Υπενθυμίζεται Στις 9 Οκτωβρίου, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι είχε καταλήξει σε συμφωνία με τον Ρώσο ομόλογό του για την άμεση διάθεση περισσότερων από 300.000 μετρικών τόνων ρωσικού ντίζελ στις αγορές των ΗΠΑ και διεθνώς, με την προοπτική να ακολουθήσουν ακόμη μεγαλύτερες ποσότητες.
Στόχος της πρωτοβουλίας ήταν να περιοριστούν οι πιέσεις στις τιμές των καυσίμων, οι οποίες έχουν εκτοξευθεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα εξαιτίας του πολέμου των ΗΠΑ με το Ιράν.
Ωστόσο, έναν μήνα μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας, δεν έχει επιβεβαιωθεί καμία παράδοση ρωσικού ντίζελ σε αμερικανικό λιμάνι.
Τα δεξαμενόπλοια που άλλαξαν πορεία
Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας παρακολούθησης θαλάσσιων μεταφορών Kpler και της πλατφόρμας MarineTraffic, δύο δεξαμενόπλοια που είχαν αναχωρήσει τον Οκτώβριο από το ρωσικό λιμάνι Πριμόρσκ στη Βαλτική Θάλασσα είχαν δηλώσει αρχικά ως προορισμό την ανατολική ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών.
Πρόκειται για το ρωσικό δεξαμενόπλοιο Talisman και το Leruo, που φέρει σημαία Σιέρα Λεόνε, τα οποία υπόκεινται σε κυρώσεις, όπως μεταίδει το AP.
Ωστόσο, μέχρι την Πέμπτη (5/11), και τα δύο είχαν αλλάξει πορεία. Το ένα κατευθυνόταν προς τη Βραζιλία και το άλλο προς τη Μεσόγειο, χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί το τελικό σημείο εκφόρτωσης των φορτίων τους.
Ένα τρίτο δεξαμενόπλοιο εξακολουθούσε να πλέει στον Βόρειο Ατλαντικό με κατεύθυνση προς τις ΗΠΑ, αλλά άλλαξε τον δηλωμένο προορισμό του από τη Νέα Υόρκη στην ένδειξη «for orders», αφήνοντας ανοιχτό το λιμάνι στο οποίο θα παραδώσει το φορτίο του.
Ο αναλυτής της Kpler, Ματ Σμιθ, επισήμανε ότι παραμένει ασαφές εάν υπάρχουν τελικά Αμερικανοί αγοραστές για το ρωσικό ντίζελ, ενώ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να αλλάξει πορεία και το τρίτο δεξαμενόπλοιο.
Όπως εξήγησε, οι ανησυχίες σχετικά με το καθεστώς κυρώσεων και τις ρυθμιστικές υποχρεώσεις δημιουργούν σημαντικούς δισταγμούς ως προς την εκφόρτωση των συγκεκριμένων φορτίων στις αμερικανικές ακτές.
Το νομικό εμπόδιο και οι αντιδράσεις στις ΗΠΑ
Η συμφωνία Τραμπ - Πούτιν προκάλεσε εξαρχής αντιδράσεις, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν απαγορεύσει τις εισαγωγές ρωσικών ενεργειακών προϊόντων μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Προκειμένου να διευκολύνει την υλοποίηση της συμφωνίας, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών εξέδωσε προσωρινή εξαίρεση από τις κυρώσεις, επιτρέποντας συναλλαγές που αφορούν την πώληση, μεταφορά, εκφόρτωση και εισαγωγή ρωσικού ντίζελ έως τις 7 Απριλίου.
Ωστόσο, η κυβερνήτης του Νιου Τζέρσεϊ, Μίκι Σέριλ, κάλεσε τις λιμενικές αρχές και τους διαχειριστές τερματικών εγκαταστάσεων της πολιτείας να αρνηθούν την υποδοχή πλοίων που μεταφέρουν ρωσικά καύσιμα.
Σε επιστολή της προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε προσπάθεια αποκόμισης κέρδους από παράνομο εμπόριο ρωσικών καυσίμων θα αντιμετωπιστεί με αυστηρές κυρώσεις.
Η Σέριλ υποστήριξε ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν διαθέτει την αρμοδιότητα να παρακάμψει την απαγόρευση εισαγωγών που είχε θεσπίσει το Κογκρέσο.
Παράλληλα, διακομματική ομάδα γερουσιαστών ζήτησε την ακύρωση της συμφωνίας, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ δεν πρέπει να προσφέρουν οικονομική διέξοδο στον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Νομοθέτες προειδοποίησαν επίσης τράπεζες, λιμενικές αρχές και διανομείς καυσίμων ότι η συμμετοχή τους στις εισαγωγές ενδέχεται να επιφέρει αστικές ή ποινικές ευθύνες, καθώς και μελλοντικές έρευνες του Κογκρέσου.
Από την πλευρά της, η αμερικανική κυβέρνηση επιμένει ότι η προσωρινή εξαίρεση είναι νόμιμη, ενώ μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει δικαστική απόφαση επί της διαφωνίας.
Η ενεργειακή πίεση και η αντίδραση της Μόσχας
Η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι οι εισαγωγές ρωσικού ντίζελ θα μπορούσαν να περιορίσουν τις ανατιμήσεις που επιβαρύνουν τους Αμερικανούς καταναλωτές.
Οι υψηλές τιμές του ντίζελ επηρεάζουν άμεσα το κόστος μεταφοράς και παραγωγής αγαθών, καθώς το καύσιμο χρησιμοποιείται ευρέως από τις οδικές μεταφορές και τον αγροτικό τομέα.
Ο Τραμπ έχει μάλιστα επιχειρήσει να αποδώσει μέρος των αυξήσεων στον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ασκώντας πιέσεις στο Κίεβο να σταματήσει τις επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων.
Η Μόσχα βλέπει τη συμφωνία ως αφετηρία για αποκατάσταση των ρωσοαμερικανικών οικονομικών σχέσεων
Από την πλευρά της Μόσχας, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι δεν διαθέτει λεπτομέρειες για τις εμπορικές αποστολές, εκφράζοντας ωστόσο τη βεβαιότητα ότι το σύνολο του ντίζελ θα βρει αγοραστές.
Την ίδια ώρα, ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάντρ Πάνκιν υποστήριξε, σύμφωνα με το Reuters, τη Δευτέρα (9/11) ότι η συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ θα μπορούσε να αποτελέσει αφετηρία για τη σταδιακή αποκατάσταση των οικονομικών σχέσεων μεταξύ Μόσχας και Ουάσιγκτον. Η τοποθέτησή του αναδεικνύει τη σημασία που αποδίδει η ρωσική πλευρά στη συμφωνία, πέρα από το άμεσο εμπορικό της αντικείμενο, παρά τις αβεβαιότητες που εξακολουθούν να περιβάλλουν την υλοποίησή της.
Ακόμη πιο κατηγορηματικός εμφανίστηκε ο ειδικός απεσταλμένος του Πούτιν, Κίριλ Ντμίτριεφ, ο οποίος χαρακτήρισε ψευδές το δημοσίευμα των Financial Times σχετικά με την αλλαγή πορείας των δεξαμενόπλοιων, υποστηρίζοντας ότι τα πλοία με προορισμό τις ΗΠΑ συνεχίζουν κανονικά το ταξίδι τους.
Προς το παρόν, πάντως, η εικόνα που προκύπτει από τα στοιχεία παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας είναι διαφορετική: δύο φορτία έχουν απομακρυνθεί από τον αρχικό αμερικανικό προορισμό τους, ενώ η παράδοση των υπόλοιπων φορτίων παραμένει αβέβαιη.
