Η πρωτοβουλία βασίζεται στο Διεθνές Δίκτυο Αρχαίων Ασκληπιείων «Οι Δρόμοι της Ίασης», με έδρα την Επίδαυρο, και φιλοδοξεί να αναδείξει την κοινή ευρωπαϊκή και μεσογειακή πολιτιστική κληρονομιά που συνδέεται με την ιστορία της Ιατρικής, τη φύση και την ευημερία των κοινωνιών.
Στο εγχείρημα συμμετέχουν η Επίδαυρος, η Κως και τα Τρίκαλα, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Διεθνές Ιπποκρατικό Ίδρυμα Κω, ενώ στο Δίκτυο έχουν ενταχθεί επίσης η Αθήνα και η Πάφος. Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό σε νέες συμμετοχές πόλεων και επιστημονικών φορέων από την Ευρώπη και τη Μεσόγειο.
Όπως επισημαίνει ο κ. Μανιάτης, τα αρχαία Ασκληπιεία συνιστούν μια κοινή κληρονομιά που συνδέει την εξέλιξη της Ιατρικής με τον πολιτισμό και το φυσικό περιβάλλον. Η δικτύωσή τους μπορεί να ενισχύσει την επιστημονική έρευνα, την εκπαίδευση και τον βιώσιμο πολιτιστικό τουρισμό, αναδεικνύοντας παράλληλα τη σύνδεση της ιστορικής θεραπευτικής παράδοσης με σύγχρονα ζητήματα υγείας, πρόληψης και ποιότητας ζωής.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην Επίδαυρο, όπου, όπως σημειώνεται στην επιστολή, αναπτύχθηκαν πρακτικές που συνέβαλαν στη διαμόρφωση των θεμελίων της επιστημονικής Ιατρικής. Σύμφωνα με στοιχεία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αργολίδας που επικαλείται ο ευρωβουλευτής, περισσότερα από 200 θεραπευτήρια στην ανατολική Μεσόγειο συνδέονταν με την Επίδαυρο, ενώ η σχετική παράδοση επεκτάθηκε και στην Ιταλία και τη Βόρεια Αφρική.
Ο κ. Μανιάτης υπογραμμίζει ότι η ιστορική αυτή διαδρομή μπορεί να αποτελέσει τη βάση για τη συνεργασία των σύγχρονων κοινοτήτων και την ανταλλαγή γνώσεων με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής.
Οι προτάσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Στην επιστολή του, ο ευρωβουλευτής ζητά από τον Ευρωπαίο επίτροπο να εκφράσει την πολιτική του στήριξη στο Δίκτυο και να υποδεχθεί αντιπροσωπεία δημάρχων και πανεπιστημιακών εκπροσώπων, ενόψει και της ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Παράλληλα, προτείνει να αναλάβουν οι αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής και τα Γραφεία «Δημιουργική Ευρώπη» την καθοδήγηση του Δικτύου σχετικά με τις διαθέσιμες χρηματοδοτικές δυνατότητες, τις προϋποθέσεις συμμετοχής και τη συγκρότηση διακρατικών συνεργασιών.
Ειδικότερα, κάνει αναφορά στα Ευρωπαϊκά Έργα Συνεργασίας, στο προτεινόμενο μελλοντικό πρόγραμμα AgoraEU, καθώς και στις δυνατότητες ανάπτυξης συνεργειών με τα προγράμματα Interreg, Erasmus+ και «Ορίζοντας Ευρώπη».
Επιπλέον, ζητά να αξιοποιηθεί η επιστημονική και εκπαιδευτική εμπειρία του Δικτύου κατά την προετοιμασία των σχεδιαζόμενων ευρωπαϊκών κατευθυντήριων γραμμών για τη σύνδεση του πολιτισμού με την υγεία και την ευημερία. Στο ίδιο πλαίσιο, εισηγείται να εξεταστεί η δυνατότητα ένταξης κατάλληλων προορισμών και χώρων πολιτιστικής κληρονομιάς του Δικτύου στις πολιτιστικές διαδρομές του DiscoverEU.
Μία ακόμη πρόταση αφορά την παροχή τεχνικής καθοδήγησης για την πιθανή υποβολή διακρατικής υποψηφιότητας στο πλαίσιο του Σήματος Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής Κληρονομιάς, αλλά και του προτεινόμενου διαδόχου του, του Ευρωπαϊκού Καταλόγου Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Ο ευρωβουλευτής ζητά επίσης να διερευνηθούν συνέργειες με τις Πολιτιστικές Διαδρομές του Συμβουλίου της Ευρώπης, με σεβασμό στις εθνικές διαδικασίες επιλογής και στην ανεξαρτησία της ευρωπαϊκής επιτροπής εμπειρογνωμόνων.
Η προηγούμενη πρωτοβουλία για την Επίδαυρο
Ο Γιάννης Μανιάτης υπενθυμίζει ότι η δική του ενασχόληση με την περιβαλλοντική και πολιτιστική ανάδειξη της Επιδαύρου ξεκίνησε το 2014, όταν, ως υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, είχε υποστηρίξει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα προϋπολογισμού περίπου 5,6 εκατ. ευρώ.
Το πρόγραμμα συνδύαζε τη δημιουργία Μουσείου της Ίασης, Πρότυπου Βοτανικού Κήπου και πολιτιστικών διαδρομών με δράσεις προστασίας της βιοποικιλότητας και ενίσχυσης της τοπικής ανάπτυξης.
Σύμφωνα με τον ευρωβουλευτή, η πρωτοβουλία μπορεί πλέον να ενταχθεί ευρύτερα στην ευρωπαϊκή πολιτιστική ατζέντα, αξιοποιώντας και τη «Πυξίδα Πολιτισμού για την Ευρώπη». Παράλληλα, επισημαίνει ότι η συνεργασία με τις υπηρεσίες της Επιτροπής που είναι αρμόδιες για τον τουρισμό θα μπορούσε να συνδέσει αποτελεσματικότερα την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς με τη βιώσιμη ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών.
Ο κ. Μανιάτης εκφράζει, τέλος, την πρόθεσή του να συζητήσει τις προτάσεις σε προσωπική συνάντηση με τον επίτροπο και να διευκολύνει την επικοινωνία του με τους εκπροσώπους των δήμων και των πανεπιστημίων που συμμετέχουν στο Δίκτυο.
