Ως γνωστόν, οι συναλλαγές των ξένων στο Χρηματιστήριο κατά το 2009 κυμάνθηκαν γύρω από το 50%. Ενώ οι συναλλαγές από εξωχώριους χρηματιστές (remote members) βαίνουν συνεχώς αυξανόμενες και από 4,96% τον Ιανουάριο έφτασαν το 12,09% τον Δεκέμβριο του 2009 – που γίνεται 16,59%, αν συνυπολογισθούν και οι χρηματιστές από την Κύπρο. Και τα δύο ποσοστά, συναλλαγών εξωτερικού και εξωχώριων χρηματιστών, θα μεγαλώνουν ευθέως ανάλογα με την όποια δυσμενή μεταχείριση των Ελλήνων μετόχων σε σύγκριση με αυτούς του εξωτερικού. Αυτή η εξέλιξη σύντομα θα καταλήξει μειωτική των κρατικών εσόδων.
Η ΕΝΕΙΣΕΤ δεν συμφωνεί ότι το δημοσιονομικό κόστος από την κατάργηση του φόρου συναλλαγών πρέπει απαραίτητα να καλυφθεί μέσω του φόρου υπεραξιών. Είναι επίσης βέβαιο ότι με δεδομένο τον διεθνή ανταγωνισμό που αντιμετωπίζει η Ελληνική Κεφαλαιαγορά θα προκύψουν τα κάτωθι αποτελέσματα:
- Η φορολόγηση των υπεραξιών μάς φέρνει σε ανταγωνιστικό μειονέκτημα σε σχέση με τους άμεσους ανταγωνιστές μας, οι οποίοι ως επί το πλείστον δεν φορολογούν τις υπεραξίες.
- Η φορολόγηση των υπεραξιών, καθ’ οιονδήποτε τρόπο, θα έχει μικρή φοροδοτική απόδοση για τους λόγους που αναλύονται κατωτέρω.
- Η φορολόγηση των υπεραξιών θα έχει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στη δομή και τη λειτουργία της Ελληνικής Κεφαλαιαγοράς, όπως αυτές αναλύονται κατωτέρω.
Πέρα από τη μικρή φοροδοτική δυνατότητα ενός όποιου φόρου υπεραξίας ο φόρος αυτός χωρίς να έχει σημαντικό δημοσιονομικό όφελος θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στην πραγματική οικονομία. Θεωρούμε ότι η υιοθέτηση ενός τέτοιου φόρου θα έχει τις κάτωθι παρενέργειες:
- Θα προξενήσει μεγάλη ζημιά στο Ελληνικό Χρηματιστήριο.
- Θα προσφέρει μεγάλο όφελος σε όποια άλλα Χρηματιστήρια (πχ AIM Λονδίνου, Μιλάνο κλπ), με φιλικότερους κανόνες, θελήσουν να προσφέρουν στέγη στις εισηγμένες μας που αναζητούν κεφάλαια από δημόσιες εγγραφές.
- Θα υπάρξει πρόσθετη εξαγωγή κεφαλαίων στο εξωτερικό, τουλάχιστον από τους μεγαλομετόχους.
- Θα φέρει τις ξένες τράπεζες και χρηματιστηριακές εταιρείες του εξωτερικού (remote members) σε ευνοϊκότερη θέση από τις Ελληνικές λόγω της χρήσης συλλογικών λογαριασμών.
- Το φορολογικό πλεονέκτημα που έχει η κατοχή τίτλων μέσω συλλογικών λογαριασμών θα έχει καταστροφικές συνέπειες στο Σύστημα Αΰλων Τίτλων (ΣΑΤ), των Ελληνικών Χρηματιστηρίων (ΕΧΑΕ), και στο Ελληνικό σύστημα άμεσης κατοχής τίτλων. Αυτό αφενός προσφέρει μέγιστη ασφάλεια για τον επενδυτή που κατέχει άμεσα τους τίτλους στο ΣΑΤ και έτσι δεν μπορούν να υπάρξουν φαινόμενα τύπου Lehman Brothers.
- Εξάλλου το ΣΑΤ επιτρέπει στις εταιρείες με ονομαστικές μετοχές να γνωρίζουν τους μετόχους τους. Το πλεονέκτημα αυτό της Ελληνικής αγοράς, που δεν είναι αυτονόητο για όλες τις αγορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), θα χαθεί και παράλληλα θα χαθεί και η μεγαλύτερη διαφάνεια στην αγορά.
- Θα ζημιώσει τις εισηγμένες που δεν θα μπορούν να αντλήσουν κεφάλαια από την οποιαδήποτε Ελληνική αγορά.
Κρίνουμε δεδομένο ότι το όποιο μέτρο φορολόγησης των υπεραξιών έχει μικρή φοροδοτική ικανότητα και μεγάλο κόστος (σε επίπεδο παρακολούθησης αλλά και σε επίπεδο αρνητικών συνεπειών). Για αυτούς τους λόγους είμαστε καταρχήν αντίθετοι στην υιοθέτηση του εν λόγω μέτρου. Αν ωστόσο πρέπει για πολιτικούς λόγους να επιβληθεί ένα τέτοιο μέτρο, προτείνουμε:
- Την απλούστευση του συστήματος φορολόγησης των υπεραξιών με την υποβολή από τον υπόχρεο ετήσιας δήλωσης στην αρμόδια για τη φορολογία του ΔΟΥ βάσει βεβαίωσης που θα του χορηγεί το ΣΑΤ της ΕΧΑΕ.
- Τον συμψηφισμό κερδών - ζημιών κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους για το σύνολο του χαρτοφυλακίου του υπόχρεου.
- Την απαλλαγή κερδών που προκύπτουν από μεσο-μακροπρόθεσμες επενδύσεις».