Η παραίτηση (μπορεί να χαρακτηριστεί και απομάκρυνση) των υφυπουργών δεν ήταν ιδιαίτερα απρόσμενη, αφού ήδη ακουγόταν ότι αυτό ήταν το επικρατέστερο σενάριο στο τραπέζι του Μαξίμου. Η πρόθεση, όμως, του ΠΑΣΟΚ να καταθέσει πρόταση για προανακριτική και τα «μηνύματα» περί ποινικών ευθυνών, άλλαξαν τα δεδομένα και για τον Μάκη Βορίδη.
Αυτό επιβεβαιώνεται ακόμη και από την επιστολή παραίτησης του πρώην πια υπουργού Μετανάστευσης, στην οποία επικαλέστηκε την προαναγγελία του ΠΑΣΟΚ για προανακριτική ως βασικό λόγο της αποχώρησής του, δηλώνοντας, παράλληλα, αθώος και λέγοντας πως θέλει να αφοσιωθεί στην υπεράσπισή του.
Μόλις εχθές (26/6), πάντως, ο κ. Βορίδης – προσπαθώντας να προλάβει τις εξελίξεις – δήλωνε ότι εάν η κυβέρνηση αποφασίσει, δια της κυβερνητικής πλειοψηφίας, να τον οδηγήσει στο δικαστικό συμβούλιο, θα παραιτηθεί. «Παραλήπτης της στάσεως μου είναι το Κοινοβούλιο και επομένως το τι θα πει το Κοινοβούλιο είναι πολύ καθοριστικό και ειδικά το τι θα πει η κοινοβουλευτική πλειοψηφία», είχε πει, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, δίνοντας ένα σαφές στίγμα.
Η στάση του, όμως, άλλαξε και από εκεί που έλεγε πως απλώς έβαλε μία υπογραφή και τίποτα παραπάνω, ουσιαστικά βρέθηκε εκτός κυβέρνησης με απόφαση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Οι παραιτήσεις σύμφωνα με την κυβέρνηση, καταδεικνύουν την αποφασιστικότητα του πρωθυπουργού να συγκρουστεί με τα κακώς κείμενα και συνεπώς, το μήνυμα που εκπέμπεται είναι μηδενική ανοχή, με πράξεις και όχι με λόγια.
Το παρασκήνιο της απόφασης
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέστρεψε τα ξημερώματα της Παρασκευής (27/6) από τις Βρυξέλλες, ενημερώθηκε από τους συνεργάτες του για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ και αποφάσισε ότι το θέμα δεν μπορεί να υποβαθμιστεί.
Με τα νέα δεδομένα, βέβαια, και πάλι από βδομάδα θα είμαστε εν αναμονή ανακοινώσεων. Σύμφωνα με τις κυβερνητικές πηγές, οι συζητήσεις για την αντικατάσταση των παραιτηθέντων θα γίνουν τη Δευτέρα (30/6) στο υπουργικό συμβούλιο, ενώ τα νέα ονόματα αναμένεται να ανακοινωθούν είτε την ίδια, είτε την επόμενη ημέρα. Ανοιχτό παραμένει ακόμη το εάν θα αποφασιστεί ένας ευρύτερος ανασχηματισμός ή ο πρωθυπουργός θα περιοριστεί στην αντικατάσταση μόνο όσων παραιτήθηκαν.
Σε κάθε περίπτωση, είναι φανερό πως η απομάκρυνση των εμπλεκομένων στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ θεωρήθηκε η καλύτερη λύση, προκειμένου να μειωθεί το πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση και να δείξει ευθιξία, κάτι που επανέλαβαν και όλοι οι παραιτηθέντες στις δηλώσεις τους. Είναι σαφές ότι το μήνυμα που θέλει να περάσει το Μαξίμου είναι πως η κυβέρνηση έχει σκοπό να «αντεπιτεθεί» και να ασχοληθεί εις βάθος με τη διερεύνηση τυχόν πολιτικών ή ποινικών ευθυνών.
Σε κάθε περίπτωση, οι παραιτήσεις ζητήθηκαν με κριτήρια, αλλά σημειώνεται πως δεν συνιστούν αποδοχή κατηγοριών.
Αυτό, ωστόσο, δεν κλείνει όλα τα ανοιχτά ζητήματα. Ένα εξ αυτών είναι το ενδεχόμενο σύστασης προανακριτικής επιτροπής και η κυβερνητική διαχείριση που θα ακολουθεί αυτήν τη φορά. Τα πρόσφατα παραδείγματα των προανακριτικών Τριαντόπουλου και Καραμανλή, πάντως, θα μπορούσαν να είναι ενδεικτικά και διαφωτιστικά για το «πλάνο» που έχει το Μαξίμου και αυτήν τη φορά. Εξάλλου, οι σημερινές παραιτήσεις ανοίγουν το δρόμο προς τον «φυσικό» δικαστή, ο οποίος βάσει Συντάγματος – σε περίπτωση εμπλοκής υπουργών και υφυπουργών – δεν είναι άλλος από τη Βουλή, αλλά για το Μαξίμου έχει καταστεί φανερό πως είναι η απευθείας παραπομπή στο δικαστικό συμβούλιο. Στην περίπτωση Βορίδη βέβαια μπορεί η ΝΔ να μην καταθέσει δική της πρόταση για προανακριτική.
Σπιράλ κυβερνητικής κρίσης
Το εάν η κυβέρνηση θα καταφέρει να «σηκώσει» το βάρος της υπόθεσης ΟΠΕΚΕΠΕ – η οποία μέχρι χθες απηχούσε χρόνιες ανεπάρκειες και παθογένειες, αλλά σήμερα φαίνεται πως προβληματίζει εντονότερα το Μαξίμου – εναπόκειται στο πόσο «βαθύ» είναι στην πραγματικότητα το σκάνδαλο με τις αγροτικές επιδοτήσεις και τα «χαμένα» κονδύλια.
Όλα δείχνουν πως το «φαγοπότι» ήταν μεγάλο και η δικογραφία της ευρωπαϊκής εισαγγελίας εμπεριέχει μόνο ένα μέρος των όσων συνέβαιναν. Το καλοκαίρι αναμένεται θερμό με αποκαλύψεις γύρω από την υπόθεση που φαίνεται πια πως θα αποκαλείται σκάνδαλο, καθώς είναι ο ορισμός του σκανδάλου. Το Μαξίμου φρόντισε σε πρώτη φάση να αναδείξει την αποφασιστικότητα του Κυριάκου Μητσοτάκη «να καθαρίσει το τοπίο», ακόμα κι αν δυσαρεστηθούν κάποια στελέχη, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως η κυβέρνηση έχει βγει από τη δύσκολη θέση.
Όπως και να ’χει, μιλάμε μάλλον για μία κυβερνητική κρίση, τις συνέπειες της οποίας είναι ακόμη νωρίς για να προσδιορίσουμε.
