«Πριν από τα σύνορα, από τους θεσμούς και τους επίσημους χαρακτηρισμούς, υπάρχουν οι άνθρωποι. Αυτή η επίγνωση αποτελεί την καρδιά του Χριστιανισμού», τόνισε ο Πάπας Λέων κατά την επίσκεψή του στη συνάντηση της καθολικής οργάνωσης Comunione e Liberazione («Κοινωνία και Απελευθέρωση»). Στο Ρίμινι της βόρειας Ιταλίας, τον υποδέχθηκαν περισσότεροι από 60.000 πιστοί, στην πλειονότητά τους νέοι.
Την ίδια ώρα, η Ιταλία βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με τις πιέσεις για τη διαχείριση των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών, καθώς αρκετές χώρες της βόρειας Ευρώπης ζητούν την επιστροφή αιτούντων άσυλο. Ο ποντίφικας, ωστόσο, έδωσε έμφαση στις βαθύτερες αιτίες του προβλήματος.
«Ας αποκαλύψουμε τις ισορροπίες εξουσίας οι οποίες παράγουν φτώχεια και αδικία, πολέμους και περιβαλλοντικές καταστροφές», είπε ο Άγιος Πατέρας των Καθολικών, καλώντας παράλληλα «να αφοπλίζεται η τεχνολογική ανάπτυξη, όταν γίνεται καταστρεπτική».
Ουδετερότητα σημαίνει και απάθεια
Το μήνυμα του Πάπα Λέοντα ήταν σαφές και παραπέμπει ευθέως και στις θέσεις του εκλιπόντος Πάπα Φραγκίσκου. Ουσιαστικά, ο Λέων υποστηρίζει ότι η Εκκλησία δεν μπορεί να παραμένει ουδέτερη απέναντι σε ζητήματα όπως το μεταναστευτικό, οι πόλεμοι και οι κοινωνικές ανισότητες, καθώς μια τέτοια στάση θα μπορούσε να εκληφθεί ακόμη και ως αδιαφορία.
Το μεταναστευτικό, οι πολεμικές συγκρούσεις και η επικράτηση του οικονομικού κέρδους έναντι της ανθρώπινης ζωής αποτελούν, σύμφωνα με το μήνυμα του ποντίφικα, προκλήσεις απέναντι στις οποίες οι χριστιανοί καλούνται να τοποθετηθούν.
Στο μεταξύ, η ιταλική κυβέρνηση κινείται σε διαφορετική κατεύθυνση, ακολουθώντας τη δική της πολιτική γραμμή. Μετά τις εξελίξεις των τελευταίων ημερών, ο υπουργός Εσωτερικών της Ιταλίας, Ματέο Πιαντεντόζι, δήλωσε ότι «για το μεταναστευτικό και το προσφυγικό οι όποιες πολεμικές και ανησυχίες είναι ανούσιες».
«Από την ημέρα που μπήκε σε ισχύ το νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για την Μετανάστευση, δεχθήκαμε μόνον τρεις επιστροφές αιτούντων άσυλο», πρόσθεσε χαρακτηριστικά.
Πιέσεις από τις ευρωπαϊκές χώρες για επιστροφές
Παρά τις δηλώσεις της ιταλικής κυβέρνησης, οι σχετικές αιτήσεις από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες εβδομάδες, ξεπερνώντας τις 50. Παράλληλα, ο μηχανισμός των «επιστροφών» ενεργοποιείται εκ νέου από τη Γερμανία, την Ολλανδία, την Αυστρία, τη Σουηδία, τη Φινλανδία και την Ελβετία.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές, το ζήτημα δεν περιορίζεται στα αριθμητικά δεδομένα, αλλά έχει έντονη πολιτική διάσταση. Η Τζόρτζια Μελόνι βασίστηκε σε σημαντικό βαθμό στην αντίθεσή της στις πολιτικές της Ένωσης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, καθώς και στη θέση ότι «η Ευρώπη πρέπει να κινητοποιηθεί πολύ πιο αποτελεσματικά».
Με τις νέες βουλευτικές εκλογές να τοποθετούνται πιθανώς σε περίπου έξι μήνες, η υπερσυντηρητική κυβερνητική συμμαχία στην Ιταλία βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με τις πιέσεις της πραγματικότητας στο μεταναστευτικό, αλλά και με τις απαιτήσεις των ευρωπαίων εταίρων για μεγαλύτερη και ουσιαστικότερη συνεργασία.
Διαφορετικές ερμηνείες για τις «δευτερογενείς ροές»
Κατά την τελευταία τετραετία, οι υπόλοιπες χώρες της Ένωσης ζήτησαν από την Ιταλία να αποδεχθεί περίπου 80.000 επιστροφές αιτούντων άσυλο που εντάσσονται στην κατηγορία των λεγόμενων «δευτερογενών ροών».
Η Ρώμη απέρριψε τα αιτήματα και πέρυσι υπέγραψε διμερείς συμφωνίες με χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία, υποστηρίζοντας ότι με τον τρόπο αυτό δεν υφίστανται πλέον οι προηγούμενες σχετικές υποχρεώσεις.
Ωστόσο, η εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού κανονισμού πριν από περίπου δύο μήνες φαίνεται να αλλάζει και πάλι τα δεδομένα, καθώς τα αιτήματα για επιστροφές άρχισαν να αυξάνονται. Η Λέγκα, τα Αδέλφια της Ιταλίας και η Φόρτσα Ιτάλια επιχειρούν να καθησυχάσουν την κοινή γνώμη, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Ωστόσο, η εικόνα που καταγράφεται μεταξύ των ψηφοφόρων τους δεν είναι απαραίτητα η ίδια.
Σύμφωνα με τη La Repubblica, η Ιταλία ενδέχεται τελικά να κληθεί να αποδεχθεί περισσότερες από 10.000 επιστροφές. Μια εξέλιξη που προκαλεί, από την άλλη πλευρά, την έντονη ικανοποίηση του νέου ακροδεξιού κόμματος «Εθνικό Μέλλον», το οποίο κατηγορεί την Τζόρτζια Μελόνι για αναποτελεσματικότητα και για προδοσία των ψηφοφόρων της.
