούζ, το σημαντικότερο σημείο έντασης του πολέμου, θα «ανοίξουν φυσικά» μόλις τελειώσει η σύγκρουση, υποστήριξε. «Θα θέλουν να μπορούν να πουλήσουν πετρέλαιο», είπε για το Ιράν, «και οι τιμές του φυσικού αερίου θα πέσουν γρήγορα, ενώ οι τιμές των μετοχών θα ανέβουν επίσης γρήγορα».
Ενθάρρυνε άλλες χώρες να «βρουν λίγο καθυστερημένο θάρρος» και να πάρουν τον έλεγχο των Στενών από το Ιράν. «Πηγαίνετε στα Στενά και απλώς πάρτε τα», είπε. «Προστατέψτε τα, χρησιμοποιήστε τα για τον εαυτό σας».
Η απόφαση του Τραμπ να εκφωνήσει ομιλία σε ώρα υψηλής τηλεθέασης αντανακλούσε, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, την επιθυμία των συμβούλων του να εξηγήσουν τους στόχους του πολέμου και να μειώσουν τις ανησυχίες ότι η σύγκρουση θα εξελιχθεί σε έναν από τους «ατελείωτους πολέμους» στους οποίους είχε αντιταχθεί προεκλογικά.
Ο Τραμπ αναφέρθηκε στη διάρκεια προηγούμενων συγκρούσεων των ΗΠΑ, από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι τον Πόλεμο του Βιετνάμ. Συγκρίνοντας με αυτές τις μακροχρόνιες συγκρούσεις, είπε: «Είναι πολύ σημαντικό να κρατήσουμε αυτή τη σύγκρουση σε προοπτική».
Αναλυτές λένε ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν πετύχει τακτικές στρατιωτικές επιτυχίες στο Ιράν, πλήττοντας περισσότερους από 12.300 στόχους, βυθίζοντας πάνω από 155 πλοία και σκοτώνοντας ανώτατα στελέχη όπως τον ανώτατο ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Ωστόσο, η σύγκρουση ενός μήνα έχει φέρει και στρατηγικές αποτυχίες: το Ιράν έχει ενισχύσει τον έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ, το ήδη σκληροπυρηνικό καθεστώς της Τεχεράνης έχει γίνει ακόμη πιο εχθρικό προς την Ουάσιγκτον και οι πυρηνικές φιλοδοξίες της χώρας δεν έχουν εξαλειφθεί πλήρως.
Εξηγήσεις στον αμερικανικό λαό
Ο πρόεδρος χρησιμοποίησε την ομιλία για να εξηγήσει γιατί ξεκίνησε τον πόλεμο. Το Ιράν αποτελούσε απειλή για τις ΗΠΑ για σχεδόν 50 χρόνια, είπε, και έγινε ακόμη πιο επικίνδυνο καθώς προχωρούσε στο πυρηνικό του πρόγραμμα, επέκτεινε το οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων και υποστήριζε συμμάχους που σκότωναν Αμερικανούς στρατιώτες στη Μέση Ανατολή.
«Το να έχουν αυτοί οι τρομοκράτες πυρηνικά όπλα θα ήταν μια απαράδεκτη απειλή», είπε. «Το πιο βίαιο και αυταρχικό καθεστώς στη Γη θα μπορούσε να διεξάγει εκστρατείες τρόμου, εξαναγκασμού, κατάκτησης και μαζικών δολοφονιών πίσω από μια πυρηνική ασπίδα. Δεν θα το επιτρέψω ποτέ».
Οποιαδήποτε προσπάθεια του Ιράν να ανακτήσει υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο—αυτό που ο Τραμπ αποκαλεί «πυρηνική σκόνη»—που έχει θαφτεί κάτω από ερείπια μετά από επιθέσεις σε τρεις πυρηνικές εγκαταστάσεις τον περασμένο Ιούνιο, θα μπορούσε να πάρει μήνες. Αν η Τεχεράνη «κάνει κίνηση» για αυτό, προειδοποίησε, «θα τους χτυπήσουμε ξανά πολύ σκληρά με πυραύλους».
Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι η Τεχεράνη σκότωσε 45.000 Ιρανούς κατά τη διάρκεια αντικυβερνητικών διαδηλώσεων τον Ιανουάριο, αριθμός μεγαλύτερος από προηγούμενες εκτιμήσεις της κυβέρνησης.
Μιλώντας στον ίδιο χώρο όπου είχε το 2020 αναφερθεί στη δολοφονία του Κασέμ Σουλεϊμανί, διοικητή των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, ο Τραμπ είπε ότι οι πρόσφατες επιθέσεις έχουν εξαλείψει την ηγεσία της χώρας, ανοίγοντας τον δρόμο για συνομιλίες με μια «λιγότερο ριζοσπαστική» και «πιο λογική» νέα ηγεσία. Αν όμως το Ιράν δεν καταλήξει σε συμφωνία με τις ΗΠΑ, δεσμεύτηκε να πλήξει τις ενεργειακές εγκαταστάσεις της χώρας.
Αν τα Στενά του Ορμούζ ανοίξουν πλήρως σύντομα, ειδικοί εκτιμούν ότι μπορεί να χρειαστούν εβδομάδες ή και μήνες για να επιστρέψουν οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου στα προπολεμικά επίπεδα. Από την έναρξη του πολέμου, 13 Αμερικανοί στρατιώτες έχουν σκοτωθεί και σχεδόν 350 έχουν τραυματιστεί. Ο Τραμπ δήλωσε ότι η χώρα πρέπει να τιμήσει τους νεκρούς και να «ολοκληρώσει την αποστολή» στη μνήμη τους.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους και αναλυτές, το Ιράν έκανε και δικά του λάθη. Η απόφασή του να στοχοποιήσει χώρες του Κόλπου και άλλους γείτονες το έχει απομονώσει περαιτέρω, υπονομεύοντας πολυετείς προσπάθειες για ενίσχυση των σχέσεών του στη Μέση Ανατολή. Πλέον, το Ιράν έχει καταστεί ένας αποδυναμωμένος διεθνής παρίας.
Αυτό που δεν έχει κάνει το Ιράν, παρά τις εβδομάδες σφοδρών επιθέσεων από ΗΠΑ και Ισραήλ, είναι να υποκύψει στις απαιτήσεις του Τραμπ. «Το βασικό ερώτημα αυτού του πολέμου δεν ήταν ποτέ αν το Ιράν μπορεί να πληγωθεί, αλλά αν η πίεση θα οδηγήσει σε παράδοση», δήλωσε ο Αλί Βάεζ από το International Crisis Group. «Δεν το έκανε».
Τις τελευταίες ημέρες, ο Τραμπ ζήτησε από τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς να μεταφέρει μήνυμα στο Ιράν: οι ΗΠΑ είναι ανοιχτές σε κατάπαυση πυρός υπό προϋποθέσεις, όπως το πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η υπομονή του εξαντλείται. Ο Τραμπ έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι το Ιράν ζήτησε κατάπαυση πυρός, κάτι που οι Ιρανοί αξιωματούχοι αρνήθηκαν.
Ο πρόεδρος επέκρινε συμμάχους στο ΝΑΤΟ για το ότι δεν βοήθησαν περισσότερο στο άνοιγμα των Στενών και δεν συμμετείχαν στα αρχικά πλήγματα. Την ίδια ημέρα, συνομίλησε με τον πρόεδρο της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ για το ΝΑΤΟ και την Ουκρανία, ενώ είχε εξετάσει ακόμη και το ενδεχόμενο αποχώρησης από τη συμμαχία λόγω έλλειψης στήριξης.
Οι απόψεις για τον πόλεμο είναι διχασμένες, κυρίως κατά κομματικές γραμμές. Σε πρόσφατη δημοσκόπηση, το 80% των ψηφοφόρων δήλωσε ότι ανησυχεί για την αύξηση των τιμών καυσίμων, καθώς ο πόλεμος επηρεάζει την παγκόσμια αγορά ενέργειας και δυσκολεύει το οικονομικό αφήγημα του Τραμπ ενόψει εκλογών.
