«Η μακροχρόνια ανεργία επιβαρύνει το κράτος με διπλό κόστος: καταβάλλει κοινωνικά επιδόματα και ταυτόχρονα χάνει φορολογικά έσοδα. Γι’ αυτό ακόμη και τα ακριβότερα προγράμματα μπορεί να αποδειχθούν συμφέροντα, εφόσον βοηθούν τους ανέργους να επιστρέψουν στην αγορά εργασίας», δηλώνει η ερευνήτρια του ifo, Πία Χεκλ.

Το 2025, το 47% των ανέργων ηλικίας 55 ετών και άνω στη Γερμανία ήταν μακροχρόνια άνεργοι, δηλαδή σχεδόν οι μισοί. Συγκριτικά, το αντίστοιχο ποσοστό στην ηλικιακή ομάδα 25 έως 54 ετών διαμορφωνόταν στο 34%. Όσο περισσότερο διαρκεί η ανεργία, τόσο δυσκολότερη γίνεται η επιστροφή στην εργασία. Για τους μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους, η μακροχρόνια ανεργία μπορεί συχνά να οδηγήσει σε πρόωρη συνταξιοδότηση.

Ως παράδειγμα, οι συντάκτες της μελέτης αναφέρουν ένα πρόγραμμα στην Αυστρία, το οποίο προσέφερε προσωρινές θέσεις εργασίας σε μακροχρόνια ανέργους, με το κράτος να καλύπτει εξ ολοκλήρου το κόστος. Δύο χρόνια μετά τη λήξη του προγράμματος, η πιθανότητα οι συμμετέχοντες να έχουν επιστρέψει στην απασχόληση ήταν κατά 43 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερη σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Το αποτέλεσμα αυτό οφειλόταν εξ ολοκλήρου στην ένταξή τους σε κανονικές θέσεις εργασίας, χωρίς επιδότηση.

«Παρότι το πρόγραμμα ήταν δαπανηρό, περίπου το 68% του κόστους του αντισταθμίστηκε μέσα σε τέσσερα χρόνια από τα πρόσθετα έσοδα και την εξοικονόμηση δαπανών για επιδόματα ανεργίας», αναφέρει ο Μάρτιν Χάλα από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο της Βιέννης. Κατά μέσο όρο, οι συμμετέχοντες ήταν μόλις 54,6 ετών. Ως εκ τούτου, μέχρι να συνταξιοδοτηθούν, θα υπήρχε ακόμη η δυνατότητα το πρόγραμμα να αποσβέσει πλήρως το κόστος του.

Η ανάλυση εξετάζει επίσης ένα παράδειγμα από την Ολλανδία. Εκεί, οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνεργοι λαμβάνουν ολοκληρωμένη συμβουλευτική υποστήριξη, η οποία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την αξιοποίηση των κοινωνικών τους δικτύων, όπως πρώην συναδέλφων, φίλων και συγγενών.

Έναν χρόνο μετά την απώλεια της εργασίας τους, το 40% των ερωτηθέντων δεν λάμβανε πλέον επίδομα ανεργίας. Στην ομάδα ελέγχου, το αντίστοιχο ποσοστό ανερχόταν στο 38%. Το κράτος εξοικονόμησε περίπου 715 ευρώ ανά άτομο, ενώ το ίδιο το πρόγραμμα κόστιζε μόλις 470 ευρώ.

«Η εμπειρία από άλλες χώρες δείχνει ότι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνεργοι δεν αποτελούν μια ομοιογενή ομάδα. Κάποιος που χάνει για πρώτη φορά τη δουλειά του έπειτα από δεκαετίες εργασίας χρειάζεται διαφορετική υποστήριξη από κάποιον που παραμένει άνεργος επί χρόνια», σημειώνει η Χεκλ. «Τα προγράμματα αυτού του είδους στη Γερμανία θα πρέπει να προσαρμόζονται ειδικά στα εμπόδια που αντιμετωπίζει κάθε άνεργος».