Οι εκτιμήσεις κρατικών και ιδιωτικών μετεωρολογικών υπηρεσιών δείχνουν ότι η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικά και φωτοβολταϊκά συστήματα θα παραμείνει σε χαμηλά επίπεδα έως την Τετάρτη, κυρίως στη βορειοδυτική και κεντρική Ευρώπη. Αιτία είναι ένα αργά κινούμενο καιρικό σύστημα, το οποίο προκαλεί ασθενείς ανέμους και αυξημένη νέφωση σε σημαντικές ενεργειακές αγορές της περιοχής.
Μεγαλύτερες επιπτώσεις αναμένονται στη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις χώρες της Μπενελούξ. Μάλιστα, ο διαχειριστής του βρετανικού δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας εξέδωσε προειδοποίηση για πιθανή ανεπάρκεια στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών το πρωί της Δευτέρας, υπολογίζοντας ότι το έλλειμμα διαθέσιμης ισχύος θα μπορούσε να ανέλθει σε περίπου 1,4 γιγαβάτ.
Φυσικό αέριο και Dunkelflaute εντείνουν τις πιέσεις
Επιβαρυντικός παράγοντας για την κατάσταση είναι και το αυξημένο κόστος του φυσικού αερίου. Οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής που χρησιμοποιούν το συγκεκριμένο καύσιμο συχνά καθορίζουν την οριακή τιμή στην αγορά ηλεκτρισμού, με αποτέλεσμα οι ανατιμήσεις του να μεταφέρονται και στο κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας.
Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο κατά τις περιόδους χαμηλών θερμοκρασιών, όταν επικρατούν ταυτόχρονα άπνοια και περιορισμένη ηλιοφάνεια. Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό στη Γερμανία ως «Dunkelflaute» και περιγράφει τις συνθήκες κατά τις οποίες η παραγωγή από αιολικές και φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις περιορίζεται σημαντικά. Για να καλυφθούν οι ανάγκες κατανάλωσης, καθίσταται τότε αναγκαία η αυξημένη λειτουργία συμβατικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής, οι οποίες έχουν υψηλότερο κόστος.
Εφόσον τέτοιες συνθήκες επαναλαμβάνονται συχνότερα κατά τη διάρκεια του χειμώνα, δεν αποκλείεται να προκαλέσουν διαδοχικά κύματα ανατιμήσεων στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρισμού. Στην ίδια κατεύθυνση αναμένεται να λειτουργήσει και η αυξημένη ζήτηση για θέρμανση, καθώς οι θερμοκρασίες προβλέπεται να υποχωρήσουν αυτή την εβδομάδα κατά 1 έως 3 βαθμούς Κελσίου κάτω από τα εποχικά φυσιολογικά επίπεδα, σύμφωνα με τον μετεωρολόγο της MetDesk, Μπεν Ντέιβις.
Άλμα στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας σε Γαλλία και Γερμανία
Η ένταση στην αγορά αποτυπώνεται ήδη στις τιμές των ενεργειακών συμβολαίων. Στο χρηματιστήριο ενέργειας EEX, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για παράδοση τον Δεκέμβριο στη Γερμανία και τη Γαλλία κινούνται κοντά στα 200 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καταγράφοντας επίπεδα υπερδιπλάσια σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.
Ιδιαίτερα έντονη είναι η άνοδος στη γαλλική αγορά, όπου η τιμή ηλεκτρικής ενέργειας επόμενης ημέρας για τη Δευτέρα διαμορφώθηκε στα 334,12 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σύμφωνα με τη δημοπρασία του χρηματιστηρίου Epex Spot SE. Πρόκειται για την υψηλότερη τιμή που έχει καταγραφεί από τον Δεκέμβριο του 2022.
Στη Γερμανία, αντίστοιχα, η τιμή επόμενης ημέρας ανήλθε στα 345,64 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ κατά τη διάρκεια ορισμένων δεκαπεντάλεπτων διαστημάτων της βραδινής αιχμής ξεπέρασε τα 600 ευρώ.
Οι εξελίξεις επαναφέρουν στο προσκήνιο τις αδυναμίες του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος, καθώς η εξάρτηση της παραγωγής από τις καιρικές συνθήκες, σε συνδυασμό με το υψηλό κόστος των συμβατικών καυσίμων, εξακολουθεί να δημιουργεί σημαντικούς κινδύνους για τη σταθερότητα των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.
