Τα ευρήματα αποτυπώνουν τη σταδιακή υποχώρηση της εμπιστοσύνης προς τις ΗΠΑ ως εγγυήτρια δύναμη της ευρωπαϊκής ασφάλειας, αλλά και τις σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών κοινωνιών ως προς τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με την έκθεση Trends 2026 του GLOBSEC, την οποία επικαλείται το Politico, η ιδέα ενός ευρωπαϊκού στρατού συγκεντρώνει ευρεία υποστήριξη στις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα. Το υψηλότερο ποσοστό καταγράφεται στη Ρουμανία, με 82%, ενώ ακολουθούν η Λιθουανία με 78% και η Γαλλία με 75%.
Θετική εμφανίζεται η πλειονότητα των πολιτών ακόμη και σε χώρες που παραδοσιακά διατηρούν επιφυλάξεις απέναντι στην εμβάθυνση της ευρωπαϊκής αμυντικής συνεργασίας. Ειδικότερα, το 70% των ερωτηθέντων στην Πολωνία και τη Βουλγαρία υποστηρίζει τη δημιουργία ευρωπαϊκού στρατού, όπως και το 69% στη Γερμανία.
Ευρωπαϊκή άμυνα χωρίς απομάκρυνση από το ΝΑΤΟ
Η ενίσχυση των ευρωπαϊκών στρατιωτικών δυνατοτήτων βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων μεταξύ των κυβερνήσεων, καθώς συνεχίζεται η ρωσική επιθετικότητα και εντείνονται οι αμφιβολίες για το κατά πόσο οι ΗΠΑ θα εξακολουθήσουν να εγγυώνται την ασφάλεια της Ευρώπης.
Η έρευνα διεξήχθη σε 14 χώρες του ευρωατλαντικού χώρου: 11 κράτη-μέλη της ΕΕ, την Ουκρανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ.
Ωστόσο, η υποστήριξη στη δημιουργία αυτόνομων ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων δεν σημαίνει ότι οι πολίτες επιθυμούν αποχώρηση από το ΝΑΤΟ. Το 77% των ερωτηθέντων στις χώρες της Συμμαχίας που συμμετείχαν στη δημοσκόπηση δήλωσε ότι θα ψήφιζε υπέρ της παραμονής της χώρας του σε αυτήν.
Παράλληλα, το 78% των ερωτηθέντων στις χώρες της ΕΕ τάσσεται υπέρ της ανάπτυξης αυτόνομων αμυντικών δυνατοτήτων από την Ένωση, σε συνεργασία με το ΝΑΤΟ.
Υπέρ της επαναφοράς της υποχρεωτικής θητείας το 64%
Θετική στάση καταγράφεται και απέναντι στην υποχρεωτική στρατιωτική θητεία. Στις χώρες όπου δεν εφαρμόζεται σήμερα το μέτρο, το 64% των πολιτών υποστηρίζει την επαναφορά του, με τα υψηλότερα ποσοστά να εντοπίζονται στην Τσεχία, τη Γαλλία, τη Γερμανία και τη Σλοβακία.
Περισσότεροι από ένας στους τρεις Ευρωπαίους βλέπουν τις ΗΠΑ ως απειλή
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι απαντήσεις για τον ρόλο των ΗΠΑ, καθώς καταδεικνύουν τη διεύρυνση του χάσματος στις διατλαντικές σχέσεις. Περισσότεροι από ένας στους τρεις ερωτηθέντες στις ευρωπαϊκές χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα θεωρούν πλέον ότι οι ΗΠΑ συνιστούν απειλή για την ασφάλεια.
Στη Γερμανία, τη Γαλλία και τη Βρετανία, περίπου οι μισοί συμμερίζονται αυτή την άποψη, ενώ στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη το ποσοστό περιορίζεται περίπου στο ένα τρίτο. Η Γερμανία είναι, μάλιστα, η μόνη χώρα της έρευνας όπου η πλειονότητα των πολιτών αντιμετωπίζει τις ΗΠΑ ως απειλή για την ασφάλεια.
Οι διαφορετικές αντιλήψεις των Γερμανών για τον πόλεμο στην Ουκρανία
Η Γερμανία ξεχωρίζει και ως προς τις απόψεις των πολιτών της για τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Το 40% των ερωτηθέντων συμφωνεί με τον ισχυρισμό ότι η μεταχείριση των ρωσόφωνων από την Ουκρανία δικαιολογούσε τη ρωσική εισβολή, ενώ το 39% θεωρεί ότι η Δύση προκάλεσε τον πόλεμο.
Οι συγκεκριμένες αντιλήψεις συνδέονται με τη συγκριτικά πιο περιορισμένη διάθεση στήριξης προς το Κίεβο. Λίγο περισσότεροι από τους μισούς Γερμανούς θεωρούν ότι η αντίσταση της Ουκρανίας είναι σημαντική για την ασφάλεια της χώρας τους, ενώ σχεδόν έξι στους δέκα θα αποδέχονταν εδαφικές παραχωρήσεις από το Κίεβο με αντάλλαγμα την ειρήνη.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν μια αντίφαση στη στάση των Ευρωπαίων: από τη μία πλευρά επιθυμούν ισχυρότερη ευρωπαϊκή αμυντική παρουσία και μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία, από την άλλη εξακολουθούν να στηρίζουν τη συμμετοχή των χωρών τους στο ΝΑΤΟ, παρά την αυξανόμενη δυσπιστία απέναντι στις ΗΠΑ, την ισχυρότερη δύναμη της Συμμαχίας.
