Ήδη ένας σκληρός πυρήνας αναχρηματοδοτήσεων επιχειρηματικών δανείων που αγγίζει το 1 δις ευρώ βρίσκεται ήδη στο μικροσκόπιο των τραπεζών για επανεξέταση. Το μεγάλο στοίχημα της αγοράς και της οικονομίας ώστε να μετριασθούν οι όποιες δυσμενείς εξελίξεις , επικεντρώνεται στο ξεκλείδωμα της ρευστότητας μηχανισμός που σταδιακά ενεργοποιείται.
Οι τράπεζες πάντως εκπονούν εναλλακτικά σχέδια για την επίδραση που θα έχει η αύξηση των προβληματικών δανείων στην κερδοφορία. Σύμφωνα με πολύ έγκυρες πηγές τράπεζες όπως ηΕθνική έχουν εκπονήσει σενάρια για την πορεία της κερδοφορίας το 2009. Με βάση αυτά το καλό σενάριο προβλέπει μείωση κερδών 20% και αύξηση νέωνεπισφαλειών οι οποίες θα εγγραφούν στα κέρδηπερί τα 500 εκατ ευρώ.
Το βασικό σενάριο προβλέπει μείωση των τραπεζικών κερδών κατά 30% το 2009 δηλαδή από 4,5 δις ευρώ το 2008 σε 3 με 3,1 δις ευρώ και αύξηση των νέων επισφαλειών που θα εγγραφούν περί τα 800 εκατ ευρώ. Το κακό σενάριο προβλέπει μείωση κερδών 50% το 2009 σε σχέση με το 2008 δηλαδή στα 2 με 2,25 δις ευρώ και αύξηση των προβλέψεων για επισφαλή δάνεια κοντά στο 1,5 δις ευρώ. Βέβαια έχουν εκπονηθεί και ακόμη πιο καταστροφικά σενάρια που θέλουν τον σκληρό πυρήνα των επισφαλειών να αγγίζει τα 5 με 6 δις ευρώ και χαρακτηρίζονται ως εφιαλτικά και τα οποία προϋποθέτουν δραματική επιδείνωση των μακροοικονομικών μεγεθών της οικονομίας και της μικροοικονομίας.
Με βάση τις εκτιμήσεις των τραπεζιτών το 2009 δύο θα είναι οι βασικές τάσεις στους ισολογισμούς των τραπεζών.
Η πρώτη τάση που θα εκδηλωθεί και πιο άμεσα σχετίζεται με την μεγάλη κάμψη των καθαρώντραπεζικών εσόδων.
Μια πλειάδα τραπεζικών προϊόντων είναι συνδεδεμένα με το euribor το οποίο μειώνεται σταδιακά με προοπτική να κινηθεί ίσως και κάτω από το 3% άρα θα υποχωρήσουν τα επιτόκια των δανείων και την ίδια στιγμή το μέσο κόστος άντλησης ρευστότητας θα είναι της τάξης του 5,3% στις καταθέσεις πάσης φύσεως , ενώ από την ρευστότητα που θα αντλήσουν οι τράπεζες από το κράτος θα πληρώσουν ένα μέσο κόστος 2,5% υψηλότερα του euribor , προκύπτει ότι τα έξοδα εκ τόκων παραμένουν σταθερά και τα έσοδα εκ τόκων μειώνονται.
Η αναπλήρωση των απωλειών μέσω αύξησης της πιστωτικής επέκτασης δεν μπορεί να υπάρξει καθώς προβλέπεται κάμψη του ρυθμού αύξησης των δανείων στο 10%.
Η δεύτερη όμως τάση , που μπορεί να χαρακτηρισθεί και καίριο χτύπημα στους ισολογισμούςείναι η προβλεπόμενη αύξηση των προβλέψεων για επισφαλείς απαιτήσεις ειδικά στα επιχειρηματικά δάνεια αλλά και λιανικής π.χ. αυτοκινήτου , πιστωτικές κάρτες.
Το NPL δηλαδή ο δείκτης των μη εξυπηρετούμενων δανείων στην Ελλάδα με επίκεντρο τα δάνεια λιανικής θα αυξηθεί σημαντικά.
Κορυφαίος τραπεζίτης υποστηρίζει ότι «αν σταματήσουν οι αναχρηματοδοτήσεις δανείων σε επιχειρηματίες απλά και μόνο για να μην εκδηλωθεί το πρόβλημα και αποτυπωθεί η πραγματική κατάσταση των επιχειρήσεων τότε το NPL στα επιχειρηματικά δάνεια θα πρέπει να εκτοξευθεί στο 15% δηλαδή 15 δις ευρώ και αντίστοιχα στην λιανική στο 10% δηλαδή 10 δις ευρώ. Δηλαδή αντί 10 δις ευρώ που είναι το σύνολο των εγγεγραμμένων επισφαλών δανείων στους ισολογισμούςθα προστεθούν άλλα 15 δις ευρώ». Ποιοι επιχειρηματικοί κλάδοι θα αποτελέσουν το μεγαλύτερο πρόβλημα προσεχώς .
Με βάση συγκλίνουσες εκτιμήσεις τραπεζιτών θα είναι
1) Ο κατασκευαστικός κλάδος αξιολογείται με βάση το ανεκτέλεστο έργο. Στην τρέχουσα περίοδο όμως το θέμα που εγείρεται είναι οι κατασκευαστικές εταιρίες βρίσκουν χρήματα από τις τράπεζες ώστε να χρηματοδοτήσουν τα ανεκτέλεστα έργα τους;
Με βάση εκτιμήσεις μεγάλες 5 κατασκευαστικές εταιρίες και πάνω από 10 μικρότερες ήδη εμφανίζουν σοβαρά προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζονται με αναχρηματοδοτήσεις ή τροποποιήσεις των όρων δανεισμού.
2)Η ναυτιλία. Οι δείκτες που αξιολογούν οι τράπεζες , αξία ναύλων κ.α. έχουν κατακρημνιστεί. Ο δανεισμός προς την ναυτιλία θα αποτελέσει μεγάλο πρόβλημα. Οι ακυρώσεις αγορών πλοίων είναι το πρώτο σημάδι αλλά οι προβλέψεις είναι πολύ δυσοίωνες.
