Για την αγορά, ο συγκεκριμένος διαγωνισμός, που αφορά 28 μελέτες για 28 Νομούς, καλύπτοντας το 65% της χώρας (16 εκατ. δικαιώματα), είναι ταυτισμένος με το «καρτέλ» των μελετητικών γραφείων και των προσυμφωνημένων εκπτώσεων. Η νέα διοίκηση της εταιρίας έχει από καιρό εισηγηθεί στο υπουργείο τη ματαίωση του διαγωνισμού, ο οποίος προκηρύχθηκε το 2013 χωρίς όμως να ανατεθούν οι μελέτες εξ΄ αιτίας καταγγελιών που έχουν φτάσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σχετικά με τη λειτουργία καρτέλ.
Όπως, αναφέρουν ενημερωμένες πηγές, τα ελληνικά γραφεία συμμετείχαν στον εν λόγω διαγωνισμό (ουσιαστικά εμπεριέχει 28 ξεχωριστούς διαγωνισμούς), του οποίου η πρώτη φάση έλαβε χώρα τον Οκτώβριο του 2013, με μικρές προσφορές εκπτώσεων από 0,5% μέχρι 5% και με τέτοιο τρόπο ώστε η «πίτα» να μοιράζεται σε όλους. Για παράδειγμα, το γραφείο «Α» προσέφερε έκπτωση 1% στην περιοχή 1, ενώ η έκπτωση του γραφείου «Β» ήταν 0,5% με αποτέλεσμα το έργο να κατακυρωνόταν στο «Α». Στην περιοχή 2, το γραφείο «Α» προσέφερε έκπτωση 1,5%, ενώ το «Β» 2,5% και συνεπώς το έργο κατακυρωνόταν στο «Β».
Με τον τρόπο αυτό, όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, όλοι έπαιρναν μέρος της πίτας των 572 εκατ. ευρώ σε «πακέτα» των 5-15 εκατ. ευρώ. Η καταγγελία (το Φθινόπωρο του 2014) της ισπανικής εταιρείας Tragsatec προς την Εθνικό Κτηματολόγιο και Χαρτογράφηση Α.Ε. (ΕΚΧΑ) για προσυμφωνημένες προσφορές «πάγωσε» τη διαδικασία της συμβασιοποίησης των συγκεκριμένων μελετών με τις μειοδότριες εταιρείες. Είναι χαρακτηριστικό, σύμφωνα με όσα είχαν προκύψει από τις καταγγελίες εκείνες, ότι τα ελληνικά μελετητικά γραφεία είχαν προσφέρει πολύ μεγαλύτερη έκπτωση, που άγγιζε το 25%, στους διαγωνισμούς όπου συμμετείχαν οι Ισπανοί με στόχο «να τους βγάλουν από το παιχνίδι». Αυτό, δηλαδή, τη στιγμή που οι προσφερόμενες εκπτώσεις δεν ξεπερνούσαν το 5% σε δημοπρατήσεις όπου οι Ισπανοί δεν συμμετείχαν.
Όπως αναφέρουν πηγές που παρακολουθούν τις εξελίξεις, μετά τις πρώτες κιόλας διαρροές σχετικά με το ενδεχόμενο ματαίωσης, ασκήθηκαν από ενδιαφερόμενους πιέσεις ώστε η ΕΚΧΑ να υπογράψει τις συμβάσεις παρά το γεγονός ότι υπήρχε ο κίνδυνος ενεργοποίησης προσφυγής σε Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ή άρνησης χρηματοδότησης του έργου, που αποτελεί και μνημονιακή υποχρέωση, από τα κονδύλια του νέου ΕΣΠΑ.
Σε κάθε περίπτωση, τα πράγματα βρίσκονται σε κρίσιμο στάδιο. Και μένει να φανεί αν πάμε σε ματαίωση, σε μια νέα διαδικασία μικρότερου μεγέθους και με σύντμηση του χρόνου, καθώς υποτίθεται ότι ο στόχος για την πλήρη… κτηματογράφηση έχει οριστεί για το 2020.
Γιώργος Παπακωνσταντίνου
