«Μέχρι στιγμής δεν βλέπουμε ενδείξεις για εκτεταμένες απώλειες θέσεων εργασίας εξαιτίας της τεχνητής νοημοσύνης. Ωστόσο, οι εργαζόμενοι που εισέρχονται τώρα στην αγορά εργασίας είναι οι πρώτοι που αισθάνονται τις αλλαγές», δήλωσε ο πρόεδρος του ifo, Κλέμενς Φουέστ.
Ο δείκτης εξετάζει τα επίπεδα απασχόλησης και τις προσλήψεις ανά ηλικιακή ομάδα σε 140 επαγγελματικούς κλάδους, συσχετίζοντάς τα με τον βαθμό στον οποίο τα επιμέρους καθήκοντα μπορούν να επηρεαστούν από την AI. Στα επαγγέλματα με τη μεγαλύτερη έκθεση στην τεχνολογία, η απασχόληση αυξήθηκε κατά 1,8% από το τρίτο τρίμηνο του 2022. Αντίθετα, στα επαγγέλματα με τη μικρότερη έκθεση καταγράφηκε μείωση 6,4%.
Ιδιαίτερα αισθητή είναι η υποχώρηση μεταξύ των εργαζομένων ηλικίας 20 έως 24 ετών. Στα επαγγέλματα που επηρεάζονται περισσότερο από την τεχνητή νοημοσύνη, η πλήρης απασχόληση της συγκεκριμένης ηλικιακής ομάδας μειώθηκε κατά 14%, από περίπου 279.000 σε 239.000 άτομα.
Όπως επισημαίνει ο Όλιβερ Φαλκ, διευθυντής του Κέντρου Οικονομικής της Καινοτομίας και του Ψηφιακού Μετασχηματισμού του ifo, η είσοδος των νέων στην αγορά εργασίας λειτουργεί ως σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης, καθώς οι επιπτώσεις της AI γίνονται αρχικά ορατές στις προσλήψεις και πολύ πριν αποτυπωθούν στους δείκτες παραγωγικότητας.
Καθοριστικό ρόλο, σύμφωνα με τους ειδικούς του ινστιτούτου, διαδραματίζει ο τρόπος αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης. Όταν η τεχνολογία υποκαθιστά ανθρώπινες εργασίες αντί να λειτουργεί συμπληρωματικά προς αυτές, περιορίζονται οι ευκαιρίες απασχόλησης για τους νεοεισερχόμενους. Αυτό παρατηρείται, μεταξύ άλλων, σε θέσεις διοικητικής υποστήριξης και τεχνικής υποστήριξης πληροφορικής, οι οποίες παραδοσιακά αποτελούσαν σημαντικές πύλες εισόδου στην αγορά εργασίας.
Τα ευρήματα παρουσιάζουν ενδιαφέρον και για την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς στους τομείς όπου η AI αυτοματοποιεί κυρίως εργασίες, οι νέοι προσλαμβάνονται λιγότερο συχνά σε σύγκριση με τους μεγαλύτερους σε ηλικία εργαζομένους.
Ωστόσο, οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι ο δείκτης καταγράφει μια τάση, χωρίς να αποδεικνύει ότι η αυξημένη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης αποτελεί τη μοναδική αιτία της. Παράγοντες όπως οι δημογραφικές αλλαγές, η μεγαλύτερη διάρκεια εκπαίδευσης και οι δυσκολίες ένταξης νέων εργαζομένων λόγω της εξ αποστάσεως εργασίας χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση.
Για τον λόγο αυτό, το ifo θεωρεί αναγκαία τη συνεχή παρακολούθηση των προσλήψεων ανά ηλικία και επαγγελματικό κλάδο, λαμβάνοντας υπόψη και τις νεότερες τεχνολογικές εξελίξεις. Παράλληλα, υπογραμμίζει την ανάγκη προσαρμογής της επαγγελματικής κατάρτισης, ώστε οι εργαζόμενοι να αποκτούν δεξιότητες που λειτουργούν συμπληρωματικά προς την τεχνητή νοημοσύνη.
