Το γαλλικό ερευνητικό σκάφος αναμένεται να αναχωρήσει εντός των επόμενων ωρών από το λιμάνι του Ηρακλείου, προκειμένου να πραγματοποιήσει έρευνες στον θαλάσσιο χώρο από την Κάρπαθο έως την Κύπρο, στο πλαίσιο εργασιών με προβλεπόμενη διάρκεια έξι μηνών.
Η επανεκκίνηση των ερευνών αποτελεί σημαντικό βήμα για την υλοποίηση του Great Sea Interconnector (GSI), ενός έργου στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας και της Κύπρου, το οποίο έχει χαρακτηριστεί έργο ευρωπαϊκού κοινού ενδιαφέροντος.
Η NAVTEX που εξέδωσε ο σταθμός του Ηρακλείου έχει ισχύ έως τις 6 Μαρτίου, ενώ η Κυπριακή Δημοκρατία αναλαμβάνει τη συνέχεια με δική της ναυτική οδηγία για τις εργασίες εντός της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ). Αθήνα και Λευκωσία βρίσκονται σε στενό συντονισμό, επιδιώκοντας να διασφαλίσουν τη συνέχεια των ερευνών σε ολόκληρη τη διαδρομή της διασύνδεσης.
Στην κυριακάτικη ανασκόπησή του, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε ότι «Ελλάδα και Κύπρος είναι οι χώρες που αδειοδοτούν τις εργασίες των ερευνών για ένα έργο το οποίο έχει χαρακτηριστεί ευρωπαϊκού κοινού ενδιαφέροντος».
Το διπλωματικό παρασκήνιο και η στάση της Άγκυρας
Η επανέναρξη των εργασιών συνοδεύεται από έντονη διπλωματική κινητικότητα, με τη Γαλλία να έχει προχωρήσει σε γραπτή επικοινωνία με χώρες της περιοχής, μεταξύ των οποίων η Τουρκία και η Αίγυπτος.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η γαλλική παρέμβαση είχε αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν συνιστά αίτημα αδειοδότησης ή συναίνεσης. Από την ελληνική πλευρά επισημαίνεται ότι η ενημέρωση τρίτων κρατών δεν συνεπάγεται αναγνώριση θαλάσσιας δικαιοδοσίας.
Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες φέρονται να έχουν μεταφέρει σε Αθήνα, Άγκυρα και Λευκωσία το μήνυμα ότι κανένα κράτος δεν δικαιολογείται να παρεμποδίζει έργα αυτού του χαρακτήρα.
Η κινητικότητα αυτή φαίνεται να έχει συμβάλει στην αποκλιμάκωση της έντασης, με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν να δηλώνει ότι η διαφορά έχει διευθετηθεί. Ωστόσο, η τουρκική αντι-NAVTEX παραμένει σε ισχύ, γεγονός που καθιστά κρίσιμη τη στάση της Άγκυρας κατά την πραγματοποίηση των ερευνών.
Τι γράφει ο τουρκικός Τύπος
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος με τον οποίο τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης προσεγγίζουν τις εξελίξεις, δίνοντας έμφαση στον ρόλο της Γαλλίας και στις επαφές που προηγήθηκαν με την Άγκυρα.
Η εφημερίδα Yeni Şafak, σε δημοσίευμα με τίτλο «Η Γαλλία ενημέρωσε την Άγκυρα», επικαλείται πληροφορίες του αρθρογράφου Γιαχία Μποστάν από τουρκικές διπλωματικές πηγές, σύμφωνα με τις οποίες είχε προηγηθεί συνεννόηση μεταξύ Παρισιού και Άγκυρας για γραπτή ενημέρωση της τουρκικής πλευράς πριν από την έναρξη των εργασιών.
Κατά τον αρθρογράφο, η γαλλική εταιρεία που εμπλέκεται στο έργο διατηρεί καλές σχέσεις με την Τουρκία και φέρεται να έχει επενδυτική παρουσία στη χώρα, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετα κίνητρα για τη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η σχετική ενημέρωση πραγματοποιήθηκε τελικά μέσω επίσημων διπλωματικών οδών, χωρίς ωστόσο να είναι γνωστό το ακριβές περιεχόμενό της. Συνδέει, μάλιστα, τη δήλωση του Χακάν Φιντάν ότι «όλα είναι καλά» με την προηγηθείσα επικοινωνία Παρισιού–Άγκυρας, επισημαίνοντας ότι μένει να διαπιστωθεί εάν έχουν ικανοποιηθεί οι προσδοκίες της τουρκικής πλευράς.
Από την πλευρά της, η Hürriyet, με τίτλο «Η Αθήνα μπλέχτηκε με το καλώδιο στη Μεσόγειο», παρουσιάζει τις τουρκικές αντιρρήσεις ως παράγοντα που δυσχεραίνει την επανεκκίνηση των ερευνών. Η εφημερίδα υποστηρίζει ότι η Άγκυρα εξακολουθεί να ζητά λεπτομερή γραπτή διπλωματική ενημέρωση και ότι το Παρίσι δεν έχει ακόμη καταφέρει να την πείσει πλήρως.
Τα δημοσιεύματα αναδεικνύουν έτσι τη διαφορετική ανάγνωση της γαλλικής πρωτοβουλίας από τις δύο πλευρές: ενώ η Αθήνα επιμένει στον αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα της, ο τουρκικός Τύπος την παρουσιάζει ως αποτέλεσμα προηγούμενης συνεννόησης με την Άγκυρα.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dmqhbadu07q1?integrationId=eexbs1jkg0kofln}
Καιρίδης: Δεν αναμένω κλιμάκωση από την Τουρκία
Την εκτίμηση ότι δεν πρόκειται να υπάρξει νέα ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο εξέφρασε, μιλώντας στην ΕΡΤ, ο διεθνολόγος και βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Δημήτρης Καιρίδης.
Όπως ανέφερε, Ελλάδα και Κύπρος έχουν ήδη εκδώσει τις απαραίτητες NAVTEX, ενώ το γαλλικό ερευνητικό πλοίο αναμένεται να εξέλθει από τα ελληνικά χωρικά ύδατα την Τετάρτη ή την Πέμπτη, οπότε και θα δοκιμαστεί στην πράξη η διπλωματική συνεννόηση των προηγούμενων ημερών.
«Προσωπικά, το είχα πει και από την αρχή. Δεν αναμένω κλιμάκωση. Αντιθέτως, βλέπω μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης και από τη μεριά της Τουρκίας, που είναι θετική», τόνισε, επικαλούμενος και την πρόσφατη ανακοίνωση του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών.
Ο κ. Καιρίδης στάθηκε παράλληλα στις τεχνικές και οικονομικές δυσκολίες του εγχειρήματος, λόγω της μεγάλης απόστασης και του δύσκολου ανάγλυφου του βυθού, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι η ηλεκτρική διασύνδεση είναι απαραίτητη για την Κύπρο.
Αναφορικά με τη γαλλική ρηματική διακοίνωση, εκτίμησε ότι το ζήτημα έλαβε υπερβολικές διαστάσεις στην εσωτερική πολιτική συζήτηση, υπενθυμίζοντας ότι ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης ενημέρωσε την αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή. Όπως επισήμανε, τέτοιου είδους ζητήματα πρέπει να αντιμετωπίζονται θεσμικά και με σοβαρότητα.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dmqk2ssx555t?integrationId=eexbs1jkg0kofln}
ΠΑΣΟΚ: Γιατί δεν αρκούσε η NAVTEX;
Από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ, ο εκπρόσωπος Τύπου Κώστας Τσουκαλάς έθεσε σειρά ερωτημάτων σχετικά με το περιεχόμενο της γαλλικής παρέμβασης και την ενημέρωση της ελληνικής κυβέρνησης.
Μιλώντας στον ΣΚΑΪ τη Δευτέρας (9/11), επισήμανε ότι η ρηματική διακοίνωση πραγματοποιήθηκε από το γαλλικό κράτος και όχι από την ιδιωτική εταιρεία που εμπλέκεται στο έργο, όπως είχε υποστηρίξει ο εκπρόσωπος της ΝΔ, Νίκος Ρωμανός.
«Η NAVTEX κανονικά είναι η επίσημη αναγγελία ενημέρωσης. Η NAVTEX κανονικά αρκεί», ανέφερε, επικαλούμενος αντίστοιχες τοποθετήσεις στελεχών της Νέας Δημοκρατίας.
Ο κ. Τσουκαλάς ζήτησε να διευκρινιστεί εάν η Αθήνα γνώριζε εκ των προτέρων για τη γαλλική διακοίνωση προς την Τουρκία και την Αίγυπτο, εάν είχε εγκρίνει την πρωτοβουλία και ποιο ήταν το περιεχόμενό της.
Παράλληλα, εξέφρασε προβληματισμό για το ενδεχόμενο η Τουρκία να επιχειρήσει μελλοντικά να αξιοποιήσει τη συγκεκριμένη κίνηση σε μια ενδεχόμενη δικαστική διαφορά για την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ.
«Μας εγγυάται η κυβέρνηση ότι αύριο, αν υπάρξει μια διαφορά υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ σε ένα Διεθνές Δικαστήριο, δεν θα έρθει η Τουρκία να επικαλεστεί τη ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας;», διερωτήθηκε.
Ο εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ ξεκαθάρισε πάντως ότι το κόμμα του στηρίζει την υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης, επιμένοντας ότι η κυβέρνηση οφείλει να ενημερώσει για το διπλωματικό παρασκήνιο και να εξηγήσει γιατί κρίθηκε αναγκαία η γαλλική παρέμβαση από τη στιγμή που είχε ήδη εκδοθεί NAVTEX.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dmqhrfg5mv1l?integrationId=eexbs1jkg0kofln}
