Δεν έχει υπάρξει ανάληψη ευθύνης, ενώ οι αρμόδιες αρχές δεν έχουν αποδώσει τις ενέργειες σε κάποιον συγκεκριμένο δράστη ή φορέα.
Οι απειλές για βόμβες προκάλεσαν εκ νέου προβλήματα στις αερομεταφορές στην Ευρώπη, ενώ ανάλογες απειλές δέχθηκε και κρουαζιερόπλοιο. Σε καμία από τις περιπτώσεις, πάντως, δεν εντοπίστηκαν εκρηκτικοί μηχανισμοί.
Ο επίτροπος Μεταφορών της ΕΕ, Απόστολος Τζιτζικώστας, χαρακτήρισε τις απειλές απαράδεκτες, σημειώνοντας ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βρίσκεται σε επικοινωνία με τα κράτη που επηρεάστηκαν. Όπως ανέφερε, οι εθνικές έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη, ενώ η ΕΕ ενεργοποίησε μηχανισμό ανταλλαγής πληροφοριών για θέματα ασφάλειας των αερομεταφορών.
Μέχρι στιγμής, καμία χώρα δεν έχει αποδώσει τις απειλές σε συγκεκριμένο κράτος ή πλευρά. Τα περιστατικά, ωστόσο, σημειώνονται σε μια περίοδο κατά την οποία Ευρωπαίοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι κατηγορούν τη Ρωσία και το Ιράν για υβριδικές επιθέσεις και πράξεις σαμποτάζ. Μόσχα και Τεχεράνη αρνούνται ότι διεξάγουν τέτοιου είδους εκστρατείες.
Οι απειλές για βόμβες δεν αποτελούν κάτι πρωτόγνωρο για τις αεροπορικές εταιρείες. Ωστόσο, ειδικοί σε θέματα ασφάλειας των αερομεταφορών επισημαίνουν ότι ο φαινομενικός συντονισμός και ο χρονισμός των τελευταίων περιστατικών είναι ασυνήθιστοι.
Ακολουθεί μια ανάλυση των κινδύνων που αντιμετωπίζουν οι αεροπορικές εταιρείες και οι επιβάτες.
Πώς διατυπώνονται συνήθως οι απειλές για βόμβες;
Οι απειλές για τοποθέτηση εκρηκτικού μηχανισμού σε αεροσκάφη διατυπώνονται συχνά μέσω ανώνυμων ηλεκτρονικών μηνυμάτων ή τηλεφωνικών κλήσεων προς αεροπορικές εταιρείες, αεροδρόμια ή αρχές, με ισχυρισμούς ότι υπάρχει εκρηκτικός μηχανισμός μέσα στο αεροσκάφος.
Οι αρχές δεν αποκαλύπτουν πάντοτε τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνουν τις απειλές, καθώς κάτι τέτοιο θα μπορούσε να ενθαρρύνει μιμητές και να θέσει σε κίνδυνο τις έρευνες.
Εκπρόσωπος του αεροδρομίου της Πράγας δήλωσε στο CNN την Πέμπτη ότι είχε λάβει απειλή μέσω ανώνυμου ηλεκτρονικού μηνύματος, το οποίο είχε αποσταλεί στη διεύθυνση του αεροδρομίου. Η τσεχική αστυνομία ανακοίνωσε ότι παρόμοια μηνύματα είχαν σταλεί και σε άλλα ευρωπαϊκά αεροδρόμια.
Ο Έρικ Σάουτεν, επικεφαλής της εταιρείας συμβούλων αεροπορικής ασφάλειας Dyami, δήλωσε στο Reuters ότι αρχικά το τμήμα ασφαλείας της αεροπορικής εταιρείας αξιολογεί την αναφορά βάσει συγκεκριμένης διαδικασίας ελέγχου. Στη συνέχεια ενημερώνονται οι αρμόδιες αρχές, οι οποίες ενδέχεται να αποστείλουν μαχητικά αεροσκάφη για συνοδεία ή να δώσουν εντολή εκτροπής της πτήσης προς προκαθορισμένο αεροδρόμιο, όπου πραγματοποιείται εξονυχιστικός έλεγχος.
Ποιος είναι ο κίνδυνος;
Η συντριπτική πλειονότητα των απειλών για βόμβες αποδεικνύεται τελικά αβάσιμη. Ωστόσο, όλες αντιμετωπίζονται ως πραγματικές μέχρι να ολοκληρωθεί η σχετική έρευνα.
Μέχρι στιγμής, δεν έχει εντοπιστεί εκρηκτικός μηχανισμός σε κανένα από τα αεροσκάφη που επηρεάστηκαν από τα περιστατικά αυτής της εβδομάδας. Παρ' όλα αυτά, κάθε αεροπορική εταιρεία οφείλει να αξιολογεί την αξιοπιστία μιας απειλής και να ενεργεί αναλόγως.
Εκπρόσωπος της βρετανικής κυβέρνησης χαρακτήρισε τα περιστατικά της εβδομάδας «κακόβουλες φάρσες με απειλές» και υποστήριξε ότι η χώρα διαθέτει «ένα από τα πιο ισχυρά συστήματα ασφάλειας αερομεταφορών στον κόσμο».
Ποιος μπορεί να βρίσκεται πίσω από τις απειλές;
Προς το παρόν, κανείς δεν γνωρίζει.
Ο Ρις Τζόουνς της εταιρείας Osprey Flight Solutions ανέφερε ότι τέτοιου είδους απειλές μπορεί να έχουν διαφορετικά κίνητρα: από πολιτικές διαμαρτυρίες και ακτιβιστικές εκστρατείες έως εγκληματική δραστηριότητα, διαδικτυακές ομάδες ή υβριδικές επιχειρήσεις με πιθανή εμπλοκή κρατικών παραγόντων.
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν δημόσια διαθέσιμα στοιχεία που να συνδέουν τα περιστατικά αυτής της εβδομάδας με κάποιο συγκεκριμένο κράτος ή οργάνωση.
Ποιες είναι οι επιπτώσεις για τις αεροπορικές εταιρείες;
Ακόμη και όταν μια απειλή αποδεικνύεται ψευδής, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στη λειτουργία των αεροπορικών εταιρειών. Οι εκτροπές πτήσεων και οι εκτεταμένοι έλεγχοι ασφαλείας συνεπάγονται καθυστερήσεις για τους επιβάτες, ενώ οι εταιρείες επιβαρύνονται με πρόσθετα κόστη για καύσιμα, αλλαγές κρατήσεων, αναδιοργάνωση πληρωμάτων και εκτροπές αεροσκαφών.
Όπως εξήγησε ο Σάουτεν, ο έλεγχος ενός αεροσκάφους προϋποθέτει την αποβίβαση επιβατών και την εκφόρτωση αποσκευών, την εξονυχιστική έρευνα του αεροπλάνου και, στη συνέχεια, την εκ νέου επιβίβαση και φόρτωση. Η διαδικασία μπορεί να οδηγήσει τα πληρώματα στην υπέρβαση των επιτρεπόμενων ωρών υπηρεσίας, προκαλώντας χαμένες ανταποκρίσεις και ακυρώσεις πτήσεων.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Air France-KLM, Μπεν Σμιθ, δήλωσε την Πέμπτη ότι δεν έχει ξαναδεί απειλές να αναφέρονται με τόσο συντονισμένο τρόπο.
«Είμαστε αρκετά βέβαιοι ότι διαθέτουμε όσα χρειάζονται ώστε να διασφαλίσουμε ότι θα υπάρξει ελάχιστη ή και καμία επίπτωση στη λειτουργία μας», δήλωσε στους δημοσιογράφους. «Συνεπώς, σήμερα δεν ζητάμε από τις κυβερνήσεις να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται τέτοιου είδους περιστατικά».
