Σε ένα νέο κανονιστικό πλαίσιο για τη λειτουργία των μεταλλευτικών και λατομικών επιχειρήσεων αποσκοπεί η πρόταση αναθεώρησης του Κανονισμού Μεταλλευτικών και Λατομικών Εργασιών (ΚΜΛΕ) που καταθέτει ο Σύνδεσμος Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων (ΣΜΕ) προς το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ).
Η πρόταση περιλαμβάνει 120 ουσιώδεις τροποποιήσεις και 130 παρατηρήσεις και βελτιώσεις, οι οποίες προέκυψαν έπειτα από πολύμηνη εργασία ομάδας 12 έμπειρων στελεχών του κλάδου. Βασικός στόχος είναι η προσαρμογή του Κανονισμού στις τεχνολογικές εξελίξεις, η αποσαφήνιση των κανόνων λειτουργίας των επιχειρήσεων και η ενίσχυση της προστασίας των εργαζομένων.
Για τον εξορυκτικό κλάδο, το ζητούμενο, ουσιαστικά, είναι η διαμόρφωση ενός σύγχρονου πλαισίου που θα υποστηρίζει την αξιοποίηση των εγχώριων ορυκτών πόρων και θα ανταποκρίνεται στις νέες τεχνολογικές και παραγωγικές απαιτήσεις, με σταθερές προϋποθέσεις για την ασφάλεια των εργαζομένων και την ορθολογική εκμετάλλευση.
Η πρωτοβουλία αποκτά, μάλιστα, ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να ενισχύσει την αυτονομία της σε κρίσιμες και στρατηγικές ορυκτές πρώτες ύλες, αναβαθμίζοντας τον ρόλο της εξορυκτικής δραστηριότητας στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Οι πέντε άξονες των αλλαγών
Ο ΣΜΕ εντοπίζει την ανάγκη αναθεώρησης του υφιστάμενου πλαισίου στις τεχνολογικές εξελίξεις και στις αυξανόμενες θεσμικές απαιτήσεις που διέπουν τον κλάδο. Ο ισχύων ΚΜΛΕ αποτελεί το βασικό τεχνικό εγχειρίδιο για τη λειτουργία των μεταλλείων και των λατομείων, ωστόσο, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, απαιτείται επικαιροποίηση ώστε να ανταποκρίνεται στις σημερινές συνθήκες.
Οι προτάσεις οργανώνονται σε πέντε βασικές κατευθύνσεις:
- Εκσυγχρονισμός τεχνικών προδιαγραφών, με ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών και ψηφιακών συστημάτων.
- Ενίσχυση της Επιθεώρησης Μεταλλείων, με σαφέστερες διαδικασίες ελέγχου και δυνατότητα επιβολής πρόσθετων, τεκμηριωμένων μέτρων.
- Αναβάθμιση της ασφάλειας των εργαζομένων, με επικαιροποιημένες απαιτήσεις για τον εξοπλισμό και την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών.
- Συστηματική εκπαίδευση και επανεκπαίδευση, με αξιοποίηση σύγχρονων μεθόδων και πραγματικών περιστατικών.
- Αποσαφήνιση του πλαισίου των υπεργολαβιών, ως προς τις διαδικασίες ενημέρωσης των αρχών και την κατανομή ευθυνών.
Νέες τεχνολογίες στα μεταλλεία και τα λατομεία
Κεντρικό στοιχείο της πρότασης αποτελεί η αναθεώρηση τεχνικών προδιαγραφών που είχαν διαμορφωθεί με βάση τα δεδομένα της περιόδου σύνταξης του Κανονισμού, περίπου 15 χρόνια πριν.
Ο ΣΜΕ εισηγείται την ενσωμάτωση τεχνολογιών όπως τα αυτόνομα μηχανήματα, τα ηλεκτρονικά αρχεία, οι ψηφιακές πλατφόρμες δεδομένων, οι σύγχρονες τεχνικές ανατινάξεων και τα συστήματα ψηφιακού εντοπισμού και επικοινωνίας.
Η προσαρμογή αυτή αποσκοπεί στη διαμόρφωση ενός πλαισίου που θα καλύπτει τις σύγχρονες επιχειρησιακές ανάγκες και θα επιτρέπει την αξιοποίηση νέων τεχνικών λύσεων, διατηρώντας τις απαιτήσεις ασφάλειας και προστασίας του περιβάλλοντος.
Ενισχυμένος ρόλος για την Επιθεώρηση Μεταλλείων
Σημαντική αλλαγή αφορά τον ρόλο της Επιθεώρησης Μεταλλείων. Σύμφωνα με την πρόταση του Συνδέσμου, η αρμόδια υπηρεσία θα μπορεί να ζητά πρόσθετα μέτρα ασφάλειας, προστασίας ή ορθολογικής εκμετάλλευσης, ακόμη και πέραν των προβλέψεων του ισχύοντος Κανονισμού, εφόσον αυτά είναι τεκμηριωμένα.
Παράλληλα, προτείνονται διευκρινίσεις για τους ελέγχους στους χώρους των έργων και για διατάξεις που ενδέχεται να οδηγούν σε διαφορετικές ερμηνείες.
Η κατεύθυνση αυτή συνδέεται με την προσπάθεια ενίσχυσης της εποπτείας, αλλά και διαμόρφωσης σαφέστερων κανόνων για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον εξορυκτικό κλάδο.
Ασφάλεια και κατάρτιση του προσωπικού
Η αναθεώρηση περιλαμβάνει σειρά προτάσεων για την ενίσχυση της ασφάλειας στους χώρους εξόρυξης. Μεταξύ αυτών προβλέπεται η διάθεση συσκευών διαφυγής σε εργαζομένους και επισκέπτες υπόγειων εκμεταλλεύσεων όπου υπάρχει πιθανότητα εκδήλωσης πυρκαγιάς.
Επιπλέον, προτείνονται επικαιροποιημένες προδιαγραφές για τα μέσα αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών, τον εξοπλισμό προστασίας και την εκπαίδευση των εργαζομένων στη χρήση νέων μέσων. Στις εισηγήσεις περιλαμβάνεται επίσης η πρόβλεψη κατάλληλων χώρων ανάπαυσης και σίτισης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην εκπαίδευση εντός των επιχειρήσεων και στη συνεχή επανεκπαίδευση του προσωπικού, με αξιοποίηση σύγχρονων μεθόδων και παραδειγμάτων από πραγματικά περιστατικά.
Νέοι κανόνες για τις υπεργολαβίες
Οι αλλαγές αφορούν και τις σχέσεις μεταξύ των ιδιοκτητών των εκμεταλλεύσεων και των υπεργολάβων, καθώς η διεύρυνση της χρήσης υπεργολαβιών στον κλάδο δημιουργεί ανάγκες σαφέστερης οριοθέτησης των υποχρεώσεων.
Ο ΣΜΕ προτείνει την τυποποίηση και τον εκσυγχρονισμό της διαδικασίας αναγγελίας των υπεργολάβων, ώστε οι αρμόδιες αρχές να ενημερώνονται πλήρως και έγκαιρα. Παράλληλα, επιδιώκεται η αποσαφήνιση των ευθυνών και των υποχρεώσεων κάθε πλευράς.
Το επόμενο βήμα για τον νέο Κανονισμό
Η πρόταση του ΣΜΕ εντάσσεται στην πρωτοβουλία του ΤΕΕ για την αναθεώρηση του ΚΜΛΕ. Ο Σύνδεσμος επιδιώκει τη διαμόρφωση ενός συνεκτικού και εφαρμόσιμου Κανονισμού, ο οποίος θα είναι εναρμονισμένος με το υπόλοιπο θεσμικό πλαίσιο, θα περιορίζει τις ασάφειες και θα ενσωματώνει τις δυνατότητες της σύγχρονης τεχνολογίας.
Ο ΣΜΕ εκφράζει, μάλιστα, την προσδοκία ότι, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών και την εξέταση των προτάσεων των εμπλεκόμενων φορέων, η Πολιτεία θα προχωρήσει στην υιοθέτηση του νέου Κανονισμού.
