Σε ένα μήνα από σήμερα εκπνέει η προθεσμία που έδωσε το Νοέμβριο στην κυβέρνηση η Κομισιόν ώστε μέχρι το τέλος Ιανουαρίου να έχει παρουσιάσει ισοδύναμα μέτρα που θα μπορούσαν να υποκαταστήσουν την υποχρέωση της χώρας μας να προχωρήσει στη διάθεση των νέων λιγνιτικών κοιτασμάτων στη Βεγόρα, την Ελασσόνα και τη Δράμα.

Τα μέτρα αυτά δεν είναι άλλα από την σταδιακή διάθεση Συμβάσεων Ανταλλαγής Ενέργειας, μέσα από διεθνείς διαγωνισμούς, μεταξύ της ΔΕΗ και ξένων εταιρειών, μοντέλο που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμφώνησε με την ελληνική κυβέρνηση τον Νοέμβριο, και για το οποίο θα έχει αποφανθεί κατά πόσο μπορεί να «περπατήσει», το αργότερο μέχρι το τέλος του μήνα.

Στο πλαίσιο αυτό, τις αμέσως επόμενες εβδομάδες η Κομισιόν ξεκινάει ένα «market test» στην ευρωπαϊκή αγορά για να διαπιστώσει και στην πράξη αν υπάρχει ενδιαφέρον από ενεργειακές εταιρείες να συμμετάσχουν μέσω διαγωνισμών στην ανταλλαγή ενέργειας της ΔΕΗ (ίσης με το 40% της λιγνιτικής ισχύος που θα έχει στο τέλος του 2013).

«Τεστ» στην ευρωπαϊκή αγορά

Συγκεκριμένα, οι Βρυξέλλες θα "τεστάρουν" την ευρωπαϊκή αγορά, δημοσιεύοντας τη συμφωνία στην ιστοσελίδα τους, και κάνοντας παράλληλα επαφές με τις εταιρείες ηλεκτρισμού που ενδιαφέρονται για την Ελλάδα. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η Κομισιόν δεν προτίθεται να επιτρέψει μεγάλο χρονικό περιθώριο στη διαδικασία του market testing, παρά 2-3 εβδομάδες το πολύ, ώστε αμέσως μετά να αποφασίσει αν θα προχωρήσει η συγκεκριμένη λύση.

Το μοντέλο που έχει καταρχήν πάρει την έγκριση από τις Βρυξέλλες, προβλέπει να δώσει ενέργεια η ΔΕΗ σε τρίτους σε κάποια φίξ τιμή, και εκείνη με τη σειρά της να αγοράσει από τους παραπάνω ισόποσης αξίας ενέργεια, την οποία θα πουλά σε αγορές του εξωτερικού. Είχαν μεσολαβήσει όλους τους προηγούμενους μήνες εξαντλητικές συζητήσεις προκειμένου η Κομισιόν να πειστεί πως η πρόταση αυτή είναι «ισοδύναμου αποτελέσματος» με τη διενέργεια διαγωνισμών για την παραχώρηση ανεκμετάλλευτων κοιτασμάτων λιγνίτη στην Ελασσόνα, τη Δράμα και τη Βεγόρα ή την πώληση του 40% των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο

Αν το «market test» δείξει ότι το μοντέλο κάπου κολλάει, ότι είναι χρονοβόρο ή μη βιώσιμο, η παραπομπή στο Ευ. Δικαστήριο δεν πρέπει να αποκλειστεί. Κάτι που μεταφράζεται πιθανώς σε υποχρέωση να ανοίξουν τα ορυχεία λιγνίτη στις παραπάνω περιοχές, ενδεχόμενο που θέλει πάση θυσία να αποφύγει η υπουργός ΠΕΚΑ Τ. Μπιρμπίλη, αφού θα ανατρέψει δραματικά την προσπάθεια μείωσης της εξάρτησης της χώρας από το λιγνίτη, και τους στόχους που έχουν τεθεί για την επίτευξη του 20-20-20 ως το τέλος της δεκαετίας.

Κρίσιμο ερώτημα το τι θα γίνει με τις μονάδες των ιδιωτών

Το δεύτερο κρίσιμο στοίχημα των αμέσως επόμενων εβδομάδων στην εγχώρια αγορά ηλεκτρισμού, αφορά στο αν και κατά πόσο θα δουλέψουν επιτέλους οι ιδιωτικές μονάδες φυσικού αερίου των ανταγωνιστών της ΔΕΗ. Με την Οριακή Τιμή να βρίσκεται καρφωμένη τους τελευταίους μήνες στα επίπεδα των 30-35 ευρώ/ MWh, αυτό πρακτικά είναι αδύνατο. Οι ιδιώτες έχουν προειδοποιήσει πολλές φορές ότι δεν θα καθίσουν με σταυρωμένα τα χέρια, συνεχίζοντας να μην «μπαίνουν στο σύστημα» και να βλέπουν την ΟΤΣ σε αυτά τα τεχνητά, όπως καταγγέλλουν, χαμηλά επίπεδα, χωρίς ταυτόχρονα να έχουν πρόσβαση στο φθηνό λιγνίτη που χρησιμοποιεί αποκλειστικά η ΔΕΗ.

Γιώργος Φιντικάκης