Τα στοιχεία που παρουσιάζουμε στηρίζονται στις τιμές του πληθωρισμού σε 191 οικονομίες μέσα στο 2026, με βάση τα δεδομένα της τελευταίας έκθεσης World Economic Outlook του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ).
Πού καταγράφονται οι υψηλότεροι ρυθμοί πληθωρισμού το 2026
Οι υψηλότεροι ρυθμοί πληθωρισμού εντοπίζονται κυρίως σε οικονομίες που αντιμετωπίζουν έντονες πιέσεις στα νομίσματά τους, πολεμικές συγκρούσεις ή παρατεταμένη οικονομική αστάθεια. Η Βενεζουέλα βρίσκεται... εκτός συναγωνισμού και ακολουθούν το Ιράν (78,6%) και το Σουδάν (41,3%), καταγράφοντας ποσοστά πολύ υψηλότερα από εκείνα των περισσότερων μεγάλων οικονομιών.
Στις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, η εικόνα είναι σαφώς πιο σταθερή. Ωστόσο, ακόμη και σχετικά ήπιοι ρυθμοί πληθωρισμού μπορούν να επιβαρύνουν σημαντικά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, έπειτα από χρόνια σωρευτικών αυξήσεων των τιμών.
Παράλληλα, η χαμηλότερη επίσημη μέτρηση του πληθωρισμού μπορεί να αποκρύπτει το πραγματικό κόστος μιας ενεργειακής κρίσης. Περισσότερες από το 80% των οικονομιών της περιοχής Ασίας-Ειρηνικού έχουν εισαγάγει επιδοτήσεις, φορολογικές ελαφρύνσεις ή ελέγχους τιμών, προκειμένου να περιορίσουν τις επιπτώσεις στους καταναλωτές.
Τα μέτρα αυτά μπορούν να συγκρατήσουν βραχυπρόθεσμα τον καταγεγραμμένο πληθωρισμό, μεταφέροντας ωστόσο μέρος του κόστους στους κρατικούς προϋπολογισμούς.
Πώς ο πόλεμος στο Ιράν αυξάνει το κόστος της καθημερινότητας
Παρά τον πόλεμο στο Ιράν, οι εξαγωγές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο έχουν ανακάμψει σημαντικά, ενώ η εξασθένηση της ζήτησης και η αυξανόμενη χρήση εναλλακτικών μορφών ενέργειας έχουν συμβάλει στον περιορισμό των επιπτώσεων της κρίσης.
Η έκθεση του Οκτωβρίου 2026 του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) αναδεικνύει τον αντίκτυπο της εξασθενημένης ζήτησης στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου.
Ωστόσο, το ενεργειακό κόστος παραμένει σε υψηλά επίπεδα, καθώς οι διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές και τα μειωμένα αποθέματα εξακολουθούν να συντηρούν τους πληθωριστικούς κινδύνους.
Οι υψηλότερες τιμές ενέργειας μπορούν να επηρεάσουν και το κόστος δανεισμού. Εάν ο πόλεμος στο Ιράν διατηρήσει τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα, οι επενδυτές ενδέχεται να απαιτήσουν υψηλότερες αποδόσεις από τα ομόλογα, ασκώντας ανοδικές πιέσεις στα επιτόκια των στεγαστικών δανείων στις ΗΠΑ.
Στις 22 Οκτωβρίου, το μέσο επιτόκιο ενός στεγαστικού δανείου διάρκειας 30 ετών διαμορφωνόταν στο 7,32%, έναντι 6,19% έναν χρόνο νωρίτερα.
Για ένα νέο στεγαστικό δάνειο ύψους 400.000 δολαρίων, η διαφορά αυτή μεταφράζεται σε περίπου 3.700 δολάρια επιπλέον ετησίως για την αποπληρωμή κεφαλαίου και τόκων.
Θα επιδεινωθεί ο πληθωρισμός το 2027;
Ο παγκόσμιος πληθωρισμός προβλέπεται να υποχωρήσει από 4,7% το 2026 σε 4,1% το 2027, αν και οι προοπτικές εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις τιμές της ενέργειας, τις διαταραχές στο διεθνές εμπόριο και τις γεωπολιτικές εξελίξεις.
Για τα νοικοκυριά, η επιβράδυνση του πληθωρισμού θα σημαίνει ότι οι τιμές θα συνεχίσουν να αυξάνονται, αλλά με βραδύτερο ρυθμό. Δεν σημαίνει, δηλαδή, ότι θα επιστρέψουν στα προηγούμενα επίπεδα.
Μια παρατεταμένη διαταραχή στον ενεργειακό εφοδιασμό θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει σε νέες αυξήσεις τιμών, επιβραδύνοντας παράλληλα την οικονομική ανάπτυξη. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, οι κεντρικές τράπεζες θα έχουν στη διάθεσή τους λιγότερα περιθώρια παρέμβασης για την ανακούφιση νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
