Η επεξεργασία του νομοσχεδίου στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου ολοκληρώθηκε το βράδυ της Δευτέρας, με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου να υποστηρίζει ότι οι νέες ρυθμίσεις ενισχύουν την προστασία των καταναλωτών, διευρύνουν τις επιλογές τους και εισάγουν αυστηρότερους κανόνες διαφάνειας στη λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Στο επίκεντρο των διατάξεων βρίσκονται η προστασία των καταναλωτών από διακοπές ηλεκτροδότησης όσο εκκρεμεί η εξέταση καταγγελίας ή ένστασης για λογαριασμό, η θεσμοθέτηση υποχρέωσης των προμηθευτών για διάθεση συμβολαίων σταθερής τιμής, η αποτελεσματικότερη διαχείριση των κινδύνων από τις διακυμάνσεις της χονδρικής αγοράς, καθώς και η επέκταση της δυνατότητας παραμονής στο καθεστώς προμηθευτή τελευταίου καταφυγίου.

Παράλληλα, προβλέπεται μείωση κατά 50% της μοναδιαίας χρέωσης των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) στην πρώτη κλίμακα οικιακής κατανάλωσης.

Οι βασικές παρεμβάσεις για την προστασία των καταναλωτών

Ειδικότερα, το άρθρο 6 του νομοσχεδίου αφορά την ελευθερία επιλογής προμηθευτή και την προστασία των πελατών κατά τη διάρκεια εκκρεμών καταγγελιών και διαδικασιών εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών. Με τη νέα διάταξη προβλέπεται προστασία από τη διακοπή ηλεκτροδότησης όσο βρίσκεται σε εξέλιξη η εξέταση ένστασης ή καταγγελίας του καταναλωτή σχετικά με τον λογαριασμό του.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, και ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος υποστήριξαν ότι η ρύθμιση προσθέτει ένα επιπλέον επίπεδο προστασίας, χωρίς να περιορίζει τα δικαιώματα των καταναλωτών. Ειδική αναφορά έκαναν στις ευάλωτες κατηγορίες, επισημαίνοντας ότι το ήδη ισχύον ενισχυμένο προστατευτικό πλαίσιο παραμένει αμετάβλητο.

Το άρθρο 7 προβλέπει ρυθμίσεις για τις συμβάσεις ορισμένου χρόνου προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας σε σταθερή τιμή, καθώς και για τις συμβάσεις δυναμικής τιμολόγησης. Με τη συγκεκριμένη διάταξη θεσπίζεται νομική υποχρέωση των προμηθευτών να διαθέτουν σταθερά τιμολόγια.

Στο άρθρο 8 εισάγεται η υποχρέωση διαχείρισης κινδύνου από τους προμηθευτές, μέσω μηχανισμών αντιστάθμισης, ώστε η απουσία επαρκούς κάλυψης έναντι των διακυμάνσεων της αγοράς να μην μετακυλίεται στους καταναλωτές.

Το άρθρο 9 αφορά την υπηρεσία προμηθευτή τελευταίου καταφυγίου. Στόχος είναι να ενισχυθεί η προστασία όσων καταναλωτών καταλήγουν σε αυτό το καθεστώς, με τη δυνατότητα παραμονής τους για τουλάχιστον έξι μήνες, έναντι τριών μηνών που ίσχυαν μέχρι σήμερα.

Τέλος, με το άρθρο 57 μειώνεται κατά 50% η μοναδιαία χρέωση των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας στην πρώτη κλίμακα κατανάλωσης για τους οικιακούς καταναλωτές.

Ταμείο Απανθρακοποίησης: Τέσσερις άξονες χρηματοδότησης για τα νησιά

Ιδιαίτερη αναφορά κατά τη συζήτηση στην κοινοβουλευτική επιτροπή έγινε και στο Ταμείο Απανθρακοποίησης, το οποίο αποσκοπεί στον περιορισμό της εξάρτησης των νησιών από την ηλεκτροπαραγωγή με πετρέλαιο, αλλά και στην ενίσχυση των ενεργειακών υποδομών και του τουριστικού προϊόντος.

Ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, διευκρίνισε ότι η συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων αφορά τη διαχείριση των διαθέσιμων πόρων, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία της, και όχι τη χορήγηση δανείων. Όπως εξήγησε, πρόκειται για επιδοτήσεις συγκεκριμένων δράσεων, οι οποίες σχεδιάστηκαν από την ελληνική πλευρά και πρέπει να είναι συμβατές με το θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο λειτουργίας του Ταμείου.

Ο κ. Τσάφος παρουσίασε τους τέσσερις βασικούς άξονες του σχεδιασμού: έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και αποθήκευσης στα νησιά, ηλεκτρικές διασυνδέσεις για την ταχύτερη μείωση των χρεώσεων ΥΚΩ, κατασκευή φραγμάτων πολλαπλού σκοπού για την αξιοποίηση των υδάτινων πόρων και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και ανάπτυξη υποδομών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.

Όπως ανέφερε, οι συγκεκριμένες κατηγορίες δράσεων έχουν συμφωνηθεί με την Ευρωπαϊκή Ένωση και το νομοσχέδιο ρυθμίζει κυρίως το διαχειριστικό σκέλος του Ταμείου. Ειδικά για τους φορτιστές ηλεκτρικών οχημάτων, σημείωσε ότι η ανάπτυξη των σχετικών υποδομών είναι αναγκαία και για την εξυπηρέτηση των επισκεπτών που επιλέγουν ηλεκτρικά αυτοκίνητα κατά τις μετακινήσεις τους στα νησιά.

Σύμφωνα με τη Νέα Δημοκρατία, οι διαθέσιμοι πόροι του Ταμείου ανέρχονται συνολικά σε 2,3 δισ. ευρώ και προορίζονται για έργα ενεργειακής μετάβασης στις νησιωτικές περιοχές. Μέσω του Ταμείου θα μπορεί να καλύπτεται έως και το 60% του κόστους επενδύσεων για παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, αποθήκευση, ηλεκτρικές διασυνδέσεις, αναβάθμιση ηλεκτρικών υποδομών, εγκατάσταση φορτιστών ηλεκτρικών οχημάτων και κατασκευή φραγμάτων πολλαπλού σκοπού.

Η χρηματοδότηση προβλέπεται να προέλθει από τα έσοδα της δημοπράτησης έως και 25 εκατομμυρίων δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, τα οποία έχουν αποδοθεί ειδικά στην Ελλάδα στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής Οδηγίας για το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών.

Παπασταύρου: Στόχος η ολοκλήρωση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων έως το 2030

Στο ζήτημα των ηλεκτρικών διασυνδέσεων αναφέρθηκε ιδιαίτερα ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, συνδέοντας τη μείωση των χρεώσεων ΥΚΩ με την πρόοδο των σχετικών έργων.

Όπως διευκρίνισε, η μείωση κατά 50% στη μοναδιαία χρέωση των ΥΚΩ δεν αποτελεί συνολική λύση στο πρόβλημα του ενεργειακού κόστους, αλλά συνιστά σημαντική ελάφρυνση για τους οικιακούς καταναλωτές. Σύμφωνα με τον ίδιο, η παρέμβαση συνδέεται με την πρόοδο των ηλεκτρικών διασυνδέσεων.

Ο υπουργός αναφέρθηκε στην ολοκλήρωση της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κρήτης, στην αναβάθμιση των διασυνδέσεων στο Ιόνιο και στα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη στις Κυκλάδες.

Παράλληλα, έκανε γνωστό ότι ο ΑΔΜΗΕ ανακοίνωσε την υπογραφή της σύμβασης για την ηλεκτρική διασύνδεση Κορίνθου – Κω, η οποία θα αποτελέσει σημαντικό βήμα για τη σύνδεση των Δωδεκανήσων με το ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα.

Ο κ. Παπασταύρου έθεσε ως στόχο τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης των νησιών, αναφέροντας ειδικότερα την Κάρπαθο, την Κω και τη Ρόδο, ώστε να περιοριστεί η ανάγκη λειτουργίας ρυπογόνων μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με ντίζελ και πετρέλαιο.

«Δεν είναι δεύτερης κατηγορίας οι Ροδίτες», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η κυβέρνηση επιδιώκει να προχωρήσουν οι διασυνδέσεις σε όλη τη χώρα. Παράλληλα, χαρακτήρισε σημαντική την ολοκλήρωση της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κύπρου και επανέλαβε ότι ο στόχος είναι έως το 2030 να έχουν ολοκληρωθεί οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις στην Ελλάδα.

Νέα Δημοκρατία: Περισσότερες επιλογές και μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στους λογαριασμούς

Η Νέα Δημοκρατία υποστηρίζει ότι το νομοσχέδιο δημιουργεί ένα πιο διαφανές, σταθερό και δίκαιο πλαίσιο λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, με παρεμβάσεις που αποσκοπούν στην ουσιαστική στήριξη νοικοκυριών, επιχειρήσεων και τοπικών κοινωνιών απέναντι στις πιέσεις της διεθνούς ενεργειακής κρίσης.

Ο εισηγητής του κυβερνώντος κόμματος, Μανώλης Κόνσολας, σημείωσε ότι οι νέες ρυθμίσεις προσφέρουν περισσότερες επιλογές στους καταναλωτές και μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στους λογαριασμούς, μέσω των σταθερών συμβολαίων και της ενισχυμένης προστασίας στις σχέσεις με τους προμηθευτές.

Παράλληλα, σύμφωνα με την κυβερνητική επιχειρηματολογία, εισάγονται ασφαλιστικές δικλείδες για την απρόσκοπτη ηλεκτροδότηση, καθώς δεν θα μπορεί να πραγματοποιείται διακοπή ρεύματος όσο βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία επίλυσης διαφοράς μεταξύ καταναλωτή και παρόχου.

Ο κ. Κόνσολας αναφέρθηκε επίσης στη δυνατότητα σύναψης περισσότερων από μίας συμβάσεων προμήθειας ή συμφωνιών κοινής χρήσης ενέργειας, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μέσω διαφορετικών μετρητών στο ίδιο σημείο σύνδεσης. Στις θετικές παρεμβάσεις της νομοθετικής πρωτοβουλίας ενέταξε ακόμη την επέκταση της εκπροσώπησης από τον προμηθευτή τελευταίου καταφυγίου από τρεις σε τουλάχιστον έξι μήνες.

Η κυβερνητική πλευρά υποστηρίζει ότι η υποχρέωση των προμηθευτών να διαχειρίζονται αποτελεσματικότερα τους κινδύνους από τις διακυμάνσεις της χονδρικής αγοράς, σε συνδυασμό με την ενίσχυση των ελέγχων και της εποπτείας, θα συμβάλει στον περιορισμό των επιπτώσεων που ενδέχεται να έχουν οι αναταράξεις της αγοράς στους τελικούς καταναλωτές.

ΠΑΣΟΚ: Η ενσωμάτωση της Οδηγίας δεν αρκεί – Πρόταση για μετάβαση στα μπλε τιμολόγια

Το ΠΑΣΟΚ αναγνωρίζει ότι η ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής Οδηγίας μπορεί να συμβάλει στην εξομάλυνση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και στη διαμόρφωση ισορροπίας μεταξύ προμηθευτών και καταναλωτών. Ωστόσο, εκτιμά ότι οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις δεν επαρκούν από μόνες τους για την αντιμετώπιση του προβλήματος του ενεργειακού κόστους.

Ο εισηγητής του κόμματος, Φραγκίσκος Παρασύρης, επισήμανε ότι η Οδηγία προωθεί τα σταθερά τιμολόγια και ενθαρρύνει τη σύναψη συμβάσεων σταθερής τιμής μεταξύ καταναλωτών και προμηθευτών, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσαν να έχουν ληφθεί πρόσθετα μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση.

Στο πλαίσιο αυτό, το ΠΑΣΟΚ κατέθεσε τροπολογία για τη μετάβαση των οικιακών καταναλωτών από τα πράσινα στα μπλε, δηλαδή στα σταθερά τιμολόγια, επικαλούμενο στοιχεία της ΡΑΑΕΥ σύμφωνα με τα οποία τα πράσινα τιμολόγια διαμορφώθηκαν σε υψηλότερα επίπεδα τιμών για την οικιακή κατανάλωση.

Επιπλέον, προτείνει να αναγράφεται υποχρεωτικά στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας η διαφορά μεταξύ του ποσού που πληρώνει ο καταναλωτής με το πράσινο τιμολόγιο και εκείνου που θα κατέβαλλε εάν είχε επιλέξει σταθερό μπλε τιμολόγιο.

ΚΚΕ: Κριτική στην πράσινη μετάβαση και ερωτήματα για το Ταμείο Απανθρακοποίησης

Το ΚΚΕ εντάσσει το νομοσχέδιο στον ευρύτερο σχεδιασμό της πράσινης ανάπτυξης, ασκώντας κριτική στις επιπτώσεις που, όπως υποστηρίζει, έχει η συγκεκριμένη πολιτική στα νοικοκυριά.

Η ειδική αγορήτρια του κόμματος, Αφροδίτη Κτενά, ανέφερε κατά τη δεύτερη ανάγνωση του νομοσχεδίου ότι η ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει συνδεθεί με αύξηση της ενεργειακής φτώχειας στα κράτη-μέλη, με ιδιαίτερα έντονη επιβάρυνση στην Ελλάδα, όπου, όπως υποστήριξε, τα σχετικά ποσοστά είναι διπλάσια.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο Ταμείο Απανθρακοποίησης, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο δημιουργίας νέων επενδυτικών πεδίων με εξασφαλισμένη κερδοφορία. Παράλληλα, διατύπωσε ερωτήματα για τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων στην ιεράρχηση των έργων, υποστηρίζοντας ότι οι αποφάσεις της θα λαμβάνονται με κριτήρια κόστους και οφέλους για τους επενδυτές.

Η βουλευτής ζήτησε από την κυβέρνηση να διευκρινίσει ποια έργα θα προηγηθούν και με ποια κριτήρια θα καθοριστεί η προτεραιότητα χρηματοδότησής τους, συνδέοντας τη συζήτηση με την ευρύτερη συγκυρία των γεωπολιτικών ανταγωνισμών και της αυξημένης έμφασης στην πολεμική προετοιμασία.

Ελληνική Λύση: Αιχμές για τις αυξήσεις στα πράσινα τιμολόγια

Η Ελληνική Λύση επικέντρωσε την κριτική της στο κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας και στις αυξήσεις των πράσινων τιμολογίων. Όπως ανέφερε, οι ανατιμήσεις φτάνουν έως και το 76%, με τις τιμές να προσεγγίζουν τα 40 λεπτά ανά κιλοβατώρα.

Ο ειδικός αγορητής του κόμματος, Κωνσταντίνος Μπούμπας, υποστήριξε ότι η κυβέρνηση δεν προχώρησε στις αναγκαίες παρεμβάσεις για την αποθήκευση ενέργειας, εκτιμώντας ότι οι επιπτώσεις των επιλογών της ενεργειακής πολιτικής θα αποτυπωθούν στους λογαριασμούς των νοικοκυριών.

Παράλληλα, άσκησε κριτική στην απόφαση για την κατάργηση του λιγνίτη, κάνοντας λόγο για βίαιη προσαρμογή του ενεργειακού μείγματος και υποστηρίζοντας ότι άλλες χώρες με μεγαλύτερο βιομηχανικό αποτύπωμα δεν ακολούθησαν αντίστοιχη πορεία. Αναφέρθηκε, επίσης, στις αυξήσεις των τιμών των καυσίμων και στο συνολικό κόστος διαβίωσης, σημειώνοντας ότι οι πολίτες ζητούν τη δυνατότητα να ανταποκρίνονται στις βασικές τους ανάγκες.

ΣΥΡΙΖΑ: Καταγγελίες για κερδοσκοπία και ανησυχία για τους εργαζόμενους στον ΔΕΣΦΑ

Από την πλευρά του, ο ΣΥΡΙΖΑ υποστήριξε ότι οι προτεινόμενες ρυθμίσεις δεν διασφαλίζουν επαρκώς ούτε την προστασία του περιβάλλοντος ούτε τα συμφέροντα των καταναλωτών.

Ο ειδικός αγορητής του κόμματος, Χρήστος Γιαννούλης, έκανε λόγο για ανεπαρκή μέριμνα υπέρ του πολίτη, ο οποίος, όπως ανέφερε, βρίσκεται σε θέση απλού θεατή απέναντι σε φαινόμενα κερδοσκοπίας από μεγάλους παράγοντες της αγοράς, κυρίως στον τομέα του φυσικού αερίου και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Παράλληλα, έθεσε το ζήτημα της εργασιακής ασφάλειας των εργαζομένων στον ΔΕΣΦΑ, ζητώντας απαντήσεις από την κυβέρνηση για το ενδεχόμενο μεταβίβασης του 34% στη ΔΕΠΑ σε άλλο φορέα, όπως προβλέπεται δυνητικά στο νομοσχέδιο.

Ο κ. Γιαννούλης ανέφερε ότι οι εργαζόμενοι ανησυχούν για το εργασιακό τους μέλλον, επισημαίνοντας τις διαφορετικές εργασιακές συνθήκες μεταξύ του προσωπικού και των εργολαβικών εργαζομένων, τους οποίους χαρακτήρισε εργαζομένους δεύτερης κατηγορίας.

Νίκη: Αύξηση 78% στα πράσινα τιμολόγια μέσα σε λίγους μήνες

Η «Νίκη» στάθηκε στις αυξήσεις των πράσινων τιμολογίων, υποστηρίζοντας ότι η μέση τιμή έχει ξεπεράσει τα 29,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα, από περίπου 16 λεπτά τον Ιούνιο. Σύμφωνα με τον ειδικό αγορητή του κόμματος, Σπύρο Τσιρώνη, η μεταβολή αυτή αντιστοιχεί σε αύξηση της τάξης του 78% μέσα σε λίγους μήνες.

Ο βουλευτής επισήμανε ότι, ενώ τον Σεπτέμβριο η κυβέρνηση έκανε λόγο για μειώσεις, τα νοικοκυριά βρίσκονται αντιμέτωπα με αυξήσεις πριν ακόμη ξεκινήσει ο χειμώνας.

Επικαλούμενος στοιχεία της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, ανέφερε ότι το 18,1% των πολιτών στην Ελλάδα δεν έχει τη δυνατότητα να θερμάνει επαρκώς την κατοικία του, έναντι 8,8% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Επίσης, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το 31,9% των πολιτών καθυστερεί να πληρώσει λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος στην ΕΕ διαμορφώνεται στο 7%.

Πλεύση Ελευθερίας: Αμφισβητεί την αποτελεσματικότητα της προστασίας από τις διακοπές ρεύματος

Η Πλεύση Ελευθερίας αμφισβήτησε ότι οι διατάξεις του νομοσχεδίου δημιουργούν επαρκές δίχτυ προστασίας για τους καταναλωτές.

Η ειδική αγορήτρια του κόμματος, Τζώρτζια Κεφαλά, εστίασε στη διαδικασία εξέτασης των ενστάσεων για λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας, επισημαίνοντας ότι η προβλεπόμενη προστασία δεν μπορεί να θεωρηθεί επαρκής εάν οι αρμόδιες υπηρεσίες δεν ολοκληρώσουν εγκαίρως την εξέταση των αιτημάτων.

Όπως ανέφερε, ένας καταναλωτής που λαμβάνει έναν υπέρογκο ή, κατά την κρίση του, εσφαλμένο λογαριασμό μπορεί να υποβάλει ένσταση, ωστόσο εξέφρασε ανησυχία για το ενδεχόμενο να μην έχει ολοκληρωθεί η εξέτασή της εντός του προβλεπόμενου χρονικού διαστήματος.

Η κ. Κεφαλά υποστήριξε ότι, σε περίπτωση καθυστέρησης από το κράτος, τη ΡΑΑΕΥ ή τον ΔΕΔΔΗΕ, ο καταναλωτής κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπος με διακοπή ηλεκτροδότησης. Για τον λόγο αυτό χαρακτήρισε ανεπαρκή την προστασία που προβλέπεται, θέτοντας ζήτημα αποτελεσματικότητας των διαδικασιών και επάρκειας των αρμόδιων υπηρεσιών.

Με την ολοκλήρωση της επεξεργασίας του στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, το νομοσχέδιο εισάγεται την Τρίτη στην Ολομέλεια, όπου αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο η προστασία των καταναλωτών, το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας, η προώθηση των σταθερών τιμολογίων και η αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Απανθρακοποίησης για τα νησιά.