Την ώρα που ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν, χαιρέτιζε μια νέα ανακάλυψη πετρελαίου, οι διαπραγματευτές στη διάρκειας δύο εβδομάδων διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα στην Αττάλεια προσπαθούσαν να εξασφαλίσουν τη δέσμευση των κυβερνήσεων για την ηλεκτροδότηση του 35% της παγκόσμιας οικονομίας έως το 2035, από περίπου 20% σήμερα.
Σύμφωνα με πρόσωπο που έχει γνώση του θέματος, η Τουρκία επιδιώκει πλέον να ενσωματώσει τον συγκεκριμένο στόχο για την ηλεκτροδότηση στο επίσημο κείμενο των συμπερασμάτων της διάσκεψης.
Εκπρόσωπος του προέδρου της COP31, Μουράτ Κουρούμ, δεν απάντησε σε αίτημα του Reuters για σχολιασμό.
Ωστόσο, σε ανακοίνωσή του το πρωί της Τρίτης, ο Κουρούμ υπογράμμισε ότι ο στόχος είναι σημαντικός για τη μείωση των εκπομπών, την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης.
«Η εποχή του ηλεκτρισμού διαμορφώνεται και η COP31 θα μείνει στην ιστορία ως η στιγμή που γυρίσαμε τον διακόπτη», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο στόχος αποσκοπεί στον περιορισμό των εκπομπών που προκαλούν την υπερθέρμανση του πλανήτη, επιταχύνοντας τη μετάβαση από οχήματα, φούρνους, λέβητες, συσκευές μαγειρέματος και άλλον εξοπλισμό που λειτουργεί με ορυκτά καύσιμα και εκπέμπει αέρια του θερμοκηπίου στην ηλεκτρική ενέργεια.
Ωστόσο, περιβαλλοντικές οργανώσεις και ακτιβιστές για το κλίμα έχουν επικρίνει τη δέσμευση, καθώς δεν προβλέπει ότι η πρόσθετη ηλεκτρική ενέργεια θα πρέπει να προέρχεται από πηγές χαμηλών εκπομπών άνθρακα.
Ο Αυστραλός υπουργός Κλιματικής Αλλαγής και Ενέργειας, Κρις Μπόουεν, ο οποίος ηγείται των διαπραγματεύσεων στην COP31, έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι η ενσωμάτωση της δέσμευσης στην κεντρική συμφωνία της συνόδου δεν είναι δεδομένη. Όπως έχει επισημάνει, ωστόσο, η εξασφάλιση της συμμετοχής όσο το δυνατόν περισσότερων χωρών στην πρωτοβουλία θα αποτελούσε από μόνη της ένα χρήσιμο αποτέλεσμα.
Η αυστραλιανή αντιπροσωπεία της COP31 δεν απάντησε σε σχετικό αίτημα του Reuters.
Τουρκία και Αυστραλία εξακολουθούν να βασίζονται στον άνθρακα
Η συζήτηση φέρνει στο προσκήνιο τα ενεργειακά συστήματα των δύο χωρών που έχουν κεντρικό ρόλο στην COP31: της Τουρκίας, που φιλοξενεί τη σύνοδο, και της Αυστραλίας, η οποία έχει αναλάβει την ηγεσία των διαπραγματεύσεων. Και οι δύο εξακολουθούν να εξαρτώνται από τα ορυκτά καύσιμα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία, ο άνθρακας κάλυψε περίπου το ένα τρίτο της ηλεκτροπαραγωγής στην Τουρκία πέρυσι και περισσότερο από το 40% στην Αυστραλία.
Την ίδια στιγμή, ο Ερντογάν εξέφρασε την ικανοποίησή του για την αύξηση της παραγωγής αργού πετρελαίου στη χώρα του.
«Τα καλά νέα συνεχίζουν να έρχονται από τα βουνά του Γκαμπάρ», δήλωσε μετά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου τη Δευτέρα, ανακοινώνοντας ότι η παραγωγή πετρελαίου από τα κοιτάσματα της περιοχής Γκαμπάρ, στη νοτιοανατολική Τουρκία, αναμένεται να ξεπεράσει τα 100.000 βαρέλια ημερησίως κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Σε μια άλλη εξέλιξη, ανάλυση που δημοσιοποίησε την Τρίτη κοινοπραξία διεθνών επιστημόνων έδειξε ότι οι παγκόσμιες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από ορυκτά καύσιμα αναμένεται να μειωθούν φέτος, λόγω των υψηλών τιμών ενέργειας και της αυξημένης χρήσης ανανεώσιμων πηγών.
«Αυτό θα έπρεπε να είναι μια καλή είδηση, όμως στην πραγματικότητα οφείλεται εν μέρει στις υψηλές τιμές της βενζίνης και του πετρελαίου, οι οποίες περιορίζουν τη χρήση καυσίμων. Αυτό δεν είναι βιώσιμο», δήλωσε η Κορίν Λε Κερέ, καθηγήτρια Ερευνητικής Έδρας της Royal Society στη Σχολή Περιβαλλοντικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Ανατολικής Αγγλίας, η οποία ηγήθηκε της νέας ανάλυσης.
Η ηλεκτροδότηση «πρέπει να είναι καθαρή»
Την ανάγκη να υπάρξει ένας σαφέστερος οδικός χάρτης για την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα υποστηρίζουν, μεταξύ άλλων, τα νησιωτικά κράτη του Νότιου Ειρηνικού, τα οποία είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας, καθώς και ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες.
Η Πορτογαλία, η οποία διαθέτει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Ευρώπη, ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι θα προωθήσει τη σύνδεση του στόχου για την ηλεκτροδότηση με τη χρήση ενέργειας χαμηλών εκπομπών άνθρακα.
«Η πρότασή μας δεν αφορά απλώς την ηλεκτροδότηση, αλλά την καθαρή ηλεκτροδότηση. Αυτό σημαίνει ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές και όχι από ορυκτά καύσιμα», δήλωσε στους δημοσιογράφους στη Λισαβόνα η υπουργός Περιβάλλοντος της Πορτογαλίας, Μαρία ντα Γκράσα Καρβάλιο.
Κατά την έναρξη της COP31 τη Δευτέρα, οι επικεφαλής της διάσκεψης κάλεσαν τις σχεδόν 200 χώρες που συμμετέχουν στις συνομιλίες να επιταχύνουν τις προσπάθειες για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη, επικαλούμενοι την άνοδο της θερμοκρασίας και την επιδείνωση των καταστροφών που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή.
Έκθεση του Προγράμματος Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών, η οποία δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο, προειδοποίησε ότι ο κόσμος βρίσκεται ήδη σε τροχιά υπέρβασης του ορίου του 1,5 βαθμού Κελσίου (2,7 βαθμών Φαρενάιτ) σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. Πρόκειται για το όριο που τέθηκε στη Διάσκεψη του Παρισιού για το Κλίμα το 2015, με στόχο την αποφυγή των χειρότερων συνεπειών της κλιματικής αλλαγής.
Η έκθεση ζητά δραστικές περικοπές των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ώστε να καταστεί δυνατή η μείωση της θερμοκρασίας σε μεταγενέστερο στάδιο.
