Πάντως αγορά και κυβέρνηση έχουν τα μάτια στραμμένα στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, καθώς μια ενδεχόμενη περαιτέρω κλιμάκωση μπορεί να επηρεάσει καταλυτικά την ελληνική οικονομία και ιδιαίτερα τον τουρισμό, που αποτελεί και τον βασικό «πνεύμονα» της οικονομίας.
«Η κλιμάκωση στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής είναι πολύ ανησυχητική και εγκυμονεί κινδύνους ίσως για ευρύτερη ανάφλεξη. Η κυβέρνηση από την πρώτη στιγμή παρακολουθεί τις εξελίξεις από πολύ κοντά» ανέφερε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, σε συνέντευξή του, την Παρασκευή (13/6), στον ΣΚΑΪ, σε ερώτηση για τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς εναντίον Ιρανικών στόχων από το Ισραήλ σήμερα.
Προφανώς μια επιδείνωση και γενικότερη ανάφλεξη στη μεσογειακή γειτονιά δημιουργεί έντονο «πονοκέφαλο» για πιθανά «απόνερα» σε κρίσιμους τομείς για την εθνική οικονομία, όπως ο τουρισμός, από όπου το κρατικό ταμείο αναμένει σημαντικά έσοδα και φέτος, που μάλιστα υπάρχει η προσδοκία για αναδιανομή τους με τις εξαγγελίες της ΔΕΘ.
Όπως αναφέρουν στελέχη του κλάδου, μια γενικότερη ανάφλεξη θα δημιουργήσει κλίμα ανάσχεσης των κρατήσεων για την περιοχή. Κι αυτό όταν οι πορεία των αφίξεων είναι αυξητική, μεν σε κάποιους προορισμούς, όμως μεγάλο μέρος της κίνησης «απορροφάται» από τις βραχυχρόνιες μισθώσεις ή από φτηνά All Inclusive ξενοδοχεία, ενώ η μέση δαπάνη κάπως φρενάρει.
Είναι ενδεικτικό ότι την περίοδο Ιανουαρίου-Μαρτίου 2025, το ταξιδιωτικό ισοζύγιο εμφάνισε πλεόνασμα 398,4 εκατ. ευρώ, έναντι πλεονάσματος 471,2 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2024. Αύξηση κατά 45,7 εκατ. ευρώ (4,4%) παρουσίασαν οι ταξιδιωτικές εισπράξεις, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 1.072,7 εκατ. ευρώ. Όμως, η άνοδος των ταξιδιωτικών εισπράξεων οφείλεται στην αύξηση της εισερχόμενης ταξιδιωτικής κίνησης κατά 5,4%, καθώς η μέση δαπάνη ανά ταξίδι μειώθηκε κατά 1,1%.
Όπως αναφέρουν, δε, συγκρίνοντας και με τις προηγούμενες χρονιές, η ροή των κρατήσεων, μετά το πέρας ισχύος των πρώτων πακέτων προσφορών για τις πρόωρες κρατήσεις - pre booking - έχει επιβαρυνθεί, κάτι που σε συνδυασμό με μια σειρά εξωγενών παραγόντων π.χ. διεθνής αβεβαιότητα κτλ., δημιουργεί αγωνίες για την πορεία της φετινής χρονιάς. Κι αυτό όταν η σεζόν ξεκινά από μια αφετηρία με υψηλό «πήχη» καθώς το 2024 ήταν χρονιά ρεκόρ.
Χαρακτηριστική και η αναφορά που έκανε ο Πρόεδρος της ΠΟΞ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων) και Α’ Αντιπρόεδρος του ΣΕΤΕ (Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων), Γιάννης Χατζής, ο οποίος με ανάρτησή του στο Χ αναφέρει σχετικά: «Η ισραηλινή αγορά έχει δείξει ανθεκτικότητα σε αντίστοιχες κρίσεις. Το σημερινό πλήγμα στο Ιράν ίσως φέρει περιορισμένες ακυρώσεις, αλλά ο απολογισμός έπεται. Πρώτη προτεραιότητα παραμένει η ασφάλεια των αμάχων, που βρίσκονται ξανά στο επίκεντρο.»
Να σημειωθεί, επίσης, ότι οι περιοχές του Κόλπου και βέβαια το Ισραήλ έχουν ισχυρό αποτύπωμα στον Ελληνικό τουρισμό. Είναι ενδεικτικό ότι το πρώτο πεντάμηνο η αύξηση αφίξεων στο ΔΑΑ Ελ. Βενιζέλος από την περιοχή του Κόλπου είναι μεγάλη., με το 2024 να αποτελεί χρονιά ρεκόρ για τις αφίξεις από την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Η σημασία της αγοράς
Με βάση τα στοιχεία του ΔΑΑ, μερίδιο 7% έχει στην επισκεψιμότητά του μεγαλύτερου ελληνικού αεροδρομίου για το 2024 η περιοχή της Μέσης Ανατολής. Συγκεκριμένα 2,2 εκατομμύρια διακινήθηκαν επιβάτες μετ' επιστροφής το 2024 από το ΔΑΑ. Προφανώς, μεγάλο μερίδιο των αξιοποιησαν το ΔΑΑ ως κόμβο για πρόσβαση σε άλλους προορισμούς/προελεύσεις. Επίσης καταγράφεται +33% αύξηση στην επισκεψιμότητα επιβατών για τη Μέση Ανατολή τους πρώτους 5 μήνες του 2025 σε σύγκριση με το 2024.
Την ίδια ώρα το Ισραήλ, κατέχει μερίδιο 43% στην κίνηση PAX (επιβατική κίνηση (PAX) – ο αριθμός των επιβατών που μεταφέρει μια αεροπορική εταιρεία) στη Μέση Ανατολή για το 2024 με 951 χιλιάδες επιβάτες PAX μετ' επιστροφής.
Μάλιστα καταγράφεται αύξηση +57% στην κίνηση PAX για το Ισραήλ τους πρώτους 5 μήνες του 2025 σε σύγκριση με το 2024. Για την περίοδο των πρώτων 5 μηνών, το Ισραήλ έχει μερίδιο 52% στην κίνηση στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Το 61% της κίνησης PAX ταξίδεψε με ισραηλινές αεροπορικές εταιρείες (Air Haifa, Arkia, El-Al & Israir) του 5 μήνες του 2025 σε σύγκριση με το 2024
Πριν λίγες μέρες, την Πέμπτη, μάλιστα σε εκδήλωση για τα της Gulf Air, του εθνικού αερομεταφορέα του Βασιλείου του Μπαχρέιν, τονίστηκε ότι η αύξηση της κίνησης μεταξύ Μπαχρέιν – Αθήνας ήταν εντυπωσιακή. έφτασε το 102% το 2024 έναντι της προπανδημικής χρονιάς του 2019.
«H Gulf Air εκτελεί πτήσεις από και προς την Αθήνα πάνω από 40 χρόνια. Από τον Μάρτιο του 2001, οπότε και λειτούργησε για πρώτη φορά το «Ελευθέριος Βενιζέλος», η εταιρεία έχει μεταφέρει 1,01 εκατ. επιβάτες και έχει διαθέσει περισσότερες από 1 εκατ. θέσεις στις 12.000 πτήσεις που έχει εκτελέσει, όπως ανέφερε η κα Ιωάννα Παπαδοπούλου, διευθύντρια Επικοινωνίας και Μάρκετινγκ του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, στο πλαίσιο της εκδήλωσης.
Με βάση τον χρηματιστηριακό αναλυτή, δε, Μάνο Χατζηδάκη, επί του παρόντος πάντως, η διένεξη Ισραήλ – Ιράν βρίσκεται στο προσκήνιο, με σημείο αναφοράς των Αγορών τις διακυμάνσεις στην τιμή του «Μαύρου Χρυσού». Τα υπόλοιπα σενάρια περί επιθέσεων σε βάθος χρόνου είναι σχετικά διαχειρίσιμα, στο παρελθόν τουλάχιστον η επίδραση τέτοιων γεγονότων είχε βραχυπρόθεσμο αντίκτυπο στις Αγορές.
Επομένως, αν τελικώς η κατάσταση εκτονωθεί με κάποια αντίποινα που δεν θα δημιουργούν πρόβλημα στην Εφοδιαστική Αλυσίδα, η παρούσα συγκυρία ενδεχομένως να δημιουργεί ευκαιρίες εισόδου στην Αγορά τόσο για βραχυπρόθεσμους, όσο και για μακροπρόθεσμους επενδυτές.»
«Είναι σημαντικό είναι ποια θα είναι η επίδραση της γεωπολιτικής έντασης στον Τουριστικό προϊόν (είναι σημαντικό κομμάτι της Ελληνικής Οικονομίας) της Χώρας μας, αν και ακόμα είναι πολύ νωρίς για εκτιμήσεις, ή συμπεράσματα», σύμφωνα με την Merit Sec.
Πληθωρισμός
Είναι προφανές ότι στο σκηνικό αυτό είναι δεδομένο ότι μια συνέχιση της έντασης θα “δώσει’ καύσιμο στον πληθωρισμό, που επηρεάζει τη ζήτηση αλλά και τους όρους βιωσιμότητας των τουριστικών κι όχι μόνο επιχειρήσεων. Ήδη, με βάση την ΕΛΣΤΑΤ, επιταχύνθηκε σημαντικά ο ρυθμός ανόδου του πληθωρισμού τον Μάιο εφέτος, καθώς αυξήθηκε 2,5%, από 2% τον Απρίλιο και έναντι αύξησης 2,4% τον Μάιο 2024. Ενώ, δεν προοιωνίζεται θετικά η αύξηση κατά 0,2% στη μηνιαία σύγκριση (Μάιος προς Απρίλιο), ενώ πέρυσι στην ίδια σύγκριση είχε υπάρξει μείωση 0,3%.
Ανατιμήσεις καταγράφηκαν τόσο στα τρόφιμα και είδη διατροφής, όσο στις υπηρεσίες και στην ενέργεια. Σε ένα έτος, ξεχωρίζουν: Φρούτα (13,2%), Καφές- κακάο- τσάι (12,3%), Ενοίκια κατοικιών (10,9%), Ηλεκτρισμός (18%), Φυσικό αέριο (11,1%), Ένδυση- υπόδηση (6,6%), Πακέτο διακοπών (8,5%), Ασφάλιστρα υγείας (7%), Εστιατόρια- ζαχαροπλαστεία- καφενεία- κυλικεία (6,8%) και Ξενοδοχεία- μοτέλ- πανδοχεία (5,5%). Στον αντίποδα, συνεχίστηκε η μεγάλη πτώση στην τιμή του ελαιόλαδου (34,4%).
Αλλά, και σε έναν μήνα, εκτός από τις νέες αυξήσεις τιμών σε είδη διατροφής, υπήρξαν περαιτέρω ανατιμήσεις, μεταξύ άλλων, σε: Τσιγάρα (1,2%), Ένδυση και υπόδηση (2,7%), Ενοίκια κατοικιών (0,6%) και Ηλεκτρισμό (8,4%).
