Στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής πολιτικής, ειδικότερα, βρίσκονται η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, η αντιμετώπιση των ελλείψεων σε ανθρώπινο δυναμικό, η αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών, η απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών και η καλύτερη κατανομή της τουριστικής δραστηριότητας στον χώρο και στον χρόνο.
Η στρατηγική παρουσιάστηκε υπό την ευθύνη του Επιτρόπου Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολου Τζιτζικώστα, την Πέμπτη, με επίσημη ανακοίνωση στις Βρυξέλλες ενώ αναμένεται και δημοσιογραφική παρουσόασ την ερχόμενη εβδομάδα. Ο ίδιος έθεσε ως βασικό στόχο τη διαμόρφωση ενός τουριστικού οικοσυστήματος που θα δημιουργεί οικονομική αξία για τις επιχειρήσεις, θα ενισχύει την απασχόληση και θα εξασφαλίζει οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες.
Για την ελληνική αγορά, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται πλέον στο κατά πόσο οι ευρωπαϊκές κατευθύνσεις θα μεταφραστούν σε συγκεκριμένες δυνατότητες χρηματοδότησης, επενδυτικά εργαλεία και πολιτικές που θα ενισχύσουν την παραγωγικότητα και τη διεθνή θέση του ελληνικού τουριστικού προϊόντος.
ΣΕΤΕ: Η εφαρμογή της στρατηγικής θα κρίνει το αποτέλεσμα
Θετική υποδοχή επιφυλάσσει ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ) στη νέα ευρωπαϊκή πρωτοβουλία, χαρακτηρίζοντάς την σημαντικό ορόσημο για την αναγνώριση της οικονομικής και κοινωνικής συμβολής του τουρισμού στην Ευρώπη.
Η πρόεδρος του ΣΕΤΕ, Αγάπη Σμπώκου, επισημαίνει ότι η δημιουργία ενός ενιαίου ευρωπαϊκού στρατηγικού πλαισίου αποτελεί σημαντική εξέλιξη, ωστόσο το κρίσιμο ζητούμενο βρίσκεται στην αποτελεσματική υλοποίησή του.
«Το επόμενο σημαντικό βήμα είναι η εφαρμογή της, με ουσιαστικό αντίκρισμα για τις επιχειρήσεις, τους ανθρώπους του τουρισμού και τις τοπικές κοινωνίες», τονίζει, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η Ελλάδα διαθέτει την τεχνογνωσία και την εμπειρία για να συμμετάσχει ενεργά στη διαμόρφωση της νέας ευρωπαϊκής τουριστικής πολιτικής.
Στο πλαίσιο αυτό, ο ΣΕΤΕ, το ΙΝΣΕΤΕ και η Marketing Greece δηλώνουν έτοιμοι να συμβάλουν με τεκμηριωμένες θέσεις και ενεργό συμμετοχή.
Οι προτεραιότητες που αναδεικνύει ο Σύνδεσμος συνδέονται άμεσα με τις διαρθρωτικές ανάγκες της ελληνικής τουριστικής οικονομίας: αναβάθμιση δεξιοτήτων και ανθρώπινου δυναμικού, ψηφιακός μετασχηματισμός, βελτίωση υποδομών, αποτελεσματικότερη διαχείριση προορισμών, ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και δικαιότερη κατανομή της οικονομικής αξίας που παράγει ο τουρισμός.
Απόστολος Τζιτζικώστας: Στήριξη των επιχειρήσεων και ανάπτυξη με οφέλη για όλους
Τη στρατηγική σημασία του τουρισμού για την ευρωπαϊκή οικονομία ανέδειξε ο Επίτροπος Απόστολος Τζιτζικώστας, επισημαίνοντας ότι ο κλάδος αποτελεί βασικό μοχλό ανάπτυξης, καινοτομίας και δημιουργίας θέσεων εργασίας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδει στον ρόλο των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα του ευρωπαϊκού τουριστικού οικοσυστήματος.
Όπως ανέφερε, μέσω της νέας στρατηγικής η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να προσφέρει στον κλάδο τα εργαλεία που απαιτούνται για να ενισχύσει τη θέση του στο διεθνές ανταγωνιστικό περιβάλλον, ενώ παράλληλα θα βελτιώσει τις συνθήκες λειτουργίας των επιχειρήσεων και των προορισμών.
«Η στρατηγική αυτή έχει, πάνω απ’ όλα, έναν στόχο: να διασφαλίσει ότι ο τουρισμός θα είναι επωφελής για όλους», σημείωσε ο Έλληνας Επίτροπος, περιγράφοντας ένα πλαίσιο που περιλαμβάνει καλύτερες ταξιδιωτικές εμπειρίες, ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, πρόσβαση σε ψηφιακά εργαλεία και αποτελεσματικότερη διαχείριση των τουριστικών ροών.
Η κατεύθυνση της Κομισιόν, όπως την παρουσίασε, περιλαμβάνει ισχυρότερη ανταγωνιστικότητα, ισορροπημένη τουριστική ανάπτυξη, επενδύσεις στο ανθρώπινο δυναμικό και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στις κρίσεις, με σεβασμό στις τοπικές κοινωνίες και την πολιτιστική κληρονομιά.
Τουρισμός: Συνεισφορά 10% στην ευρωπαϊκή οικονομία
Τα μεγέθη του ευρωπαϊκού τουριστικού τομέα εξηγούν τη βαρύτητα της νέας στρατηγικής. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο κλάδος συνεισφέρει το 10% της Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας της ΕΕ, στηρίζει περισσότερες από 20 εκατομμύρια θέσεις εργασίας και περιλαμβάνει περίπου 5 εκατομμύρια επιχειρήσεις.
Αξιοσημείωτο είναι ότι το 99% των επιχειρήσεων αυτών είναι μικρομεσαίες, γεγονός που καθιστά την πρόσβαση σε τεχνογνωσία, ψηφιακές υποδομές και χρηματοδοτικά εργαλεία καθοριστικό παράγοντα για τη μελλοντική ανταγωνιστικότητα του κλάδου.
Παράλληλα, η Ευρώπη συγκεντρώνει περίπου το 40% των διεθνών τουριστικών αφίξεων παγκοσμίως, διατηρώντας την ηγετική θέση στη διεθνή τουριστική αγορά.
Παρά τις πιέσεις από τη γεωπολιτική αβεβαιότητα, τις ελλείψεις εργαζομένων, την κλιματική αλλαγή και τις μεταβαλλόμενες καταναλωτικές προτιμήσεις, η ταξιδιωτική ζήτηση εξακολουθεί να εμφανίζει ανθεκτικότητα. Σύμφωνα με την Κομισιόν, το 76% των Ευρωπαίων σχεδιάζει να πραγματοποιήσει ταξίδι μέσα στους επόμενους έξι μήνες.
Ανθρώπινο δυναμικό, ψηφιακός μετασχηματισμός και περιορισμός της γραφειοκρατίας
Σημαντικό μέρος της νέας στρατηγικής αφορά την ενίσχυση της παραγωγικής δυναμικότητας των τουριστικών επιχειρήσεων μέσω της αναβάθμισης των δεξιοτήτων και της αξιοποίησης νέων τεχνολογιών.
Στις βασικές πρωτοβουλίες περιλαμβάνεται η δημιουργία Ακαδημίας Τουρισμού της ΕΕ, η οποία θα συμβάλει στην κάλυψη των αναγκών της αγοράς εργασίας και στην προσαρμογή των εργαζομένων στις νέες απαιτήσεις του κλάδου.
Παράλληλα, προβλέπεται η ανάπτυξη του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Τουρισμού και η διασύνδεσή του με τον κοινό ευρωπαϊκό χώρο δεδομένων για τον τουρισμό. Η πρόσβαση σε αξιόπιστα δεδομένα αναμένεται να ενισχύσει τη δυνατότητα επιχειρήσεων και προορισμών να σχεδιάζουν επενδύσεις και να λαμβάνουν αποφάσεις με καλύτερη πληροφόρηση.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η πρωτοβουλία απλούστευσης των διοικητικών διαδικασιών, με στόχο τη μείωση των περιττών επιβαρύνσεων για τις επιχειρήσεις και ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες.
Για την ελληνική τουριστική αγορά, όπου σημαντικό μέρος της δραστηριότητας στηρίζεται σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, η συγκεκριμένη κατεύθυνση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η μείωση του διοικητικού κόστους και η ευκολότερη πρόσβαση σε τεχνολογικά εργαλεία μπορούν να ενισχύσουν την παραγωγικότητα και την επενδυτική τους δυνατότητα.
Η διαχείριση των προορισμών στο επίκεντρο της νέας πολιτικής
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που επιχειρεί να αντιμετωπίσει η ευρωπαϊκή στρατηγική είναι η ανάγκη για ισορροπημένη ανάπτυξη των τουριστικών προορισμών.
Η συγκέντρωση της επισκεψιμότητας σε συγκεκριμένες περιοχές και περιόδους δημιουργεί αυξημένες ανάγκες σε υποδομές, μεταφορές και υπηρεσίες, ενώ μπορεί να επιβαρύνει τις τοπικές κοινωνίες και το φυσικό περιβάλλον.
Η Κομισιόν προωθεί, επομένως, ένα ευρωπαϊκό μοντέλο διαχείρισης του τουρισμού, συνοδευόμενο από σύσταση του Συμβουλίου και εργαλειοθήκη για τον ισορροπημένο τουρισμό.
Στόχος είναι η καλύτερη κατανομή των τουριστικών ροών, η ενίσχυση της ταξιδιωτικής δραστηριότητας καθ' όλη τη διάρκεια του έτους και η δημιουργία μηχανισμών συντονισμού για την αντιμετώπιση κρίσεων.
Οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις συνδέονται άμεσα με τις προκλήσεις της Ελλάδας. Η εποχικότητα, οι ανάγκες αναβάθμισης των υποδομών, η πίεση σε δημοφιλείς προορισμούς και η ανάγκη ενίσχυσης της τουριστικής δραστηριότητας σε περισσότερες περιοχές αποτελούν ζητήματα που επηρεάζουν τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουριστικού προϊόντος.
Διεθνής προβολή και νέα ευρωπαϊκή συμμαχία
Η στρατηγική περιλαμβάνει επίσης παρεμβάσεις για την ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας της Ευρώπης ως ενιαίου τουριστικού προορισμού.
Στις σχεδιαζόμενες δράσεις περιλαμβάνονται η ενίσχυση του πλαισίου «Προορισμός Ευρώπη», η συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς όπως ο Οργανισμός Τουρισμού των Ηνωμένων Εθνών και ο ΟΟΣΑ, καθώς και η καθιέρωση νέων βραβείων «Ευρωπαϊκές Πρωτεύουσες Τουρισμού».
Παράλληλα, προβλέπεται η συγκρότηση μιας νέας Ευρωπαϊκής Συμμαχίας για τον Τουρισμό, η οποία θα φέρει στο ίδιο πλαίσιο συνεργασίας τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές, τις επιχειρήσεις και τους υπόλοιπους φορείς του κλάδου.
Σημειώνεται ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διευκρινίζει ότι η υλοποίηση των σχετικών δράσεων θα υποστηριχθεί μέσα από τα υφιστάμενα ευρωπαϊκά προγράμματα και χρηματοδοτικά εργαλεία.
Το στοίχημα της ελληνικής τουριστικής οικονομίας
Για την Ελλάδα, πάντως, η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική δημιουργεί ένα πρόσθετο πεδίο διεκδίκησης και αξιοποίησης ευρωπαϊκών πολιτικών και εργαλείων. Το ζητούμενο είναι η σύνδεση των ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων με τις πραγματικές ανάγκες των επιχειρήσεων και των προορισμών, ώστε η βιωσιμότητα να μεταφραστεί σε επενδύσεις, υψηλότερη παραγωγικότητα, ποιοτικότερη απασχόληση και μεγαλύτερη οικονομική αξία.
Η επιτυχία της στρατηγικής θα εξαρτηθεί από την αποτελεσματικότητα της εφαρμογής της, τη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και τη δυνατότητα των κρατών-μελών να ενσωματώσουν τις νέες κατευθύνσεις στον εθνικό σχεδιασμό τους.
