Η πολιτεία προσέφυγε κατά της Meta το 2021, μετά το σκάνδαλο της Cambridge Analytica, κατηγορώντας την εταιρεία ότι παραπλανούσε τους χρήστες με τις δημόσιες δηλώσεις της για τη διαχείριση των δεδομένων τους.
Τον περασμένο μήνα, έπειτα από δίκη δύο εβδομάδων στο Περιφερειακό Δικαστήριο της Σάντα Φε, οι ένορκοι έκριναν ότι η εταιρεία είχε διαπράξει περισσότερες από 43 εκατ. παραβάσεις της νομοθεσίας του Νέου Μεξικού για την προστασία των καταναλωτών. Η νομοθεσία προβλέπει πρόστιμο έως 5.000 δολάρια για κάθε παράβαση.
Την Τετάρτη, ο δικαστής Φράνσις Τζ. Μάθιου επέβαλε τη χρηματική κύρωση, η οποία, σύμφωνα με τους «Νιου Γιορκ Τάιμς», ανέρχεται σε 25 δισ. δολάρια.
«Η βλάβη στην παρούσα υπόθεση αγγίζει τον πυρήνα της βασικής επιχειρηματικής πρότασης του Facebook», έγραψε ο δικαστής σε απόφαση 20 σελίδων. Όπως σημείωσε, ο «εξαιρετικά μεγάλος αριθμός εκούσιων παραβάσεων», οι οποίες επαναλαμβάνονταν επί σειρά ετών, «δικαιολογεί την επιβολή της υψηλότερης δυνατής κύρωσης».
Το Νέο Μεξικό στην πρώτη γραμμή των διώξεων
Η απόφαση αποτελεί σημαντικό πλήγμα για τη Meta, ιδιοκτήτρια των Facebook, Instagram και WhatsApp, η οποία αντιμετωπίζει χιλιάδες αγωγές από πολιτείες και καταναλωτές για ζητήματα όπως η ασφάλεια των παιδιών, ο εθισμός στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η χρήση προσωπικών δεδομένων χωρίς συγκατάθεση και οι παραβιάσεις της ιδιωτικότητας.
Το Νέο Μεξικό έχει ήδη καταγράψει σημαντικές δικαστικές επιτυχίες κατά της εταιρείας. Τον Αύγουστο, δικαστής διέταξε τη Meta να καταβάλει 567 εκατ. δολάρια για βλάβες που υπέστησαν νεαροί χρήστες, επιπλέον προστίμου 375 εκατ. δολαρίων που είχε επιβληθεί τον Μάρτιο στο πλαίσιο της ίδιας υπόθεσης.
Και στις δύο υποθέσεις, η πολιτεία επικαλέστηκε τη νομοθεσία περί προστασίας των καταναλωτών, η οποία έχει αναδειχθεί σε αποτελεσματικό εργαλείο για την άσκηση διώξεων κατά τεχνολογικών εταιρειών που στο παρελθόν προστατεύονταν από διατάξεις για την ελευθερία του λόγου.
«Το συμπέρασμα από αυτή την υπόθεση θα είναι ότι οι νόμοι για την προστασία των καταναλωτών αποτελούν το μέσο για να λογοδοτούν οι τεχνολογικές εταιρείες», δήλωσε ο Βίνσεντ Τζοράλεμον, διευθυντής του Κέντρου Νομικής και Πολιτικής των Επιστημών Ζωής στο Κέντρο Νομικής και Τεχνολογίας του Μπέρκλεϊ, εκτιμώντας ότι η απόφαση ενδέχεται να ενθαρρύνει και άλλες πολιτείες να κινηθούν νομικά.
«Για πάρα πολύ καιρό, ισχυρές τεχνολογικές εταιρείες λειτουργούσαν σαν το μέγεθος και η επιρροή τους να τις έθεταν υπεράνω του νόμου», δήλωσε ο γενικός εισαγγελέας του Νέου Μεξικού, Ραούλ Τόρες. «Η σημερινή απόφαση καθιστά σαφές ότι καμία εταιρεία δεν είναι υπερβολικά ισχυρή ώστε να μην μπορεί να λογοδοτήσει».
Η Meta δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα για σχολιασμό.
Το σκάνδαλο Cambridge Analytica και η υπεράσπιση της Meta
Το 2018, οι «Νιου Γιορκ Τάιμς» και άλλα μέσα ενημέρωσης αποκάλυψαν ότι η βρετανική εταιρεία πολιτικών συμβούλων Cambridge Analytica είχε αποκτήσει, εν αγνοία τους, προσωπικά δεδομένα δεκάδων εκατομμυρίων χρηστών του Facebook, προκειμένου να δημιουργήσει προφίλ Αμερικανών ψηφοφόρων.
Οι αποκαλύψεις προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις για τον τρόπο με τον οποίο το Facebook συνέλεγε και αξιοποιούσε τις πληροφορίες των χρηστών. Η πλατφόρμα παρέχεται δωρεάν, με αντάλλαγμα, ωστόσο, τα προσωπικά δεδομένα των χρηστών, τα οποία αξιοποιούνται για στοχευμένες διαφημίσεις. Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Μαρκ Ζάκερμπεργκ, είχε κληθεί τότε να καταθέσει ενώπιον του Κογκρέσου για τη διαχείριση των δεδομένων.
Κατά τη διάρκεια της πρόσφατης δίκης, οι δικηγόροι του Νέου Μεξικού παρουσίασαν στοιχεία για τις δηλώσεις στελεχών της Meta σχετικά με την ιδιωτικότητα, αντιπαραβάλλοντας τις δημόσιες τοποθετήσεις του Ζάκερμπεργκ και της τότε διευθύνουσας συμβούλου λειτουργιών, Σέριλ Σάντμπεργκ, με ιδιωτικές συνομιλίες τους μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
Από την πλευρά της, η Meta υποστήριξε ότι οι χρήστες μπορούν να επιλέγουν ποια δεδομένα μοιράζονται στην πλατφόρμα και ότι οι πολιτικές της για την πρόσβαση τρίτων εταιρειών στα δεδομένα του Facebook έχουν αλλάξει σημαντικά από το 2018.
Ο Ζάκερμπεργκ δεν κατέθεσε στη δίκη, ωστόσο οι ένορκοι παρακολούθησαν βιντεοσκοπημένη κατάθεσή του διάρκειας μιάμισης ώρας. Τελικά, έκριναν ότι 26 από τις 29 δηλώσεις της Meta και των στελεχών της ήταν αθέμιτες ή παραπλανητικές.
Το Νέο Μεξικό είχε ζητήσει πρόστιμο έως 40 δισ. δολάρια. Ο δικαστής υπολόγισε αρχικά την κύρωση σε περίπου 219 δισ. δολάρια, προτού τη μειώσει στα 25 δισ. δολάρια.
Το οικονομικό αποτύπωμα της απόφασης
Κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, η Meta κατέγραψε κέρδη 42,62 δισ. δολαρίων, ενώ η χρηματιστηριακή αξία της ανέρχεται σε περίπου 1,8 τρισ. δολάρια.
Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η εταιρεία βρίσκεται αντιμέτωπη με πολλαπλές νομικές διεκδικήσεις. Ωστόσο, η δυνατότητα άλλων πολιτειών να κινηθούν εκ νέου για τις ίδιες παραβιάσεις που σχετίζονται με την Cambridge Analytica ενδέχεται να είναι περιορισμένη, καθώς έχουν ήδη διευθετηθεί αντίστοιχες αξιώσεις μέσω συμβιβασμών.
Παραμένει, πάντως, ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων αγωγών για διαφορετικές παραβάσεις, με βάση τη νομοθεσία περί προστασίας των καταναλωτών και τις καταγγελίες για παραπλανητικές δηλώσεις.
