• Γ.Δ.ΓΕΝ. ΔΕΙΚΤΗΣ0,000%
  • S&P 5000,000%
  • Nasdaq0,000%
  • FTSE 1000,000%
  • Nikkei 2250,000%
  • DAX0,000%
  • CAC 400,000%
  • €/$
  • €/£
  • BTC
Πέθανε ο Τζέι Ροκφέλερ: Ο γόνος της ισχυρής δυναστείας που αντιτάχθηκε στον πόλεμο του Ιράκ
17:28 - 06 Νοε 2026

Πέθανε ο Τζέι Ροκφέλερ: Ο γόνος της ισχυρής δυναστείας που αντιτάχθηκε στον πόλεμο του Ιράκ

Δες περισσότερα άρθρα του Reporter.gr όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Ο Τζον Ντ. «Τζέι» Ροκφέλερ IV, απόγονος μιας από τις πιο γνωστές και πλουσιότερες οικογένειες των ΗΠΑ, ο οποίος κατά τη διάρκεια τριών δεκαετιών στη Γερουσία αγωνίστηκε για τη διεύρυνση της πρόσβασης των φτωχότερων στην υγειονομική περίθαλψη και άσκησε έντονη κριτική στον τρόπο με τον οποίο ο πρόεδρος Τζορτζ Μπους ο νεότερος διαχειρίστηκε τον πόλεμο στο Ιράκ, πέθανε την Παρασκευή στην κατοικία του στην Ουάσιγκτον, σύμφωνα με δημοσίευμα της Washington Post. Ήταν 89 ετών.

Η οικογένειά του δεν ανακοίνωσε την αιτία θανάτου, σύμφωνα με την εφημερίδα.

Ο Ροκφέλερ, ένας ψηλός και χαμηλών τόνων πολιτικός με φιλελεύθερες απόψεις, εξελέγη το 1984 για πρώτη φορά στη Γερουσία των ΗΠΑ, εκπροσωπώντας τη Δυτική Βιρτζίνια, όπου υπηρέτησε επί πέντε διαδοχικές εξαετείς θητείες. Είχαν προηγηθεί δύο θητείες του ως κυβερνήτη της φτωχής πολιτείας, με την ισχυρή παρουσία της εξορυκτικής βιομηχανίας άνθρακα.

Το 2002 είχε ψηφίσει υπέρ του νομοσχεδίου του Ρεπουμπλικανού προέδρου Τζορτζ Μπους, με το οποίο δόθηκε η έγκριση για την έναρξη του πολέμου στο Ιράκ, που ακολούθησε το 2003 με την εισβολή υπό την ηγεσία των ΗΠΑ. Αργότερα εξέφρασε τη λύπη του για την ψήφο του και, ως επικεφαλής της Επιτροπής Πληροφοριών της Γερουσίας, κατηγόρησε την κυβέρνηση Μπους ότι οδήγησε τη χώρα στον πόλεμο στηριζόμενη σε «ψευδή δεδομένα».

Ήταν δισέγγονος του μεγιστάνα του πετρελαίου Τζον Ντ. Ροκφέλερ και μέλος μιας οικογένειας που δημιούργησε μια ισχυρή πολιτική δυναστεία, στην οποία περιλαμβανόταν και ο θείος του, Νέλσον Ροκφέλερ, κυβερνήτης της Νέας Υόρκης.

Η πορεία από το Χάρβαρντ στην πολιτική

Γεννημένος στη Νέα Υόρκη, ο Τζέι Ροκφέλερ άλλαξε πορεία ζωής μετά την αποφοίτησή του από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, όταν συμμετείχε σε πρόγραμμα εθνικής υπηρεσίας στις φτωχές αγροτικές περιοχές της Δυτικής Βιρτζίνια, από το 1964 έως το 1966.

Από τις θέσεις δημόσιας ευθύνης που ανέλαβε, εργάστηκε για τη διεύρυνση της πρόσβασης στην υγειονομική περίθαλψη, την καταπολέμηση της φτώχειας, την παροχή ασφαλιστικών και υγειονομικών παροχών στους εργαζομένους στα ανθρακωρυχεία, καθώς και τη στήριξη των βετεράνων των ενόπλων δυνάμεων.

Ως γερουσιαστής, διαδραμάτισε ρόλο στη διαμόρφωση του προγράμματος που θεσπίστηκε το 1997 και μέσω του οποίου η ομοσπονδιακή κυβέρνηση συνδράμει τις πολιτείες στην παροχή ιατροφαρμακευτικής κάλυψης σε εκατομμύρια ανασφάλιστα παιδιά.

Ο Ροκφέλερ στήριξε την αποτυχημένη προσπάθεια του Δημοκρατικού προέδρου Μπιλ Κλίντον τη δεκαετία του 1990 για τη δημιουργία ενός σχεδόν καθολικού συστήματος υγειονομικής ασφάλισης. Στη συνέχεια, υποστήριξε την προσπάθεια του Μπαράκ Ομπάμα για τη μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας, η οποία ολοκληρώθηκε με την υπογραφή του σχετικού νόμου το 2010.

Κατά τη συζήτηση για τη μεταρρύθμιση Ομπάμα, ο Ροκφέλερ επιχείρησε χωρίς επιτυχία να συμπεριληφθεί στο σχέδιο μια δημόσια επιλογή ασφάλισης υγείας, διαθέσιμη στο σύνολο του πληθυσμού, παράλληλα με τα υφιστάμενα προγράμματα για τους φτωχότερους και τους ηλικιωμένους. Στόχος ήταν να αποτελέσει εναλλακτική λύση απέναντι στα ιδιωτικά ασφαλιστικά προγράμματα, τα οποία μπορούσαν να είναι ακριβά και να αποκλείουν ορισμένες κατηγορίες πολιτών.

«Η υπεράσπιση όσων έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη αποτελεί το έργο της ζωής μου και δεν θα σταματήσω ποτέ να αγωνίζομαι για να κάνω τη διαφορά για τους ανθρώπους που σημαίνουν τόσα πολλά για μένα», είχε δηλώσει το 2013, όταν, σε ηλικία 75 ετών, ανακοίνωσε ότι δεν θα διεκδικούσε έκτη θητεία στη Γερουσία.

Η κριτική στον Μπους για τον πόλεμο στο Ιράκ

Πριν από την εισβολή στο Ιράκ, η κυβέρνηση Μπους είχε επιχειρηματολογήσει υπέρ του πολέμου επικαλούμενη πληροφορίες των μυστικών υπηρεσιών, σύμφωνα με τις οποίες το Ιράκ διέθετε οπλοστάσιο όπλων μαζικής καταστροφής, τα οποία τελικά δεν υπήρχαν. Παράλληλα, είχε υποστηρίξει ότι υπήρχαν δεσμοί μεταξύ της ιρακινής ηγεσίας και του δικτύου της Αλ Κάιντα, το οποίο είχε αναλάβει την ευθύνη για τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στις ΗΠΑ.

«Αν γνώριζα τότε όσα γνωρίζω σήμερα, θα είχα ψηφίσει κατά», είχε δηλώσει το 2004 στην εφημερίδα Charleston Gazette, αναφερόμενος στην ψηφοφορία του 2002 για την εξουσιοδότηση της στρατιωτικής επέμβασης.

«Πιστεύω ότι οι πληροφορίες διαμορφώθηκαν με συγκεκριμένο τρόπο. Και θεωρώ ότι και η ερμηνεία τους επηρεάστηκε. Είχαμε έναν πρόεδρο που, όπως γνωρίζουμε πλέον, ήταν αποφασισμένος να οδηγήσει τη χώρα στον πόλεμο», είχε προσθέσει.

«Παραπλανητική παρουσίαση» των στοιχείων

Έκθεση της Επιτροπής Πληροφοριών της Γερουσίας, η οποία δημοσιοποιήθηκε το 2008, όταν ο Ροκφέλερ ήταν πρόεδρός της, υποστήριζε ότι ο Μπους, ο αντιπρόεδρος Ντικ Τσέινι και άλλα κορυφαία κυβερνητικά στελέχη είχαν υπερβάλει ως προς τα ευρήματα των μυστικών υπηρεσιών, παραβλέποντας παράλληλα τις διαφωνίες που υπήρχαν στο εσωτερικό των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών σχετικά με τα όπλα του Ιράκ και τις αμφισβητούμενες σχέσεις του με την Αλ Κάιντα.

Η έκθεση απέρριπτε τις προπολεμικές δηλώσεις του Μπους και του Τσέινι ότι το Ιράκ ενδέχεται να προμήθευε την Αλ Κάιντα με όπλα μαζικής καταστροφής.

«Η παρουσίαση στους Αμερικανούς ότι οι δύο πλευρές είχαν επιχειρησιακή συνεργασία και αποτελούσαν μία ενιαία, αδιαχώριστη απειλή ήταν θεμελιωδώς παραπλανητική και οδήγησε τη χώρα στον πόλεμο με ψευδή δεδομένα», είχε δηλώσει ο Ροκφέλερ κατά τη δημοσιοποίηση της έκθεσης.

Κατά τη διάρκεια της θητείας του στη Γερουσία, είχε επίσης διατελέσει επικεφαλής των επιτροπών Εμπορίου, Επιστήμης και Μεταφορών, καθώς και Υποθέσεων Βετεράνων.

Η πολιτική δυναστεία των Ροκφέλερ

Ο Τζέι Ροκφέλερ γεννήθηκε στις 18 Ιουνίου 1937, λίγες εβδομάδες μετά τον θάνατο του προπάππου του, ο οποίος υπήρξε ο πλουσιότερος άνθρωπος στην Αμερική.

Το όνομα Ροκφέλερ συνοδευόταν από μεγάλες προσδοκίες. Ο πατέρας του ήταν γνωστός για το φιλανθρωπικό του έργο, ενώ ο θείος του Νέλσον είχε διατελέσει αντιπρόεδρος των ΗΠΑ και κυβερνήτης της Νέας Υόρκης. Ο θείος του Ντέιβιντ Ροκφέλερ είχε βρεθεί στο τιμόνι της Chase Manhattan Bank, ενώ ο Γουίνθροπ Ροκφέλερ είχε διατελέσει κυβερνήτης του Αρκάνσας.

Ο Τζέι Ροκφέλερ εξελέγη στη νομοθετική συνέλευση της Δυτικής Βιρτζίνια το 1966, πριν συμπληρώσει τα 30 του χρόνια, ενώ το 1968 ανέλαβε το αξίωμα του υπουργού Εξωτερικών της πολιτείας.

Το 1972 απέτυχε να εκλεγεί κυβερνήτης και στη συνέχεια ανέλαβε την προεδρία ενός πανεπιστημιακού ιδρύματος. Το 1976 εξελέγη τελικά κυβερνήτης της Δυτικής Βιρτζίνια. Ο Ροκφέλερ, ο οποίος εξελίχθηκε σε έναν από τους πλουσιότερους βουλευτές και γερουσιαστές του αμερικανικού Κογκρέσου, διέθεσε εκατομμύρια δολάρια από την προσωπική του περιουσία για να χρηματοδοτήσει την επιτυχημένη εκστρατεία του για τη Γερουσία το 1984.

Κατά καιρούς, η πολιτική του παρουσία επισκιαζόταν από τον άλλο γερουσιαστή της Δυτικής Βιρτζίνια, Ρόμπερτ Μπερντ, ο οποίος πέθανε το 2010 σε ηλικία 92 ετών, έχοντας καταγράψει τη μακροβιότερη θητεία στην ιστορία του αμερικανικού Κογκρέσου.

Ο Ροκφέλερ συνήθως υποστήριζε τις βιομηχανίες άνθρακα και χάλυβα της πολιτείας του. Ωστόσο, το 2012 προκάλεσε την αντίδραση στελεχών της βιομηχανίας άνθρακα, όταν αντιτάχθηκε στις προσπάθειες των Ρεπουμπλικανών να εμποδίσουν τη ρύθμιση των εκπομπών από τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής που χρησιμοποιούσαν άνθρακα.

Ήταν παντρεμένος με τη Σάρον Πέρσι Ροκφέλερ, στέλεχος της δημόσιας τηλεόρασης, με την οποία απέκτησε τέσσερα παιδιά.