Η Διεθνής Ναυτιλιακή Οργάνωση (IMO) του ΟΗΕ συνεδριάζει αυτήν την εβδομάδα στο Λονδίνο, με στόχο να καταλήξει σε έναν μηχανισμό οικονομικής επιβάρυνσης για τις εκπομπές άνθρακα του κλάδου.

Η στάση των ΗΠΑ κοινοποιήθηκε σε άλλα κράτη μέσω επίσημης επιστολής που αποκαλύπτει το Bloomberg και επιβεβαιώνεται από αντιπροσώπους δύο άλλων χωρών.

Το πού θα οδηγήσει αυτή η ρήξη τις προσπάθειες απανθρακοποίησης της ναυτιλίας παραμένει αβέβαιο. Πριν τη συνεδρίαση, επικρατούσε συγκρατημένη αισιοδοξία πως οι ΗΠΑ δεν θα μπορούσαν από μόνες τους να μπλοκάρουν τη διαδικασία. Πλέον, το ερώτημα είναι αν και άλλες χώρες θα ευθυγραμμιστούν με την Ουάσιγκτον.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες απορρίπτουν κάθε προσπάθεια επιβολής οικονομικών μέτρων στα πλοία τους, βάσει των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου ή του τύπου καυσίμου που χρησιμοποιούν», αναφέρεται στο έγγραφο. «Προτρέπουμε τη χώρα σας να επανεξετάσει τη στήριξή της στα υπό εξέταση μέτρα».

Παρά το ισχυρό διπλωματικό και οικονομικό βάρος των ΗΠΑ, ο εμπορικός τους στόλος είναι συγκριτικά μικρός. Αυτό έχει σημασία γιατί οι λεγόμενες “σημαίες” – δηλαδή οι χώρες νηολόγησης των πλοίων – παίζουν κρίσιμο ρόλο στην εφαρμογή των κανόνων της ΙΜΟ για την ατμοσφαιρική ρύπανση.

Το πρόβλημα των εκπομπών της ναυτιλίας

Η βιομηχανία ευθύνεται για περίπου ένα δισεκατομμύριο τόνους εκπομπών αερίων θερμοκηπίου κάθε χρόνο.

Η Επιτροπή Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος του IMO είναι το αρμόδιο σώμα που εγκρίνει τα σχετικά μέτρα. Συνήθως αποφασίζει με ομοφωνία – αν και μπορεί να διεξαχθεί ψηφοφορία, όπου η ψήφος των ΗΠΑ δεν θα έχει περισσότερο βάρος από αυτήν άλλων χωρών. Ωστόσο, η στάση τους ενδέχεται να επηρεάσει και άλλες ψήφους.

Τα μέτρα που συζητούνται θα αποτελούσαν τροποποιήσεις στο Παράρτημα VI της MARPOL – της βασικής διεθνούς συνθήκης για την πρόληψη της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από τα πλοία. Παρόλο που οι ΗΠΑ έχουν επικυρώσει τη συμφωνία, μπορούν να αποσυρθούν από αυτήν ή από επιμέρους παραρτήματα, σύμφωνα με τον Tore Longva, επικεφαλής απανθρακοποίησης της DNV.

«Η κυβέρνησή μας εξετάζει την επιβολή αντιμέτρων για να αντισταθμίσει οποιαδήποτε τέλη επιβληθούν σε αμερικανικά πλοία και να αποζημιώσει τον αμερικανικό λαό για κάθε οικονομική ζημία από ενδεχόμενα μέτρα μείωσης εκπομπών», συνεχίζει η επιστολή.

Το 2023, η ΙΜΟ υιοθέτησε φιλόδοξους στόχους για τη μείωση των εκπομπών των πλοίων, με απώτερο στόχο το net zero μέχρι τα μέσα του αιώνα.

«Δουλεύουμε πάνω σε μια πρόταση συμβιβασμού», δήλωσε τη Δευτέρα ο Γενικός Γραμματέας της ΙΜΟ, Αρσένιο Ντομίνγκες. «Θα υπάρξει τιμή στις εκπομπές».

Γιώργος Σ. Σκορδίλης