Κεντρικός άξονας του νομοσχεδίου είναι η οριστική επίλυση του χρόνιου ζητήματος της νομικής προσωπικότητας της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης του Σινά στην Ελλάδα. Με αυτή την παρέμβαση, η Πολιτεία αναγνωρίζει ρητά τον ιδιαίτερο χαρακτήρα και την ιστορική αποστολή της Μονής, επιβεβαιώνοντας έμπρακτα τη βούλησή της να θωρακίσει τα συμφέροντα και το έργο της. Με το νέο νομοσχέδιο, η Πολιτεία επιχειρεί μια σφαιρική μεταρρύθμιση του πλαισίου που διέπει τις σχέσεις της με τα θρησκευτικά νομικά πρόσωπα, τις θρησκευτικές μειονότητες και την εκκλησιαστική εκπαίδευση, ενισχύοντας την ανεκτικότητα, την ισότητα και τη θρησκευτική ελευθερία στον δημόσιο χώρο.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης στην επιτροπή, η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, τόνισε ότι η ελληνική κυβέρνηση αποδεικνύει εμπράκτως την αποφασιστικότητά της να ενισχύσει την Ιερά Μονή του Σινά, προστατεύοντας το θρησκευτικό και πολιτιστικό της αποτύπωμα. Παράλληλα, το νομοσχέδιο επεκτείνει την υποστήριξη προς τις Ανώτατες Εκκλησιαστικές Ακαδημίες και τις Θεολογικές Σχολές των ελληνικών πανεπιστημίων, διευκολύνοντας τη φοίτηση αλλοδαπών φοιτητών. Συγκεκριμένα, προβλέπεται ότι μέχρι και 10 φοιτητές από το Πατριαρχείο Αντιοχείας – υπήκοοι Συρίας ή Λιβάνου – θα μπορούν να εισάγονται σε ελληνικά πανεπιστήμια με ειδικές διαδικασίες, κατόπιν πρότασης του Πατριαρχείου και σε συνεννόηση με την Εκκλησία της Ελλάδος και το Υπουργείο Εξωτερικών.
Η ρύθμιση αυτή ενισχύει, σύμφωνα με την υπουργό, τη θεολογική εκπαίδευση στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, ενδυναμώνει το Πατριαρχείο Αντιοχείας και διατηρεί ενεργό τον δίαυλο επικοινωνίας με τις ελληνορθόδοξες κοινότητες της Μέσης Ανατολής.
Ένα ακόμη καινοτόμο βήμα του νομοσχεδίου είναι η αναγνώριση, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, νομικής προσωπικότητας σε θρησκευτικό νομικό πρόσωπο μουσουλμανικού θρησκεύματος. Συγκεκριμένα, με το άρθρο 49 θεσμοθετείται η αναγνώριση της θρησκευτικής μειονότητας των Μπεκτασήδων Αλεβιτών Θράκης ως νομικό πρόσωπο του ν. 4301/2014. Πρόκειται για εξέλιξη που χαρακτηρίστηκε ως ιστορική από την κα Ζαχαράκη, η οποία επεσήμανε ότι πρόκειται για ακόμη ένα βήμα προς την κατεύθυνση της πλήρους προστασίας της θρησκευτικής ελευθερίας.
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει επίσης ειδικές ρυθμίσεις για την ενδυνάμωση των Σχολών Μαθητείας Υποψηφίων Κληρικών (Σ.Μ.Υ.Κ.), καθώς και των Πρότυπων Εκκλησιαστικών Σχολείων, προκειμένου να ενισχυθεί η φοίτηση αλλοδαπών μαθητών και φοιτητών προερχόμενων από τα Πατριαρχεία της Ορθόδοξης Ανατολής (Κωνσταντινουπόλεως, Αλεξανδρείας, Αντιοχείας, Ιεροσολύμων).
Αξιοσημείωτη είναι και η πρόβλεψη για την ουσιαστική ενίσχυση του κοινωφελούς έργου των εκκλησιαστικών ιδρυμάτων, στο πλαίσιο μιας συνολικής στρατηγικής ενίσχυσης του ρόλου τους στην κοινωνική συνοχή. Παράλληλα, καταργείται το αναχρονιστικό νομοθετικό πλαίσιο για την αδειοδότηση χώρων λατρείας που ίσχυε από τη Μεταξική περίοδο, αντικαθιστάμενο από ένα σύγχρονο, πλήρες και συνεκτικό νομοθετικό πλαίσιο.
Η υπουργός υπογράμμισε ότι η νέα ρύθμιση εξασφαλίζει την ανεμπόδιστη άσκηση του δικαιώματος της λατρείας για όλες τις θρησκευτικές κοινότητες στην Ελλάδα, χωρίς διακρίσεις και περιορισμούς, εναρμονίζοντας τη σχετική νομοθεσία με τις απαιτήσεις του σύγχρονου κράτους δικαίου και τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας.
