Στο κέντρο μιας αποπνικτικής και τεράστιας αίθουσας, σειρές ανδρών κάθονται σιωπηλοί, χωρίς τίποτα να τους απασχολεί πέρα από την αναμονή.
Πίσω τους, αφίσες από παλιά τουριστική έκθεση προτρέπουν τους επισκέπτες να «Εξερευνήσουν την Ομορφιά της Φύσης», με εικονογραφήσεις από όρμους και παραλίες της Κρήτης.
Όμως όσοι κρατούνται στο πρώην εκθεσιακό κέντρο της Αγυιάς δεν ήρθαν στο ελληνικό νησί ως τουρίστες. Είναι μετανάστες που ρίσκαραν ένα επικίνδυνο ταξίδι δια θαλάσσης από τη Λιβύη έως το νότιο άκρο της Ευρώπης, και στη συνέχεια συνελήφθησαν και τους απαγορεύτηκε το δικαίωμα υποβολής αίτησης ασύλου.
Από την Κρήτη, μεταφέρονται πλέον σε κλειστές δομές στην ηπειρωτική Ελλάδα.
Το δικαίωμα οποιουδήποτε να ζητήσει προστασία ή άσυλο κατοχυρώνεται στο δίκαιο της ΕΕ, στο διεθνές δίκαιο, αλλά και στο ίδιο το Σύνταγμα της Ελλάδας. Ωστόσο, με μια απόφαση που εφαρμόστηκε βιαστικά νωρίτερα μέσα στον Ιούλιο και έχει ήδη επικριθεί από νομικούς υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η κυβέρνηση παράκαμψε αυτή την αρχή για τουλάχιστον τρεις μήνες.
Πλεύρης: Αντιμετωπίζουμε εισβολή - Όποιος έρχεται, θα συλλαμβάνεται και θα επιστρέφεται
Ο νέος υπουργός Μετανάστευσης, Θάνος Πλεύρης, δήλωσε στο BBC ότι η χώρα αντιμετωπίζει «κατάσταση έκτακτης ανάγκης». Μιλά για «εισβολή» και την ανάγκη ισχυρής αποτροπής. «Όποιος έρχεται, θα συλλαμβάνεται και θα επιστρέφεται», τόνισε.
Ακόμη και άνθρωποι που φεύγουν από τον πόλεμο στο Σουδάν κρατούνται χωρίς καμία δυνατότητα να εξηγήσουν την περίπτωσή τους. Στο παλιό εκθεσιακό κέντρο, οι μετανάστες αποθαρρύνονταν να μιλήσουν στους δημοσιογράφους από τους φρουρούς. «Είναι υπό κράτηση», μας είπαν.
Η Ελλάδα πλήττεται από καύσωνα και πολλοί άνδρες βρίσκονταν με φανέλες ή γυμνοί από τη μέση και πάνω. Υπήρχαν λίγες βρύσες γύρω-γύρω, αλλά καθόλου κανονικά ντους και μόνο βρώμικες κουβέρτες στο πάτωμα. Κούτες με δωρεές ρούχων και παιχνιδιών είχαν στοιβαχτεί στην είσοδο, αλλά έμεναν αχρησιμοποίητες από φόβο πρόκλησης επεισοδίων, σύμφωνα με τους φρουρούς.
Κατά τη διάρκεια δύο ημερών, είδαμε μόνο μερικές εκατοντάδες μετανάστες στην Αγυιά - από χώρες όπως η Αίγυπτος, το Μπανγκλαντές και η Υεμένη, όπως μας είπαν, καθώς και από το Σουδάν.
Υπήρχαν περίπου 20 έφηβοι και δύο γυναίκες καθισμένες μαζί στο πίσω μέρος.
Όμως όταν 900 άτομα έφτασαν από τη Λιβύη μέσα σε ένα σαββατοκύριακο νωρίτερα τον Ιούλιο, οι δυνατότητες της εγκατάστασης εξαντλήθηκαν πλήρως.
Περισσότεροι από 7.000 μετανάστες έφτασαν στην Κρήτη από τον Ιανουάριο έως τα τέλη Ιουνίου, πάνω από τριπλάσιοι σε σχέση με το 2024.
Συνολικά, η Frontex, η ευρωπαϊκή υπηρεσία φύλαξης συνόρων, κατέγραψε σχεδόν 20.000 διελεύσεις στην Ανατολική Μεσόγειο το ίδιο διάστημα, με τον διάδρομο Λιβύης–Κρήτης να έχει γίνει πλέον η κύρια διαδρομή.
Οι διακινητές άρχισαν να στέλνουν κόσμο στην Κρήτη συστηματικά, μετά τη συμφωνία Ιταλίας–Λιβύης, η οποία δίνει το δικαίωμα να αναχαιτίζονται μετανάστες στη θάλασσα και να επιστρέφονται, παρά τις εκτενείς αποδείξεις για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ήταν στα μέσα Ιουλίου όταν η κυβέρνηση της Αθήνας πήρε τη δική της απόφαση.
«Ο δρόμος προς την Ελλάδα κλείνει», είπε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη Βουλή, ανακοινώνοντας ότι όλοι οι μετανάστες που «εισέρχονται παράνομα» θα συλλαμβάνονται.
Λίγες ημέρες μετά, ο Μουσταφά –ένας 20χρονος που έφυγε από τον πόλεμο στο Σουδάν– συνελήφθη.
