Ειδικά, όταν τα θέματα του αγροδιατροφικού τομέα είναι στο προσκήνιο και λόγω ΟΠΕΚΕΠ η διάσωση της διείσδυσης που είχαν επιτύχει στις ΗΠΑ προϊόντα, όπως το ελαιόλαδο, η φέτα, το γιαούρτι, το κρασί και οι ελιές, είτε ως ΠΟΠ, είτε ως ΠΓΕ ή απλά παραγόμενα εν Ελλάδι είναι πρώτης προτεραιότητας.

Με δεδομένη τη συμφωνία εκπρόσωποι του ελληνικού εξαγωγικού εμπορίου θεωρούν ότι οι προκλήσεις της επόμενης μέρας είναι ως ένα βαθμό διαχειρίσιμες, καθώς τα ελληνικά προϊόντα θα είναι μπορούν με απορρόφηση του κόστους των δασμών να παραμείνουν ελκυστικά για τους Αμερικανούς καταναλωτές, ειδικά σε σχέση με άλλα ανάλογα από τρίτες χώρες, που μάλιστα, είναι και ανταγωνίστριές μας, όπως η Τουρκία, η Αίγυπτος, ή η Τυνησία.

Εν τω μεταξύ πάντως πολλές επιχειρήσεις, για να προλάβουν τις εξελίξεις, στέλνουν μαζικά κοντέινερ με προϊόντα ώστε, προ της νέας δασμολογικής πολιτικής, να χτίσουν στοκ.

Πάντως, όπως αναφέρεται, πλεονέκτημα των ελληνικών προϊόντων όπως είναι για παράδειγμα το ελαιόλαδο και η φέτα είναι η μοναδική τους ποιότητα και η υψηλή τους διατροφική αξία, αλλά και η ανελαστική ζήτηση που καταγράφεται γι’ αυτά από την Ελληνική Διασπορά.

Οι λεπτομέρειες

Η Συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ βάζει τέλος σε μια αβεβαιότητα μηνών, διασφαλίζει τη διατλαντική ενότητα, αποτρέπει έναν εμπορικό πόλεμο, δήλωσε, πάντως, τη Δευτέρα, ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στη Βουλή. Ο υπουργός αναφέρθηκε στη χθεσινή εμπορική συμφωνία μεταξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ για τη ρύθμιση του πλαισίου των δασμών.

«Μελετούμε σε βάθος τις λεπτομέρειες της συμφωνίας, για τις οποίες η ΕΕ ενημέρωσε σήμερα το πρωί τους μόνιμους αντιπροσώπους στις Βρυξέλλες. Η συμφωνία αυτή βάζει τέλος σε μια αβεβαιότητα μηνών αναφορικά με το καθεστώς ίσως της πιο διμερούς εμπορικής σχέσης στην παγκόσμια οικονομία, διασφαλίζει τη διατλαντική ενότητα, αποτρέπει ένα εμπορικό πόλεμο με αλυσιδωτές αρνητικές επιπτώσεις στο διεθνές εμπόριο και στις διεθνείς αλυσίδες διανομής και παραγωγής. Επίσης η συμφωνία ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια της ευρωπαϊκής οικονομίας στο προβλεπτό μέλλον», είπε ο κ. Πιερρακάκης και σημείωσε ότι «από αυτή την οπτική γωνία, η εξέλιξη είναι θετική». Η Ελλάδα ως θέση αρχής υποστηρίζει το ελεύθερο εμπόριο βασισμένο σε σταθερούς κανόνες, είπε ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και σημείωσε ότι η συμφωνία προβλέπει εφαρμογή δασμών της τάξεως του 15% στις ευρωπαϊκές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ, με κάποιους αστερίσκους.

Με βάση αυτή τη θέση αρχής, η ελληνική κυβέρνηση θα ήθελε ένα χαμηλότερο ποσοστό δασμών, ιδανικά μηδενικό, για το σύνολο των διατλαντικών εμπορικών ροών. Χαμηλότεροι οι δασμοί «Από την άλλη, το ποσοστό δασμών που ανακοινώθηκε είναι χαμηλότερο από αυτό που ήταν προγραμματισμένο να εφαρμοστεί την 1η Αυγούστου. Η κυβέρνηση παρακολουθεί με προσοχή τις σχετικές διαβουλεύσεις και στο βαθμό που θα επιτρέψει το πλαίσιο της συμφωνίας, θα εξεταστούν δυνατότητες που θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην καλύτερη αντιμετώπιση ζητημάτων που αφορούν προϊόντα ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για τη χώρα μας», είπε ο κ. Πιερρακάκης και σημείωσε ότι η κυβέρνηση θα επιμείνει ότι αν θέλουμε μια πραγματικά ισχυρή ανταγωνιστική ευρωπαϊκή οικονομία, οφείλουμε να γκρεμίσουμε τα τελευταία αόρατα τείχη που εμποδίζουν την ελεύθερη διακίνηση αγαθών και υπηρεσιών στο εσωτερικό της ΕΕ, να αφαιρεθούν τα εμπόδια κυρίως ανάμεσα στις ευρωπαϊκές οικονομίες.

«Φυσικά και εμείς, ως χώρα, θα πρέπει να μπορέσουμε να απευθυνθούμε συστηματικά σε ολοένα και περισσότερες αγορές, όπως είναι η Ινδία αλλά και οι αγορές της Μ.Ανατολής, για τις εξαγωγές μας».

Πάντως, με βάση πληροφορίες, είναι στο τραπέζι η σύσταση μιας ομάδας για το «χτένισμα» της συμφωνίας. ‘Ένα από τα μεγάλα θέματα για την Αθήνα είναι ότι οι σε εκκρεμότητα συζητήσεις με τις ΗΠΑ δεν θα διεξαχθούν σε διμερές επίπεδο, αλλά μέσα από το πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μαζί με τα υπόλοιπα κράτη-μέλη. Έτσι, όμως, μειώνεται η δυνατότητα ελιγμών της ελληνικής κυβέρνησης, ένεκα και της σχέσης με τις ΗΠΑ ώστε να «κλειδώσει» εξαιρέσεις κύρια για τις ετικέτες των προϊόντων ΠΟΠ που στηρίζουν το εξαγωγικό αποτύπωμα της χώρας.

Να σημειωθεί ότι οι ελληνικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ ανήλθαν το 2024 σε 2,4 δισ. ευρώ, ενώ οι εισαγωγές από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού διαμορφώθηκαν στα 2,16 δισ. ευρώ, με το ισοζύγιο να παραμένει πλεονασματικό. Ωστόσο, οι νέοι αμερικανικοί δασμοί πλήττουν άμεσα την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων, καθώς η αύξηση των τιμών αναμένεται να συμπιέσει τη ζήτηση και να περιορίσει τις πωλήσεις.

Το άνοιγμα νέων αγορών

Με φόντο τις πρόσφατες εξαγγελίες του Προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump για την επιβολή δασμών στις περισσότερες εισαγωγές από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή ανέλυσε τις άμεσες επιπτώσεις των αμερικανικών δασμών της περιόδου 2018-2019 στις ελληνικές εξαγωγές, διαπιστώνοντας ότι ο συνολικός αντίκτυπος ήταν περιορισμένος, αλλά η επίδραση ανά κλάδο παρουσίασε μεγάλες αποκλίσεις, καταγράφοντας σημαντική μείωση των εξαγωγών σε αρκετούς κλάδους, αύξηση σε ορισμένους κλάδους και ασήμαντες διακυμάνσεις σε άλλους.

Τα βασικά συμπεράσματα της ανάλυσης

Από την ανάλυση των στοιχείων που επεξεργάστηκε το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, προέκυψε ότι:

• 8 κλάδοι υπέστησαν στατιστικά σημαντική μείωση των εξαγωγών [«Αλιεύματα (Ψάρια)», «Τσιμέντα υδραυλικά», «Παρασκευασμένα λαχανικά, φρούτα εκτός από ελιές», «Ορυκτά καύσιμα», «Τεχνουργήματα από χάλυβα», «Κρασιά», «Ελαιώδεις καρποί», «Ηλεκτρικέςσυσκευές»). Η μείωση των εξαγωγών σε σύγκριση με την ομάδα προϊόντων τα οποία εξαιρέθηκαν από τους δασμούς κυμάνθηκε από 15% («Παρασκευασμένα λαχανικά, φρούτα εκτός από ελιές») έως 85% («Τεχνουργήματα από χάλυβα»].
• 5 κλάδοι γνώρισαν στατιστικά σημαντική αύξηση των εξαγωγών («Αργίλιο», «Μηχανήματα», «Φρούτα», «Λαχανικά», «Φαρμακευτικά»). Η αύξηση κυμάνθηκε από 10% («Φαρμακευτικά») έως 37% («Αργίλιο»). Μια ενδεχόμενη ερμηνεία αυτού του ευρήματος είναι ότι οι εξαγωγείς των προϊόντων αυτών κατάφεραν να εφαρμόσουν στρατηγικές αποφυγής (αντιμετώπισης) των δασμών ή είχαν την ευελιξία να απορροφήσουν τις συνέπειές τους στις τιμές.
• 4 κλάδοι («Ροφήματα», «Αεροπλοΐα», «Χάλυβας», «Υλικά») δεν εμφάνισαν στατιστικά αξιόλογη μεταβολή.

Μολονότι όπως τονίζεται η συνολική επίδραση των αμερικανικών δασμών της περιόδου 2018-2019 στις ελληνικές εξαγωγές προκύπτει πως ήταν περιορισμένη, το γεγονός ότι υπήρξαν αρκετοί κλάδοι που επηρεάστηκαν αρνητικά αναδεικνύει την ανάγκη να εντοπιστούν και να στηριχθούν στοχευμένα οι εξαγωγικοί κλάδοι που είναι πιο ευάλωτοι σε δυσμενείς εμπορικές διαταραχές.

Στο πλαίσιο αυτό, η μελέτη παροτρύνει για ανακατεύθυνση των εξαγωγών προς νέες διεθνείς αγορές, αλλά τονίζει ότι αυτή συνεπάγεται κόστος. Συνεπώς, «ένα κομβικό εργαλείο πολιτικής θα πρέπει να είναι ο σχεδιασμός και η εφαρμογή συστημάτων χρηματοδότησης των εξαγωγών με βάση τις ταμειακές ροές για να βοηθηθούν οι επιχειρήσεις που δεν διαθέτουν εσωτερική ρευστότητα ή λειτουργική ευελιξία ώστε να αντεπεξέλθουν γρήγορα σε εμπορικές διαταραχές».