Η απόφαση της Norges Bank την Πέμπτη ήταν αναμενόμενη και από τους 16 οικονομολόγους που συμμετείχαν σε δημοσκόπηση του Bloomberg. Καθώς η συνεδρίαση είχε ενδιάμεσο χαρακτήρα, η κεντρική τράπεζα δεν παρουσίασε επικαιροποιημένες οικονομικές προβλέψεις ούτε νέες εκτιμήσεις για την εξέλιξη των επιτοκίων.
«Ο πληθωρισμός παραμένει υπερβολικά υψηλός», δήλωσε η διοικήτρια της τράπεζας, Ίντα Βόλντεν Μπάχε, επισημαίνοντας ότι το κόστος δανεισμού θα χρειαστεί πιθανότατα να παραμείνει σε αυξημένα επίπεδα για αρκετό διάστημα. Όπως πρόσθεσε, η Norges Bank είναι έτοιμη να προχωρήσει σε νέα αύξηση των επιτοκίων, εάν αυτό κριθεί απαραίτητο για να επανέλθει ο πληθωρισμός στον στόχο του 2%.
Η απόφαση λαμβάνεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι πληθωριστικοί κίνδυνοι παραμένουν αυξημένοι διεθνώς, με τον πόλεμο στο Ιράν να ασκεί πρόσθετες πιέσεις στις τιμές. Υπενθυμίζεται ότι τον Σεπτέμβριο η Norges Bank είχε προχωρήσει στη δεύτερη αύξηση επιτοκίων μέσα στο 2026, προειδοποιώντας τότε ότι το κόστος του χρήματος ενδέχεται να διατηρηθεί σε υψηλά επίπεδα για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Handelsbanken στο Όσλο, Μάριους Γκόνσχολτ Χοβ, εκτίμησε ότι η κεντρική τράπεζα επέλεξε συνειδητά να διατηρήσει στην ανακοίνωσή της τη διατύπωση που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων αυξήσεων. Η αφαίρεσή της θα μπορούσε να εκληφθεί από τις αγορές ως σαφής ένδειξη ότι ο κύκλος νομισματικής σύσφιγξης πλησιάζει στο τέλος του, ένα μήνυμα που η Norges Bank δεν είναι ακόμη έτοιμη να εκπέμψει.
Αντίστοιχα, ο ανώτερος οικονομολόγος της Oxford Economics, Ρόρι Φένεσι, σημείωσε ότι η αβεβαιότητα που προκαλεί η κατάσταση στη Μέση Ανατολή υποχρεώνει τη νορβηγική κεντρική τράπεζα να διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω αυστηροποίησης της νομισματικής πολιτικής, σε περίπτωση που ο πληθωρισμός επιταχυνθεί.
Από την άλλη πλευρά, η πρόσφατη πτώση των διεθνών τιμών ενέργειας, μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, θα μπορούσε να οδηγήσει σε διαφορετική αποτίμηση των κινδύνων, εφόσον η τάση αυτή συνεχιστεί.
Επίμονος πληθωρισμός παρά την αποκλιμάκωση
Παρά το γεγονός ότι ο πληθωρισμός υποχώρησε ταχύτερα από ό,τι αναμενόταν κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, οι ανατιμήσεις στη Νορβηγία εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό πρόβλημα. Ο δείκτης τιμών παραμένει πάνω από τον στόχο της κεντρικής τράπεζας από το 2022, ενώ οι εκτιμήσεις των υπευθύνων χάραξης πολιτικής τοποθετούν την επιστροφή του στο 2% όχι νωρίτερα από το 2029.
Στη στάση της Norges Bank συνυπολογίζεται και η ανάγκη να διατηρηθεί η ανεργία σε χαμηλά επίπεδα. Την ίδια στιγμή, η οικονομική δραστηριότητα στην ηπειρωτική χώρα εξακολουθεί να κινείται ανοδικά, ενώ οι πιέσεις από την αγορά εργασίας και το μισθολογικό κόστος εκτιμάται ότι θα υποχωρήσουν με αργούς ρυθμούς.
Ένας επιπλέον παράγοντας που θα μπορούσε να ενισχύσει τις πληθωριστικές πιέσεις είναι ο κρατικός προϋπολογισμός του επόμενου έτους. Η κυβέρνηση μειοψηφίας των Εργατικών ενδέχεται να υιοθετήσει πιο επεκτατική δημοσιονομική πολιτική, στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων με τα κόμματα που τη στηρίζουν.
Η Μπάχε υπογράμμισε ότι η σημαντική αύξηση του μισθολογικού κόστους των επιχειρήσεων τα προηγούμενα χρόνια εξακολουθεί να τροφοδοτεί τον πληθωρισμό. Ωστόσο, ο ρυθμός αύξησης των μισθών έχει ήδη επιβραδυνθεί και αναμένεται να συνεχίσει να υποχωρεί, εξέλιξη που σταδιακά θα συμβάλει στη συγκράτηση των τιμών.
Σημαντικό αντιστάθμισμα στις πληθωριστικές πιέσεις αποτελεί η ισχυροποίηση της νορβηγικής κορόνας. Το νόμισμα καταγράφει την καλύτερη επίδοση μεταξύ των δέκα μεγαλύτερων νομισμάτων παγκοσμίως από τις αρχές του έτους, με την ανατίμησή του να περιορίζει το κόστος των εισαγωγών και, κατ' επέκταση, τον εισαγόμενο πληθωρισμό.
Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να διευκολύνει την κεντρική τράπεζα να αποφύγει μια πρόσθετη αύξηση επιτοκίων στον τρέχοντα κύκλο. Παρά ταύτα, οι αγορές εξακολουθούν να υπολογίζουν σε περίπου 50% την πιθανότητα νέας αύξησης έως τη συνεδρίαση του Μαρτίου.
Διαφορετική πορεία από τις άλλες ευρωπαϊκές κεντρικές τράπεζες
Η επιλογή της Norges Bank να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια διαφοροποιείται από τις κινήσεις άλλων ευρωπαϊκών κεντρικών τραπεζών. Την Τετάρτη, η σουηδική Riksbank προχώρησε στην πρώτη αύξηση επιτοκίων από το 2023, ενώ για αργότερα την Πέμπτη οι αγορές προεξοφλούσαν ευρέως αντίστοιχη κίνηση από την Τράπεζα της Αγγλίας.
Σύμφωνα με τον Χοβ της Handelsbanken, οι επόμενες αποφάσεις για τα νορβηγικά επιτόκια θα καθοριστούν σε μεγάλο βαθμό από τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές. Ιδιαίτερη σημασία θα έχουν τόσο οι προσδοκίες για την πορεία των επιτοκίων διεθνώς όσο και η διακύμανση της νορβηγικής κορόνας.
Σε αυτή τη φάση, η Norges Bank επιλέγει να μην προεξοφλήσει την επόμενη κίνησή της, διατηρώντας διαθέσιμες όλες τις επιλογές της. Ο πληθωρισμός παραμένει η βασική πρόκληση για τη νομισματική πολιτική της χώρας, με την κεντρική τράπεζα να αποφεύγει προς το παρόν να δώσει σαφές στίγμα για την κατεύθυνση των επιτοκίων.
