Η Ευρωπαϊκή Ένωση ορκίστηκε να τερματίσει τις ενεργειακές σχέσεις δεκαετιών με τον πρώην κορυφαίο προμηθευτή φυσικού αερίου, τη Ρωσία, μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία το 2022. Η Επιτροπή περιέγραψε τον τρόπο με τον οποίο σκοπεύει να το επιτύχει αυτό σε έναν «οδικό χάρτη» που δημοσιεύθηκε την Τρίτη, όπως μεταδίδει το Reuters.
Η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ θα υποβάλει τον Ιούνιο νομική πρόταση για την απαγόρευση των υπόλοιπων εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στο πλαίσιο των υφιστάμενων συμβάσεων έως το τέλος του 2027, δήλωσε.
Η Επιτροπή θα προτείνει επίσης τον Ιούνιο την απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου στο πλαίσιο νέων συμφωνιών και υφιστάμενων συμβολαίων spot έως το τέλος του 2025.
«Είναι πλέον καιρός η Ευρώπη να διακόψει πλήρως τους ενεργειακούς της δεσμούς με έναν αναξιόπιστο προμηθευτή. Και η ενέργεια που έρχεται στην ήπειρό μας δεν πρέπει να πληρώνει για έναν επιθετικό πόλεμο κατά της Ουκρανίας», δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Οι ΗΠΑ πιέζουν τη Ρωσία για μια ειρηνευτική συμφωνία με την Ουκρανία, η οποία, αν επιτευχθεί, μπορεί να ανοίξει ξανά την πόρτα για τη ρωσική ενέργεια και να χαλαρώσει τις κυρώσεις. Όμως, ενώ στελέχη ορισμένων βιομηχανιών της ΕΕ έχουν δηλώσει ότι υποστηρίζουν την επιστροφή στο ρωσικό φυσικό αέριο, η ΕΕ συνεχίζει τις προσπάθειες για τη διακοπή των ενεργειακών δεσμών δεκαετιών με τη Μόσχα.
Η σημερινή κατάσταση με το ρωσικό φυσικό αέριο
Περίπου το 19% του φυσικού αερίου της Ευρώπης εξακολουθεί να προέρχεται από τη Ρωσία, μέσω του αγωγού TurkStream και των μεταφορών υγροποιημένου φυσικού αερίου - από περίπου 45% πριν από το 2022.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δηλώσει προθυμία να αγοράσει περισσότερο αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο για να αντικαταστήσει τις ρωσικές ποσότητες, ένα βήμα που έχει ζητήσει ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ως τρόπο συρρίκνωσης του εμπορικού πλεονάσματος της ΕΕ με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Απαιτείται έγκριση
Η Επιτροπή δεν διευκρίνισε ποιες νομικές επιλογές σκοπεύει να χρησιμοποιήσει για να επιτρέψει στις ευρωπαϊκές εταιρείες να σπάσουν τα υφιστάμενα ρωσικά συμβόλαια φυσικού αερίου.
Οι νέες νομοθετικές προτάσεις της ΕΕ πρέπει να εγκριθούν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και από την ενισχυμένη πλειοψηφία των χωρών της ΕΕ.
Η ΕΕ έχει επιβάλει κυρώσεις στον ρωσικό άνθρακα και στις περισσότερες εισαγωγές πετρελαίου, αλλά όχι στο φυσικό αέριο λόγω της αντίθεσης της Σλοβακίας και της Ουγγαρίας, οι οποίες λαμβάνουν προμήθειες από ρωσικούς αγωγούς και λένε ότι η μετάβαση σε εναλλακτικές λύσεις θα ανέβαζε τις τιμές της ενέργειας. Οι κυρώσεις απαιτούν ομόφωνη έγκριση και από τις 27 χώρες της ΕΕ.
Εθνικά σχέδια απεξάρτησης από τα κράτη-μέλη
Οι χώρες της ΕΕ θα πρέπει να καταρτίσουν εθνικά σχέδια για τη σταδιακή κατάργηση του ρωσικού φυσικού αερίου και του πετρελαίου στην περίπτωση της Σλοβακίας και της Ουγγαρίας, οι οποίες εξακολουθούν να εισάγουν πάνω από το 80% του πετρελαίου τους από τη Ρωσία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε τη Δευτέρα (6/5) ότι οι προτάσεις της, εάν εφαρμοστούν παράλληλα με τις εξελίξεις στην παγκόσμια αγορά, θα περιορίσουν τις όποιες επιπτώσεις θα είχε η σταδιακή κατάργηση του ρωσικού φυσικού αερίου στις ευρωπαϊκές τιμές ενέργειας.
Η ΕΕ ποντάρει επίσης στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για να μειώσει τη συνολική χρήση ορυκτών καυσίμων.
Οι Ευρωπαίοι αγοραστές εξακολουθούν να έχουν συμβάσεις «take-or-pay» με την Gazprom, οι οποίες απαιτούν από εκείνους που αρνούνται τις παραδόσεις φυσικού αερίου να πληρώσουν για μεγάλο μέρος των συμβατικών ποσοτήτων.
Οι νομικοί δήλωσαν ότι θα ήταν δύσκολο να επικαλεστούν «ανωτέρα βία» για να εγκαταλείψουν αυτές τις συμφωνίες χωρίς να εκθέσουν τους αγοραστές σε οικονομικές κυρώσεις ή διαιτησία.
Η ΕΕ εισήγαγε 32 δισ. κυβικά μέτρα ρωσικού αερίου μέσω αγωγών και 20 δισ. κυβικά μέτρα ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου πέρυσι. Συνολικά, τα δύο τρίτα αυτής της προμήθειας είναι βάσει μακροπρόθεσμων συμβάσεων, ενώ το ένα τρίτο είναι αγορές «spot» χωρίς συμβάσεις.
Η Επιτροπή θα προτείνει επίσης μέτρα τον επόμενο μήνα με στόχο το ρωσικό εμπλουτισμένο ουράνιο, συμπεριλαμβανομένων των περιορισμών στις νέες συμβάσεις προμήθειας που συνυπογράφει ο Οργανισμός Εφοδιασμού Ευρατόμ, ανέφερε.
