Η συνάντηση πραγματοποιείται λίγες ημέρες μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ και ενώ αυξάνονται οι εσωτερικές πολιτικές πιέσεις προς την κυβέρνηση Τραμπ για τον τερματισμό της σύγκρουσης. Ο Αλ Θάνι, ο οποίος εκτελεί παράλληλα καθήκοντα υπουργού Εξωτερικών, είχε επισκεφθεί την Τεχεράνη την περασμένη εβδομάδα, ενώ στην Ουάσινγκτον θα έχει επαφές και με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς.
Το Κατάρ διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στη διαμεσολάβηση από τα πρώτα στάδια του πολέμου, μεταφέροντας μηνύματα μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών και αναζητώντας τρόπους γεφύρωσης των διαφορών τους.
Στο επίκεντρο των διπλωματικών επαφών βρίσκεται η πρόταση της Τεχεράνης για τον τερματισμό της σύγκρουσης. Το σχέδιο προβλέπει την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, την κατάργηση ορισμένων κυρώσεων και τη διακοπή των βομβαρδισμών, με αντάλλαγμα τον τερματισμό του ιρανικού αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ. Οι συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και τις υπόλοιπες κυρώσεις θα ακολουθούσαν σε επόμενο στάδιο.
Η Ουάσινγκτον έχει απορρίψει επανειλημμένα την πρόταση, παρότι η ιρανική πλευρά υποστηρίζει ότι θα μπορούσε να οριστικοποιηθεί μέσα σε μόλις δύο ημέρες. Την Κυριακή, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, χαρακτήρισε τους όρους της Τεχεράνης «παράλογους και γελοίους», προσθέτοντας ότι δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Τη Δευτέρα (9/11), ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ, υπερασπίστηκε το σχέδιο, χαρακτηρίζοντάς το ως την πιο λογική πρόταση που βρίσκεται σήμερα στο τραπέζι.
Παρά την αυξανόμενη πίεση στο εσωτερικό των ΗΠΑ, ο Ρούμπιο εκτίμησε ότι δεν διαφαίνεται άμεσα κάποια διπλωματική πρόοδος. Σημειώνεται ότι στελέχη των Ρεπουμπλικανών, μεταξύ των οποίων και ο Βανς, απέδωσαν τις εκλογικές απώλειες του κόμματος στον πόλεμο με το Ιράν.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο ανώτερος αξιωματούχος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Ανουάρ Γκαργκάς, ο οποίος δήλωσε τη Δευτέρα ότι μια συνολική πολιτική διευθέτηση μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης μοιάζει δύσκολη. Προειδοποίησε, μάλιστα, ότι η περιοχή θα πρέπει να προετοιμαστεί για μια παρατεταμένη περίοδο αβεβαιότητας, χωρίς να θεωρείται δεδομένη ούτε μια οριστική λύση ούτε η αποκατάσταση της περιφερειακής σταθερότητας.
Την ανησυχία του για το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης εξέφρασε και ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος δήλωσε ότι μετέφερε στον Τραμπ πως η Άγκυρα δεν επιθυμεί περαιτέρω όξυνση της κατάστασης. Όπως ανέφερε, η Τουρκία υποστηρίζει σταθερά ότι τα προβλήματα μπορούν να επιλυθούν μέσω διαλόγου και διπλωματίας, προσθέτοντας ότι καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση.
Συνεχίζονται οι στρατιωτικές επιθέσεις
Την ίδια ώρα, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται, παρά τις διπλωματικές διεργασίες. Σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν επιθέσεις στο νησί Κεσμ κατά τη διάρκεια της νύχτας της Κυριακής. Τοπικός αξιωματούχος δήλωσε στο ημιεπίσημο πρακτορείο Fars ότι τα πλήγματα δεν προκάλεσαν ζημιές σε κρίσιμες υποδομές ή υπηρεσίες, ενώ η αμερικανική πλευρά δεν έχει σχολιάσει τις σχετικές αναφορές.
Ιρανική πηγή με γνώση των εξελίξεων ανέφερε στο Reuters ότι οι αμερικανικές επιθέσεις είχαν ως στόχο συστήματα ραντάρ που χρησιμοποιούνται τόσο για την αεράμυνα όσο και για τη ναυσιπλοΐα, καθώς και βάσεις εκτόξευσης πυραύλων και εγκαταστάσεις τοποθέτησης ναρκών.
Παράλληλα, έχουν ενταθεί οι επιθέσεις εναντίον δεξαμενόπλοιων στον Περσικό Κόλπο και στα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με στοιχεία διεθνών ναυτιλιακών οργανισμών που δημοσιοποιήθηκαν την περασμένη εβδομάδα, τα περιστατικά αυξήθηκαν σημαντικά τον Οκτώβριο και συνεχίζονται με τον υψηλότερο ρυθμό από την έναρξη του πολέμου. Το Ιράν, το οποίο συνήθως δεν αναλαμβάνει την ευθύνη για επιθέσεις σε πλοία που αναφέρουν ότι έχουν δεχθεί πλήγματα, ανακοίνωσε την Κυριακή ότι δεξαμενόπλοιο προσέκρουσε σε νάρκη ανατολικά των Στενών του Ορμούζ. Την επόμενη ημέρα, δημοσιογράφος της ιρανικής κρατικής τηλεόρασης υποστήριξε ότι 11 δεξαμενόπλοια είχαν τεθεί εκτός λειτουργίας μέσα σε διάστημα δέκα ημερών.
Η σύγκρουση έχει προκαλέσει παγκόσμια ενεργειακή κρίση, ενώ έχει επεκταθεί και σε άλλες χώρες της περιοχής, με ιρανικές επιθέσεις εναντίον αραβικών κρατών του Κόλπου. Παράλληλα, είχε ως αποτέλεσμα τη μεγάλη ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση στον Λίβανο κατά την άνοιξη και το καλοκαίρι, ενώ συνέβαλε και στην αναζωπύρωση του εμφυλίου πολέμου στην Υεμένη, ο οποίος παρέμενε σε αδράνεια για μεγάλο διάστημα.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, οι Χούθι της Υεμένης, που υποστηρίζονται από το Ιράν, ανακοίνωσαν την Κυριακή ότι εξαπέλυσαν επίθεση εναντίον κτιρίου γραφείων της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας της Σαουδικής Αραβίας, Aramco, στο Ριάντ. Από την επίθεση έσπασαν τα τζάμια σε αρκετούς ορόφους κτιρίου στην οικονομική συνοικία της πόλης. Το υπουργείο Ενέργειας της Σαουδικής Αραβίας επιβεβαίωσε ότι σημειώθηκαν ζημιές από απόπειρα επίθεσης, χωρίς ωστόσο να κατονομάσει τους υπευθύνους.
