«Η Ευρώπη είναι ανθεκτική στις γεωπολιτικές εξελίξεις και τα διαδοχικά σοκ και για πρώτη φορά μετά από πολύ καιρό έχει την πολιτική βούληση να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις, όπως η Ένωση των Κεφαλαιαγορών και η Τραπεζική Ένωση», δήλωσε ο κ. Πιερρακάκης, κατά τη συζήτησή του με τη γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, στο κεντρικό πάνελ της ετήσιας συνόδου του ΔΝΤ στη Μπανγκόκ.
Στη συζήτηση, με αντικείμενο τη διαμόρφωση ανθεκτικών και δυναμικών οικονομιών για το μέλλον, συμμετείχαν επίσης ο αναπληρωτής πρωθυπουργός και υπουργός Οικονομικών της Ταϊλάνδης, Eknito Nitithanprapas, ο υπουργός Οικονομικών της Αργεντινής, Λουίς Καπούτο, και ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Νιγηρίας, Ολαγέμι Καρντόσο.
Οι προκλήσεις της ευρωπαϊκής οικονομίας
Ο πρόεδρος του Eurogroup σημείωσε ότι οι ευρωπαϊκές αρχές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, χωρίς ωστόσο να βρίσκονται σε κατάσταση συναγερμού. Όπως ανέφερε, τα θεμελιώδη μεγέθη της ευρωπαϊκής οικονομίας παραμένουν ισχυρά, με την ανθεκτικότητα να αποτελεί το βασικό χαρακτηριστικό της.
Αυτό, πάντως, δεν σημαίνει ότι απουσιάζουν οι προκλήσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο κατακερματισμός της ενιαίας αγοράς, το υψηλό ενεργειακό κόστος, οι αυξημένες επενδυτικές ανάγκες και οι πιέσεις στα δημόσια οικονομικά.
Παράλληλα, ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες διαθέτουν πλέον ισχυρότερη κεφαλαιακή βάση, ενώ έχει βελτιωθεί και το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Αναφερόμενος στην Ένωση Κεφαλαιαγορών, έκανε ειδική μνεία στη συμφωνία που επιτεύχθηκε στο τελευταίο Eurogroup για την ενιαία εποπτεία των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών. Σύμφωνα με τον ίδιο, η πρόοδος που σημειώθηκε τους τελευταίους δέκα μήνες υπήρξε μεγαλύτερη από εκείνη της προηγούμενης δεκαετίας, εκφράζοντας την προσδοκία ότι ανάλογη δυναμική θα αναπτυχθεί και στο πεδίο της Τραπεζικής Ένωσης.
Το χάσμα παραγωγικότητας με τις ΗΠΑ
Ως τη σημαντικότερη διαρθρωτική πρόκληση για την Ευρώπη χαρακτήρισε ο κ. Πιερρακάκης το χάσμα παραγωγικότητας σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως υπογράμμισε, υπάρχει πλέον μεγαλύτερη κατανόηση της ανάγκης να αναδειχθούν «ευρωπαϊκοί πρωταθλητές» σε όλους τους κλάδους της οικονομίας, ώστε να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα της Ένωσης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η παραγωγικότητα στις ΗΠΑ αυξήθηκε κατά μέσο όρο 1,8% ετησίως τα τελευταία 30 χρόνια, έναντι 1,1% στην Ευρώπη. Ως αποτέλεσμα, η ευρωπαϊκή παραγωγικότητα αντιστοιχεί πλέον στο 75% του αμερικανικού επιπέδου, από περίπου 90% το 2000.
Η απόκλιση αυτή, όπως προκύπτει από τις επισημάνσεις του, καθιστά αναγκαία την ενίσχυση των επενδύσεων, την εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς και την προώθηση μεταρρυθμίσεων που θα επιτρέψουν στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αναπτυχθούν και να ανταγωνιστούν αποτελεσματικότερα σε διεθνές επίπεδο.
Δημοσιονομική πειθαρχία και το παράδειγμα της Ελλάδας
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο πρόεδρος του Eurogroup και στη δημοσιονομική κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επισημαίνοντας ότι το μέσο έλλειμμα έχει διαμορφωθεί στο 3,5% του ΑΕΠ, έναντι 1,7% πριν από δέκα χρόνια. Παράλληλα, η αύξηση των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων επιβαρύνει το περιβάλλον χρηματοδότησης και δυσχεραίνει τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών.
Όπως ανέφερε, πλεόνασμα καταγράφουν σήμερα μόλις πέντε χώρες της ΕΕ: η Ελλάδα, η Κύπρος, η Πορτογαλία, η Ιρλανδία και η Δανία.
Ο κ. Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η ελληνική εμπειρία καταδεικνύει πως η δημοσιονομική τάξη αποτελεί προϋπόθεση για την ανάπτυξη, σε συνδυασμό με την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων που έχουν τόσο εθνική όσο και ευρωπαϊκή διάσταση.
Από την πλευρά της, η επικεφαλής του ΔΝΤ αναγνώρισε την πρόοδο της Ελλάδας, επισημαίνοντας ότι η χώρα προχώρησε σε πρόωρη αποπληρωμή δανείων που είχε λάβει από το Ταμείο, ενώ πλέον χρηματοδοτεί δράσεις τεχνικής βοήθειας προς άλλες χώρες.
Ο υπουργός Οικονομικών εξέφρασε, παράλληλα, την προσδοκία ότι η ελληνική οικονομία θα αναπτυχθεί το επόμενο έτος με ρυθμό υψηλότερο από εκείνον που προβλέπει το ΔΝΤ, το οποίο, όπως σημείωσε, υιοθετεί παραδοσιακά πιο συντηρητικές εκτιμήσεις.
Οι επιφυλάξεις του ΔΝΤ για την παγκόσμια ανάπτυξη
Πιο επιφυλακτική εμφανίστηκε η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα ως προς τη δυνατότητα της παγκόσμιας οικονομίας να διατηρήσει την ανθεκτικότητα που επέδειξε τα τελευταία χρόνια. Όπως προειδοποίησε, η αντοχή αυτή στηρίζεται σε εύθραυστες βάσεις και συνοδεύεται από σημαντικές ανισορροπίες.
Πρώτον, επισήμανε τις μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των οικονομιών, καθώς οι χώρες που συνδέονται περισσότερο με την τεχνητή νοημοσύνη αποκομίζουν σημαντικά οφέλη, σε αντίθεση με οικονομίες που εξαρτώνται από τις εισαγωγές ενέργειας και δεν συμμετέχουν ουσιαστικά στις αλυσίδες εφοδιασμού της συγκεκριμένης τεχνολογίας.
Δεύτερον, αναφέρθηκε στην άνοδο των τιμών της ενέργειας και των τροφίμων, η οποία ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις και μπορεί να οδηγήσει τις κεντρικές τράπεζες σε αυστηρότερη νομισματική πολιτική. Την ίδια στιγμή, το υψηλό δημόσιο χρέος περιορίζει τα περιθώρια αντίδρασης πολλών κρατών.
Τρίτον, υπογράμμισε τον καθοριστικό ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης στις προοπτικές ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας, η οποία αναμένεται να αναπτυχθεί κατά 3,1% φέτος. Η ίδια έθεσε, ωστόσο, το ερώτημα κατά πόσο θα μπορούσε να επηρεαστεί η αναπτυξιακή δυναμική εάν υποχωρήσει ο ενθουσιασμός γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη.
