Όπως δήλωσε η Επίτροπος Διεύρυνσης, Μάρτα Κος, εφόσον συνεχιστεί με τον ίδιο ρυθμό η εφαρμογή των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων, η συνθήκη ένταξης της χώρας θα μπορούσε να υπογραφεί έως τον Ιούνιο του 2027. Στη συνέχεια, θα ακολουθήσει η διαδικασία επικύρωσής της από τα κράτη-μέλη.
Η Κος ανέφερε επίσης ότι η Αλβανία, η Μολδαβία και η Ουκρανία ακολουθούν αξιόπιστη πορεία προς την ευρωπαϊκή ένταξη. Η έκθεση της Επιτροπής περιλαμβάνει συγκεκριμένους οδικούς χάρτες για τις υποψήφιες χώρες, χωρίς ωστόσο να θέτει σαφείς ημερομηνίες για την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Ενδεχόμενη διεύρυνση θα αποτελούσε σημαντική εξέλιξη για την ΕΕ, η οποία δεν έχει εντάξει νέο μέλος από το 2013, ενώ το 2020 αποχώρησε από αυτήν το Ηνωμένο Βασίλειο, μετά το δημοψήφισμα του Brexit. Το γεωπολιτικό περιβάλλον, ωστόσο, έχει μεταβληθεί σημαντικά μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, το 2022, την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο και την ενίσχυση της διεθνούς επιρροής της Κίνας.
Η πρόοδος δεν είναι ίδια για όλες τις υποψήφιες χώρες. Η Βόρεια Μακεδονία έχει σημειώσει κάποια βήματα, ενώ η Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το Κόσοβο εμφανίζουν περιορισμένη πρόοδο. Αντίθετα, η Σερβία, η Γεωργία και η Τουρκία έχουν παρουσιάσει οπισθοδρόμηση σε διάφορους τομείς. Παράλληλα, η ενταξιακή πορεία της Μολδαβίας αναμένεται πλέον να εξελίσσεται ανεξάρτητα από εκείνη της Ουκρανίας.
Τα εμπόδια και οι όροι της ένταξης
Η συνθήκη προσχώρησης του Μαυροβουνίου αναμένεται να περιλαμβάνει ειδικές διασφαλίσεις, μεταξύ των οποίων και περιορισμούς στη δυνατότητα άσκησης βέτο. Το ζήτημα θεωρείται σημαντικό, καθώς αρκετές αποφάσεις της ΕΕ απαιτούν ομοφωνία, γεγονός που επιτρέπει ακόμη και σε μικρότερα κράτη να μπλοκάρουν ή να καθυστερούν κοινές αποφάσεις.
Ένα ακόμη ζήτημα που θα πρέπει να διευθετηθεί είναι οι εκκρεμότητες στις σχέσεις του Μαυροβουνίου με την Κροατία, τη μοναδική γειτονική χώρα του που είναι μέλος της ΕΕ. Οι δύο χώρες έχουν ιστορικές διαφορές από την περίοδο των πολέμων που ακολούθησαν τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας τη δεκαετία του 1990, όταν δυνάμεις από το Μαυροβούνιο συμμετείχαν στην πολιορκία του Ντουμπρόβνικ.
Η Κροατία έχει θέσει συγκεκριμένους όρους για την ολοκλήρωση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, οι οποίοι σχετίζονται κυρίως με τα γεγονότα εκείνης της περιόδου. Η Μάρτα Κος αναγνώρισε ότι οι σχετικές συνομιλίες ήταν δύσκολες, σημείωσε όμως ότι εξελίσσονται θετικά.
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός της Κροατίας, Αντρέι Πλένκοβιτς, δήλωσε ότι το κλίμα στην ΕΕ απέναντι στη διεύρυνση είναι πλέον πιο θετικό, επαναλαμβάνοντας τη στήριξη της χώρας του στην ένταξη νέων μελών με βάση την πρόοδο και τα επιτεύγματα κάθε υποψήφιας χώρας.
