Με τον νέο Νόμο 5182/2026, το πλαίσιο αλλάζει σημαντικά, καθώς εισάγονται νέες ρυθμίσεις για τους υπόχρεους, εξαιρέσεις σε αγροτικές εκτάσεις και ενισχυμένοι έλεγχοι που θα συνεχιστούν μέχρι το τέλος της αντιπυρικής περιόδου στις 31 Οκτωβρίου.
Η υποχρέωση αφορά οικόπεδα εντός σχεδίου ή ορίων οικισμού, ακόμη και χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό, ακάλυπτους χώρους εντός σχεδίου, καθώς και γήπεδα σε απόσταση έως 100 μέτρων από οικισμούς ή πόλεις, εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία. Περιλαμβάνονται επίσης εκτάσεις εκτός σχεδίου με κτίσμα, εξαιρουμένων των αγροτικών ή δασικών/χορτολιβαδικών περιοχών.
Μετά τον καθαρισμό, οι υπόχρεοι οφείλουν να τον δηλώσουν στο «Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών» μέσω της πλατφόρμας akatharista.apps.gov.gr, ενώ υπάρχει δυνατότητα υποβολής και μέσω ΚΕΠ ή της τοπικής Πυροσβεστικής Υπηρεσίας.
Υπόχρεοι δεν είναι μόνο οι ιδιοκτήτες, αλλά και οι νομείς, επικαρπωτές ή μισθωτές, χωρίς να έχει αποσαφηνιστεί πλήρως η μεταξύ τους κατανομή ευθύνης.
Τα πρόστιμα
Τα πρόστιμα για τη μη συμμόρφωση είναι ιδιαίτερα αυστηρά: 100 ευρώ για μη δήλωση καθαρισμού, ενώ σε περίπτωση μη καθαρισμού και μη δήλωσης το πρόστιμο φτάνει τα 500 ευρώ μόνο για τη δήλωση. Η ψευδής δήλωση συνιστά ποινικό αδίκημα με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι μηνών και πρόστιμο 5.000 ευρώ.
Σε περιπτώσεις συνολικής μη συμμόρφωσης, οι δήμοι μπορούν να επιβάλουν πρόστιμο 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο (με ελάχιστο 200 ευρώ και ανώτατο 2.000 ευρώ), καθώς και να χρεώσουν το κόστος καθαρισμού, εφόσον τον αναλάβουν οι ίδιοι.
Παράλληλα, το υπουργείο προωθεί νέα προληπτικά μέτρα για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών, όπως η «προδιαγεγραμμένη καύση» χαμηλής βλάστησης την άνοιξη, με στόχο τη μείωση της καύσιμης ύλης πριν την αντιπυρική περίοδο. Το μέτρο εφαρμόζεται με τη συνδρομή επιστημονικών φορέων και οργανισμών όπως η WWF, καθώς και πανεπιστημίων όπως το ΑΠΘ και το ΕΚΠΑ.
Επιπλέον, προβλέπεται και η «ελεγχόμενη βόσκηση», μέσω της οποίας εκτάσεις θα παραχωρούνται σε κτηνοτρόφους ώστε τα ζώα να συμβάλλουν φυσικά στη μείωση της χαμηλής βλάστησης που ενισχύει τον κίνδυνο πυρκαγιών.
