Την Παρασκευή, ο Τραμπ θα φιλοξενήσει στον Λευκό Οίκο εκδήλωση προς τιμήν του Ιταλού εξερευνητή. Κεντρικό στοιχείο θα είναι η τοποθέτηση ενός αγάλματος του Κολόμβου ύψους περίπου τεσσάρων μέτρων στον χώρο του προεδρικού συγκροτήματος, σύμφωνα με αρκετούς προσκεκλημένους που μίλησαν στην Washington Post.

Η εκδήλωση πραγματοποιείται λίγο πριν από την Ημέρα του Κολόμβου, την οποία ο Τραμπ είχε υποσχεθεί να «αναστήσει από τις στάχτες», μετά από χρόνια κατά τα οποία ιστορικοί και πολιτικοί επανεξέταζαν την κληρονομιά του. Η άφιξη του Κολόμβου στην Καραϊβική το 1492 άνοιξε τον δρόμο για τον αποικισμό και την υποδούλωση των αυτόχθονων πληθυσμών.

«Οι Ιταλοί είναι πολύ χαρούμενοι γι’ αυτό. Να θυμάστε, όταν πηγαίνετε στις κάλπες, ότι εγώ επανέφερα την Ημέρα του Κολόμβου», είχε δηλώσει ο Τραμπ.

Ο Τζο Μπάιντεν είχε επιλέξει να τιμά την ίδια ημέρα την Ημέρα των Αυτόχθονων Λαών, ενώ ακτιβιστές σε διάφορες πόλεις κατέστρεψαν ή ανέτρεψαν αγάλματα του Κολόμβου.

Τώρα, ένα αντίγραφο ενός από αυτά τα αγάλματα —του αγάλματος που καταστράφηκε και πετάχτηκε στο λιμάνι της Βαλτιμόρης στις 4 Ιουλίου 2020— βρίσκεται έξω από το Eisenhower Executive Office Building, δίπλα στον Λευκό Οίκο. Ο Τραμπ παρουσίασε την τοποθέτησή του ως ισχυρό μήνυμα στήριξης προς τους Ιταλοαμερικανούς.

Η διαδρομή του αγάλματος

Η μεταφορά του αγάλματος στον Λευκό Οίκο προέκυψε από μια πολυετή προσπάθεια στην οποία συμμετείχαν επιχειρηματίες της Βαλτιμόρης που είχαν ανασύρει τα κομμάτια του από το λιμάνι, ένας Δημοκρατικός πολιτικός από το Κλίβελαντ, στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ και ένας σύμμαχος του προέδρου στο Κογκρέσο.

Η προσπάθεια προκάλεσε εντάσεις, καθώς διάφοροι διεκδικούσαν την αναγνώριση για τη συμβολή τους. Τελικά, όμως, φαίνεται ότι ικανοποίησε την επιθυμία του Τραμπ να αποκαταστήσει τον Κολόμβο ως σύμβολο.

Ο πρώην γερουσιαστής της Πολιτείας του Μέριλαντ, Τζον Α. Πίκα Τζούνιορ, ο οποίος συμμετείχε στην ανάσυρση των κομματιών του αγάλματος, δήλωσε ότι οι Ιταλοαμερικανοί αισθάνθηκαν προσβεβλημένοι από την καταστροφή του και ότι η νέα τοποθέτησή του αποτελεί αναγνώριση της κληρονομιάς τους.

Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου χαρακτήρισε την επικείμενη εκδήλωση «το πιο περιζήτητο εισιτήριο στην πόλη», υπογραμμίζοντας ότι για την κυβέρνηση Τραμπ ο Κολόμβος είναι ήρωας και θα τιμάται ως τέτοιος.

Η σύγκρουση για τα αγάλματα

Κατά τις διαδηλώσεις που ακολούθησαν τον θάνατο του Τζορτζ Φλόιντ το 2020, πολλά αγάλματα του Κολόμβου έγιναν στόχος. Στη Βαλτιμόρη, ακτιβιστές έδεσαν σχοινιά στο άγαλμα και το έριξαν από το βάθρο του. Στη συνέχεια, τα κομμάτια του πετάχτηκαν στο λιμάνι.

Τοπικοί πολιτικοί και οργανώσεις Ιταλοαμερικανών είχαν προσπαθήσει να το προστατεύσουν, χωρίς αποτέλεσμα. Μετά την καταστροφή, ο Πίκα και άλλοι συγκέντρωσαν τα θραύσματα και ξεκίνησαν εκστρατεία για την ανακατασκευή του, με εκτιμώμενο κόστος περίπου 150.000 δολάρια.

Παράλληλα, σε άλλες πόλεις, αγάλματα του Κολόμβου αποκεφαλίστηκαν, γκρεμίστηκαν ή πετάχτηκαν σε λίμνες. Για πολλούς Ιταλοαμερικανούς, οι επιθέσεις θεωρήθηκαν προσβολή της ιστορίας και της πολιτιστικής τους κληρονομιάς.

Ο Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα χαρακτηρίζοντας τις καταστροφές «επίθεση στη συλλογική εθνική μας μνήμη» και δημιούργησε ειδική ομάδα για την αποκατάσταση μνημείων.

Ο Μπάιντεν, από την άλλη, προώθησε την Ημέρα των Αυτόχθονων Λαών την ίδια ημερομηνία. Ο Μπάζιλ Ρούσο, επικεφαλής σημαντικής οργάνωσης Ιταλοαμερικανών, χαρακτήρισε την εξέλιξη «πολύ οδυνηρή», υποστηρίζοντας ότι οι δύο κοινότητες θα μπορούσαν να έχουν ξεχωριστές ημέρες εορτασμού.

Η επιστροφή του Τραμπ

Κατά την προεκλογική του εκστρατεία το 2024, ο Τραμπ επανέλαβε ότι ο Κολόμβος πρέπει να τιμάται και τον χαρακτήρισε «αρχικό Αμερικανό ήρωα». Πέρυσι, επανέφερε επίσημα την Ημέρα του Κολόμβου, δηλώνοντας: «Η Ημέρα του Κολόμβου επέστρεψε, Ιταλοί. Αγαπάμε τους Ιταλούς».

Η νέα προσπάθεια για την εγκατάσταση αγάλματος ξεκίνησε μετά από δείπνο Ρεπουμπλικανών βουλευτών στον ανακαινισμένο Κήπο των Ρόδων του Λευκού Οίκου. Ο βουλευτής του Οχάιο Μάικλ Ρούλι ανέφερε στον σύμβουλο του Τραμπ Βινς Χέιλι ένα νομοσχέδιο για τη διατήρηση της Ημέρας του Κολόμβου.

Λίγες εβδομάδες αργότερα, ο Χέιλι τον ρώτησε: «Μπορείς να μας βρεις ένα πραγματικά ωραίο άγαλμα του Χριστόφορου Κολόμβου;»

Ο Ρούλι επικοινώνησε με τον Ρούσο, ο οποίος γνώριζε την προσπάθεια ανακατασκευής του αγάλματος της Βαλτιμόρης. Έτσι δημιουργήθηκε η σύνδεση με τον Λευκό Οίκο.

Αρχικά, το άγαλμα επρόκειτο να τοποθετηθεί γύρω από την Ημέρα του Κολόμβου το 2025, αλλά το σχέδιο αναβλήθηκε. Τελικά, εγκαταστάθηκε στον χώρο του Λευκού Οίκου τον Μάρτιο του 2026.

Οι άνθρωποι από τη Βαλτιμόρη, ωστόσο, αισθάνθηκαν ότι δεν αναγνωρίστηκε επαρκώς η δική τους προσπάθεια. Ένα γράμμα του Λευκού Οίκου προς τον Ρούσο τον ευχαριστούσε για τη «γενναιόδωρη δωρεά» του αγάλματος προς την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, γεγονός που προκάλεσε αντιδράσεις.

Παρά τις εντάσεις, ο Πίκα, ο οποίος θα παρευρεθεί στην εκδήλωση της Παρασκευής, δηλώνει πιο συμφιλιωτικός. Αναγνωρίζει ότι η ιστορία του Κολόμβου προκαλεί αντιπαραθέσεις και σημειώνει ότι η κοινότητα της Little Italy στη Βαλτιμόρη συνεργάζεται πλέον με άλλες εθνοτικές ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των ιθαγενών Αμερικανών.

«Είμαστε ευαίσθητοι στον τρόπο με τον οποίο το βλέπουν οι άλλοι», είπε. «Για καλό ή για κακό, ο Χριστόφορος Κολόμβος είναι το σύμβολο της κληρονομιάς μας».