Ο πρωθυπουργός του Ιράκ, Αλί αλ-Ζαΐντι, αποκάλυψε την Παρασκευή ότι η Βαγδάτη επιχειρεί παράλληλα να εξασφαλίσει μεγαλύτερη ποσόστωση στον ΟΠΕΚ, καθώς επιδιώκει να αυξήσει σημαντικά την παραγωγική της δυναμικότητα και να διευρύνει τις δυνατότητες εξαγωγής του πετρελαίου της.
Μιλώντας στο συνέδριο πολιτικής Baghdad Dialog, ο Ιρακινός πρωθυπουργός δήλωσε ότι η χώρα απέστειλε αντιπροσωπεία στη Σαουδική Αραβία, με επικεφαλής τους υπουργούς Πετρελαίου και Οικονομικών, προκειμένου να συζητήσει την αύξηση της ποσόστωσης του Ιράκ στον ΟΠΕΚ.
«Μάχη» για μεγαλύτερη ποσόστωση στον ΟΠΕΚ
Το Ιράκ παρήγαγε περίπου 4 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως πριν από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters.
Η Βαγδάτη επιδιώκει τώρα να αξιοποιήσει τις μεγάλες πετρελαϊκές της δυνατότητες, αυξάνοντας την παραγωγή της στα επίπεδα των 8-10 εκατ. βαρελιών ημερησίως έως τα επόμενα έξι χρόνια.
Καθοριστικής σημασίας για το σχέδιο θα είναι η επόμενη διαδικασία επανακαθορισμού των λεγόμενων γραμμών βάσης παραγωγής στον ΟΠΕΚ+.
Ο ΟΠΕΚ+ έχει αναθέσει στην αμερικανική εταιρεία συμβούλων DeGolyer and MacNaughton, με έδρα το Τέξας, την ανεξάρτητη αξιολόγηση της μέγιστης βιώσιμης παραγωγικής δυναμικότητας των περισσότερων κρατών-μελών της συμμαχίας, μεταξύ των οποίων και το Ιράκ.
Η εταιρεία αναμένεται να παραδώσει τα συμπεράσματά της στη Γραμματεία του ΟΠΕΚ στα τέλη Σεπτεμβρίου. Μετά την ολοκλήρωση της αξιολόγησης αναμένεται να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις για τις νέες γραμμές βάσης που θα χρησιμοποιηθούν από το 2027.
Η διαδικασία αναμένεται να είναι δύσκολη, καθώς οι υψηλότερες γραμμές βάσης οδηγούν συνήθως σε υψηλότερα επιτρεπόμενα επίπεδα παραγωγής. Ως αποτέλεσμα, οι χώρες του ΟΠΕΚ+ έχουν ισχυρό κίνητρο να παρουσιάσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερη βιώσιμη παραγωγική δυνατότητα.
Στο επίκεντρο οι εναλλακτικές διαδρομές εξαγωγών
Παράλληλα με την αύξηση της παραγωγής, η Βαγδάτη επιχειρεί να περιορίσει την εξάρτησή της από το Στενό του Ορμούζ, το οποίο έχει καταστεί ένα από τα μεγαλύτερα σημεία κινδύνου για τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές.
Ο Αλί αλ-Ζαΐντι δήλωσε ότι το Ιράκ εργάζεται για την ενίσχυση των εξαγωγών του μέσω του τουρκικού λιμανιού Τσεϊχάν, ενώ εξετάζει επίσης την έναρξη εξαγωγών μέσω του συριακού λιμανιού Μπανίγιας και του ιορδανικού λιμανιού Άκαμπα.
Στόχος είναι να δημιουργηθούν περισσότερες εναλλακτικές οδοί μεταφοράς του ιρακινού πετρελαίου, ώστε η χώρα να μπορεί να συνεχίσει τις εξαγωγές της ακόμη και σε περίπτωση σοβαρών διαταραχών στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το σχέδιο για την κατασκευή πετρελαιαγωγού προς το Μπανίγιας. Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Reuters, η κατασκευή του αγωγού θα μπορούσε να απαιτήσει περίπου τέσσερα χρόνια, ενώ το κόστος του αναμένεται να ανέλθει σε τουλάχιστον 15 δισ. δολάρια.
Το έργο εντάσσεται στη στρατηγική της Βαγδάτης να αποκτήσει μια εναλλακτική διαδρομή προς τη Μεσόγειο, μειώνοντας την έκθεσή της σε ενδεχόμενες μελλοντικές κρίσεις στο Στενό του Ορμούζ.
Περιορισμένη σήμερα η δυναμικότητα μέσω Τσεϊχάν
Παρά τα σχέδια για αύξηση των εξαγωγών, η υφιστάμενη δυνατότητα μεταφοράς μέσω Τουρκίας παραμένει περιορισμένη.
Ο αγωγός Ιράκ–Τουρκίας, που καταλήγει στο λιμάνι του Τσεϊχάν, αποτελεί σήμερα τον μοναδικό λειτουργούντα αγωγό εξαγωγής πετρελαίου του Ιράκ και μεταφέρει περίπου 170.000 βαρέλια ημερησίως.
Η αύξηση της παραγωγής στα 8-10 εκατ. βαρέλια ημερησίως θα απαιτούσε επομένως όχι μόνο νέες επενδύσεις σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, αλλά και σημαντική επέκταση των υποδομών μεταφοράς και εξαγωγής.
Το Στενό του Ορμούζ παραμένει κρίσιμος κίνδυνος
Η προσπάθεια του Ιράκ να διαφοροποιήσει τις εξαγωγικές του διαδρομές συνδέεται άμεσα με την αναστάτωση που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στην περιοχή.
Το Ιράκ συγκαταλέγεται στις χώρες που έχουν επηρεαστεί περισσότερο από την ουσιαστική διακοπή της κυκλοφορίας μέσω του Στενού του Ορμούζ, μετά τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Η σύγκρουση επεκτάθηκε στη συνέχεια σε αρκετές χώρες της περιοχής, προκαλώντας σοβαρές αναταράξεις στις ενεργειακές αγορές και στις θαλάσσιες μεταφορές.
Το Στενό του Ορμούζ, η στενή θαλάσσια δίοδος μεταξύ Ιράν και Ομάν, αποτελούσε πριν από τον πόλεμο βασική αρτηρία για την παγκόσμια αγορά ενέργειας, καθώς από εκεί διέρχονταν περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και LNG.
Παρά τις δύο συμφωνίες κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, που υπογράφηκαν τον Απρίλιο και τον Ιούνιο αντίστοιχα, η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών παραμένει σημαντικά χαμηλότερη από τα προπολεμικά επίπεδα.
Την ίδια ώρα, τα εμπορικά πλοία εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν επιθέσεις στην ευρύτερη περιοχή, διατηρώντας υψηλό το επίπεδο κινδύνου για τις ενεργειακές μεταφορές.
Μεγάλο στοίχημα για τη Βαγδάτη
Το σχέδιο του Ιράκ συνδυάζει, επομένως, δύο βασικούς στόχους: θεαματική αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας και μείωση της εξάρτησης από τις ευάλωτες ενεργειακές οδούς του Περσικού Κόλπου.
Η επίτευξη παραγωγής 8-10 εκατ. βαρελιών ημερησίως θα τοποθετούσε το Ιράκ σε εντελώς διαφορετική κλίμακα στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Ωστόσο, η υλοποίηση του σχεδίου προϋποθέτει τεράστιες επενδύσεις, νέες υποδομές και, κυρίως, τη συμφωνία των υπόλοιπων μελών του ΟΠΕΚ+ για υψηλότερη γραμμή βάσης και αντίστοιχα μεγαλύτερη ποσόστωση παραγωγής.
Η επόμενη κρίσιμη ημερομηνία είναι τα τέλη Σεπτεμβρίου, όταν αναμένεται η ανεξάρτητη αξιολόγηση της DeGolyer and MacNaughton. Τα αποτελέσματά της θα αποτελέσουν τη βάση για τις διαπραγματεύσεις που θα καθορίσουν τα νέα επίπεδα παραγωγής στον ΟΠΕΚ+ από το 2027.
