«Στο τέλος, όλα θα πάνε καλά. Ξέρετε γιατί; Γιατί πάντα έτσι γίνεται», δήλωσε χαρακτηριστικά στους δημοσιογράφους αυτή την εβδομάδα.
Η πολιτική επικαιρότητα του Οκτωβρίου δεν διαμορφώνεται γύρω από ένα μεμονωμένο γεγονός που θα μπορούσε να ανατρέψει τις ισορροπίες, αλλά από μια συνεχή αλληλουχία σκανδάλων, προκλητικών δηλώσεων και κινήσεων που αμφισβητούν καθιερωμένους θεσμικούς κανόνες. Πρόκειται για μια εξέλιξη που εκτυλίσσεται τις τελευταίες εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, οι οποίες αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για την υπόλοιπη προεδρική θητεία του Τραμπ.
Το Axios έχει καταγράψει την πορεία απομάκρυνσης της δεύτερης κυβέρνησης Τραμπ από τις παραδοσιακές προεδρικές πρακτικές, από την περίοδο της μετάβασης στην εξουσία έως τις πρώτες 100 ημέρες και τη συμπλήρωση ενός έτους διακυβέρνησης.
Παρά το ενδεχόμενο οι Ρεπουμπλικανοί να χάσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου, εξέλιξη που θα περιόριζε σημαντικά τη δυνατότητα του προέδρου να προωθήσει την ατζέντα του κατά τα επόμενα δύο χρόνια, ο Τραμπ δεν δείχνει να μετριάζει τη στάση του. Αντίθετα, συνεχίζει με αμείωτη ένταση τις κινήσεις που προκαλούν αντιδράσεις, ποντάροντας στην πολιτική ανθεκτικότητα που έχει επιδείξει μέχρι σήμερα.
Οι πρώτες 15 ημέρες του Οκτωβρίου: Μια διαδοχή αντιπαραθέσεων
Αρκεί να εξετάσει κανείς τις πρώτες 15 ημέρες του Οκτωβρίου και τη σειρά των αμφιλεγόμενων περιστατικών που θα μπορούσαν να κλονίσουν τα θεμέλια μιας πιο συμβατικής προεδρίας.
- Έρευνα σε βάρος πολιτικής αντιπάλου: Ομοσπονδιακοί πράκτορες έκαναν έρευνα στην κατοικία της βουλευτού των Δημοκρατικών Ιλχάν Ομάρ από τη Μινεσότα και κατέσχεσαν το κινητό της τηλέφωνο, στο πλαίσιο έρευνας που, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, αποσκοπεί στη συγκέντρωση στοιχείων για την αφαίρεση της αμερικανικής υπηκοότητάς της και, τελικά, την απέλασή της. Η Ομάρ αρνείται οποιαδήποτε παράνομη ενέργεια.
- Εκκλήσεις για εκτέλεση όσων διαρρέουν πληροφορίες: Σε προεκλογική συγκέντρωση στην Αριζόνα, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι αξιωματούχοι που διαρρέουν ευαίσθητες στρατιωτικές πληροφορίες «θα πρέπει να εκτελούνται», επαναφέροντας έναν ισχυρισμό που είχε διατυπώσει και στο παρελθόν, σύμφωνα με τον οποίο η κυβέρνηση συνήθιζε να εκτελεί όσους διέρρεαν πληροφορίες.
- Παραχωρήσεις στον Βλαντίμιρ Πούτιν: Ο Τραμπ χαλάρωσε τις κυρώσεις στο ρωσικό ντίζελ, ζήτησε την απομάκρυνση του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι και άσκησε πιέσεις στο Κίεβο να σταματήσει τις επιθέσεις κατά ρωσικών διυλιστηρίων. Αργά το βράδυ της Παρασκευής, ανέστειλε την εφαρμογή εκτεταμένων νέων κυρώσεων κατά της Ρωσίας, οι οποίες προβλέπονταν από διακομματικό νόμο που φέρει το όνομα του εκλιπόντος γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκρέιαμ και τον οποίο είχε υπογράψει μόλις τον προηγούμενο μήνα.
- Πολιτικές διαφημίσεις με χρήματα των φορολογουμένων: Ο Τραμπ δαπάνησε εκατομμύρια δολάρια από δημόσιους πόρους για διαφημίσεις με προεκλογικό χαρακτήρα, οι οποίες προωθούσαν την προεδρία του, έως ότου ομοσπονδιακός δικαστής διέταξε τη διακοπή τους. Στη συνέχεια, έδωσε εντολή στο πολιτικό υπερταμείο MAGA Inc. να χρηματοδοτήσει τις μελλοντικές διαφημίσεις, προκαλώντας νέα καταγγελία για φερόμενες παραβιάσεις της νομοθεσίας περί χρηματοδότησης προεκλογικών εκστρατειών.
- Ομοσπονδιακή πίεση στα μέσα ενημέρωσης: Το υπουργείο Δικαιοσύνης ξεκίνησε έρευνα για ενδεχόμενες παραβιάσεις της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας από τα δίκτυα ABC, CBS, CNN, Fox News και NBC, αφού τα τηλεοπτικά δίκτυα ανέστειλαν την κάλυψη του προεδρικού pool στον Λευκό Οίκο, διαμαρτυρόμενα για τον αποκλεισμό τριών ειδησεογραφικών οργανισμών από τον Τραμπ.
- Υπόσχεση επιταγής 5.000 δολαρίων: Ο Τραμπ δεσμεύτηκε να χορηγήσει επιταγή 5.000 δολαρίων σε κάθε ενήλικο Αμερικανό, εφόσον οι Ρεπουμπλικανοί διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου. Συνέδεσε ρητά την προοπτική καταβολής ποσού άνω του 1 τρισ. δολαρίων σε ομοσπονδιακές πληρωμές με την έκβαση των ενδιάμεσων εκλογών.
- Παρέμβαση του υπουργείου Δικαιοσύνης στις ενδιάμεσες εκλογές: Ενώ η ψηφοφορία έχει ήδη ξεκινήσει, το υπουργείο Δικαιοσύνης προσέφυγε κατά της Καλιφόρνιας, επιδιώκοντας να μπλοκάρει 20.000 ψηφοδέλτια που συνδέονται με πρόσωπα τα οποία θεωρείται ότι δεν διαθέτουν αμερικανική υπηκοότητα. Η κίνηση αποτελεί την τελευταία κλιμάκωση μιας ευρύτερης εκστρατείας που αποσκοπεί στην επηρεασμό των αμερικανικών εκλογών.
- Σκληρές αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: Ο Τραμπ ανάρτησε βίντεο με έναν άνδρα που δέχεται θανατηφόρα επίθεση από τίγρη. Ακολούθησε μοντάζ επιθέσεων ζώων με χαρούμενη μουσική, καθώς και βίντεο δημιουργημένο με τεχνητή νοημοσύνη, στο οποίο ο ίδιος εμφανίζεται να παλεύει με μια τίγρη και στη συνέχεια να την αγκαλιάζει.
- Δωρεές 333 εκατ. δολαρίων για την αίθουσα χορού του Λευκού Οίκου: Μυστικά έγγραφα που εξασφάλισε η Washington Post αποκάλυψαν τις εταιρείες και τους δισεκατομμυριούχους που χρηματοδοτούν την αίθουσα χορού στον Λευκό Οίκο. Μεταξύ των δωρητών περιλαμβάνονται πρόσωπα και επιχειρήσεις που έχουν ωφεληθεί από κρατικές συμβάσεις, ρυθμιστικές αποφάσεις και προεδρική χάρη που αφορούσε μέλος οικογένειας.
Οι τρεις φορές που ο Τραμπ αναγκάστηκε να υποχωρήσει
Η άλλη πλευρά: Τρία περιστατικά μέσα στον Οκτώβριο ανάγκασαν τον Τραμπ να υπαναχωρήσει, σε μια σπάνια επίδειξη υποχώρησης, η οποία προκλήθηκε σε μεγάλο βαθμό από πιέσεις τρίτων.
- Τηλεοπτική μετάδοση εκτέλεσης: Ο Τραμπ εγκατέλειψε το σχέδιο ζωντανής μετάδοσης εκτέλεσης, διά πυροβολισμού, καταδικασμένου για μαζική δολοφονία, μετά τις έντονες αντιδράσεις από Δημοκρατικούς και Ρεπουμπλικανούς.
- Η αποχώρηση της πρέσβειρας στην Ελλάδα: Ο Τραμπ ανάγκασε την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ να παραιτηθεί από τη θέση της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα, μετά από δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία είχε ζητήσει 100.000 δολάρια από πολιτικό δωρητή για να καλύψει προσωπικές οφειλές από πιστωτικές κάρτες. Η Γκίλφοϊλ αρνείται οποιαδήποτε παράνομη ενέργεια. Η ίδια είχε αρραβωνιαστεί με τον γιο του Τραμπ για τέσσερα χρόνια, έως το 2024.
- Η απομάκρυνση της εκπροσώπου Τύπου σε πέντε ημέρες: Ο Τραμπ απομάκρυνε την Κέιτι Ζακαρία, έπειτα από ερωτήματα σχετικά με τα νομικά της προσόντα και την ευρέως επικριθείσα πρώτη δημόσια εμφάνισή της. Σύμφωνα με το Axios, ο πρόεδρος αιφνιδιάστηκε όταν έμαθε ότι η Ζακαρία, την οποία είχε παρουσιάσει ως δικηγόρο, δεν είχε περάσει ποτέ τις εξετάσεις του δικηγορικού συλλόγου.
Ο Λευκός Οίκος πανηγυρίζει, παρά τις αντιδράσεις
Τι λέει η κυβέρνηση: Αντί να αντιμετωπίζει τον Οκτώβριο ως περίοδο πολιτικού κινδύνου, η κυβέρνηση τον παρουσιάζει ως συνέχεια των επιτυχιών του Τραμπ.
«Από την πρώτη ημέρα της διακυβέρνησής του, ο πρόεδρος Τραμπ υλοποιεί με αποφασιστικότητα και συνέπεια τις προεκλογικές του δεσμεύσεις για την προστασία της εθνικής ασφάλειας, την αισθητική αναβάθμιση της Αμερικής, την ασφάλεια των συνόρων, την καταπολέμηση της εγκληματικότητας, τη διασφάλιση ελεύθερων και δίκαιων εκλογών και τη μείωση του κόστους ζωής», δήλωσε στο Axios η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άλισον Σούστερ.
«Ο Οκτώβριος διαμορφώνεται σε έναν ακόμη εξαιρετικό μήνα», πρόσθεσε.
Η οικονομία δεν αρκεί πλέον για να τον προστατεύσει πολιτικά
Πίσω από τις εξελίξεις: Ο Τραμπ αψηφά επί μία δεκαετία τους πολιτικούς κανόνες και τις προβλέψεις για την πτώση του. Ωστόσο, η οικονομική δυναμική που συνέβαλε στην προστασία του κατά την πρώτη του θητεία έχει πλέον δώσει τη θέση της σε μια βαθύτερη κρίση εμπιστοσύνης από την πλευρά της κοινής γνώμης.
Δημοσκόπηση της Fox News, η οποία δημοσιεύθηκε την Τετάρτη, έδειξε ότι η δημοτικότητα του Τραμπ βρίσκεται στο 36%, στο χαμηλότερο επίπεδο και των δύο προεδρικών θητειών του. Ακόμη πιο αρνητική είναι η αξιολόγηση για τη διαχείριση του πληθωρισμού, με μόλις το 22% να εγκρίνει τους χειρισμούς του.
Στην ίδια δημοσκόπηση, η διαφθορά στην κυβέρνηση ξεπέρασε οριακά τον πληθωρισμό ως το ζήτημα που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία στους ψηφοφόρους.
Ο Τραμπ αντιμετωπίζει μια περίοδο κατά την οποία η πολιτική του θέση εμφανίζεται ιδιαίτερα ευάλωτη σαν να πρόκειται για μια συνηθισμένη πολιτική συγκυρία. Ποντάρει στο ότι τα ένστικτα και οι τακτικές που τον οδήγησαν έως εδώ δεν θα τον προδώσουν τώρα, παρά την αυξανόμενη δυσαρέσκεια και τον κίνδυνο απώλειας του ελέγχου του Κογκρέσου.
