Σύμφωνα με μελέτη της CE Delft, η Ευρώπη κατέχει το 35% της παγκόσμιας ναυτιλιακής χωρητικότητας σε όλα τα βασικά τμήματα του κλάδου.
Ελέγχει, μεταξύ άλλων, το 30% των bulk carriers, το 44% των πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, το 35% των δεξαμενόπλοιων και το 33% των LNG carriers.
Ένας στόλος που δεν αποτυπώνει απλώς οικονομική ισχύ, αλλά και πολιτική επιρροή.
Η ναυτιλία αποτελεί, πλέον, κάτι περισσότερο από μέσο μεταφοράς· συνιστά κρίσιμο εργαλείο γεωπολιτικής ισορροπίας. Ωστόσο, η ισορροπία αυτή διαταράσσεται.
Η Deloitte, σε πρόσφατη ανάλυσή της, προειδοποιεί ότι η ΕΕ υφίσταται εντεινόμενο ανταγωνισμό από άλλες ναυτιλιακές δυνάμεις, που διεκδικούν μερίδιο στις παγκόσμιες θαλάσσιες ροές. Ο ευρωπαϊκός στόλος μεγαλώνει, αλλά όχι με τον ρυθμό των αντιπάλων του.
Μέσα σε ένα τοπίο γεωπολιτικής ρευστότητας, η ευρωπαϊκή ναυτιλία θα πρέπει να λογίζεται ως στρατηγικό πλεονέκτημα – μια δύναμη σταθερότητας και αυτονομίας για την Ένωση.
Το ισχύον κανονιστικό και φορολογικό πλαίσιο, παρά τις αρετές του, δεν επαρκεί. Η μελέτη της Deloitte εντοπίζει κρίσιμες ελλείψεις: επενδυτικό έλλειμμα στις καθαρές τεχνολογίες και τα εναλλακτικά καύσιμα, υπερβολική γραφειοκρατία, και απόκλιση από το διεθνές κανονιστικό περιβάλλον.
Ο Σωτήρης Ράπτης, Γενικός Γραμματέας της Ένωσης Ευρωπαίων Πλοιοκτητών (ECSA), συνοψίζει το διακύβευμα με σαφήνεια: «Η ναυτιλία είναι πυλώνας της ευρωπαϊκής ενεργειακής και εφοδιαστικής ασφάλειας. Βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της ενεργειακής μετάβασης. Η Ευρώπη διαθέτει το 35% του παγκόσμιου στόλου – υπερδιπλάσιο από το μερίδιό της στο παγκόσμιο ΑΕΠ. Αν θέλουμε να διατηρήσουμε αυτή τη γεωπολιτική βαρύτητα, οφείλουμε να επενδύσουμε συστηματικά στην καινοτομία και τη βιωσιμότητα».
Η αξιοποίηση των εσόδων από το ευρωπαϊκό και εθνικό ETS για την προώθηση πράσινων τεχνολογιών και καθαρών καυσίμων δεν είναι επιλογή – είναι αναγκαιότητα. Μόνο τότε η ευρωπαϊκή ναυτιλία θα συνεχίσει να πλέει στην αιχμή του παγκόσμιου εμπορίου, όχι ως κατάλοιπο του παρελθόντος, αλλά ως υπόσχεση για το μέλλον.
Γιώργος Σ. Σκορδίλης
