Στον πυρήνα της πρότασης βρίσκεται η αυτόματη μετάπτωση των καταναλωτών που παραμένουν στα πράσινα κυμαινόμενα τιμολόγια, χωρίς να έχουν επιλέξει οι ίδιοι συγκεκριμένο πρόγραμμα, στο οικονομικότερο μπλε σταθερό τιμολόγιο που διαθέτει ο ίδιος πάροχος. Με τον τρόπο αυτό, η Χαριλάου Τρικούπη επιδιώκει να αντιστρέψει τη σημερινή λογική της προεπιλογής, δίνοντας προτεραιότητα στην οικονομικότερη επιλογή για τον καταναλωτή.
Η παρέμβαση εντάσσεται στο πλαίσιο των δύο τροπολογιών που κατέθεσε το ΠΑΣΟΚ στο νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη βελτίωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Η δεύτερη αφορά τη θέσπιση αυστηρότερων κανόνων για τη χωροθέτηση και εγκατάσταση των Data Centers στην Ελλάδα.
Αυτόματη μετάβαση στο φθηνότερο μπλε τιμολόγιο
Ειδικότερα, η προτεινόμενη ρύθμιση προβλέπει ότι οι οικιακοί καταναλωτές που έχουν παραμείνει στο πράσινο κυμαινόμενο τιμολόγιο, χωρίς να έχουν προβεί σε ενεργή επιλογή άλλου προγράμματος, θα μεταφέρονται αυτόματα στο φθηνότερο διαθέσιμο σταθερό τιμολόγιο του ίδιου προμηθευτή.
Η διαδικασία, ωστόσο, δεν θα γίνεται χωρίς προηγούμενη ενημέρωση. Οι πάροχοι θα υποχρεούνται να ενημερώνουν εγγράφως τους καταναλωτές τουλάχιστον 30 ημέρες πριν από την προγραμματισμένη μετάβαση, γνωστοποιώντας τους την αλλαγή και τους όρους του νέου τιμολογίου.
Παράλληλα, προβλέπεται ότι ο καταναλωτής θα μπορεί να αρνηθεί τη μετάπτωση με ένα απλό τηλεφώνημα, χωρίς περίπλοκες διαδικασίες. Επιπλέον, ακόμη και μετά την αλλαγή τιμολογίου, θα διατηρεί το δικαίωμα αποχώρησης από τη σύμβαση χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση ή πέναλτι για διάστημα 60 ημερών.
Με αυτόν τον τρόπο, σύμφωνα με τη λογική της τροπολογίας, η αυτόματη μετάβαση δεν θα περιορίζει την ελευθερία επιλογής, αλλά θα λειτουργεί ως μηχανισμός προστασίας για όσους καταναλωτές δεν έχουν επιλέξει ενεργά κάποιο άλλο πρόγραμμα.
Υποχρεωτική σύγκριση κόστους στους λογαριασμούς
Ένα ακόμη βασικό στοιχείο της πρότασης αφορά τη διαφάνεια στις χρεώσεις ηλεκτρικής ενέργειας.
Συγκεκριμένα, για τους καταναλωτές που επιλέγουν να παραμείνουν σε κυμαινόμενο τιμολόγιο, αλλά και για όσους βρίσκονται σε κίτρινο τιμολόγιο, προβλέπεται η υποχρεωτική αναγραφή στους λογαριασμούς του ποσού που θα πλήρωναν εάν είχαν επιλέξει σταθερό πρόγραμμα.
Στόχος είναι οι καταναλωτές να έχουν άμεση και σαφή εικόνα της οικονομικής διαφοράς μεταξύ των διαθέσιμων επιλογών, ώστε να μπορούν να αξιολογούν εάν η παραμονή τους στο υφιστάμενο τιμολόγιο εξακολουθεί να τους συμφέρει.
Η πρόταση έρχεται σε συνέχεια των στοιχείων που επικαλείται το ΠΑΣΟΚ από την έκθεση της ΡΑΑΕΥ για τα οικιακά τιμολόγια του 2025. Σύμφωνα με αυτά, τα σταθερά τιμολόγια εμφανίζονταν κατά 17% φθηνότερα από τα κυμαινόμενα για μηνιαία κατανάλωση 330 κιλοβατωρών.
Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα νοικοκυριού με μηνιαία κατανάλωση 400 κιλοβατωρών. Με βάση τα στοιχεία που παραθέτει το κόμμα, τον Νοέμβριο η χρέωση μέσω του πράσινου τιμολογίου της ΔΕΗ θα ανερχόταν σε 117,98 ευρώ, ενώ με το φθηνότερο μπλε τιμολόγιο της ίδιας εταιρείας θα διαμορφωνόταν στα 64,19 ευρώ. Η διαφορά ανέρχεται σε 53,79 ευρώ για έναν μήνα.
Παράλληλα, ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ, Φραγκίσκος Παρασύρης, έχει υποστηρίξει ότι οι καταναλωτές που παρέμειναν στα πράσινα τιμολόγια κατά τη διάρκεια του 2025 κατέβαλαν συνολικά περίπου 500 εκατ. ευρώ περισσότερα σε σχέση με όσους είχαν επιλέξει μπλε τιμολόγια.
Χωρίς δημοσιονομικό κόστος η πρόταση
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο γεγονός ότι η προτεινόμενη ρύθμιση, σύμφωνα με την αιτιολόγηση του ΠΑΣΟΚ, δεν συνεπάγεται δημοσιονομικό κόστος.
Δεν προβλέπονται επιβαρύνσεις για τον κρατικό προϋπολογισμό, ούτε απαιτούνται κρατικές επιδοτήσεις ή πρόσθετη δημόσια δαπάνη. Η μετάβαση θα πραγματοποιείται με βάση τις τιμές των σταθερών προγραμμάτων που οι ίδιοι οι πάροχοι διαθέτουν ήδη στην ελεύθερη αγορά.
Παράλληλα, η εφαρμογή του μέτρου προτείνεται να γίνει σταδιακά, σε τρεις φάσεις, ώστε να δοθεί στους προμηθευτές ο απαραίτητος χρόνος για την ομαλή διαχείριση και αντιστάθμιση του σχετικού κινδύνου. Προτεραιότητα, σύμφωνα με την πρόταση, θα έχουν τα ευάλωτα νοικοκυριά και οι καταναλωτές με υψηλές ενεργειακές καταναλώσεις.
Στο ίδιο νομοσχέδιο και οι παρεμβάσεις για τα Data Centers
Η παρέμβαση για τα τιμολόγια ρεύματος αποτελεί τη μία από τις δύο τροπολογίες που κατέθεσε το ΠΑΣΟΚ στο νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Η δεύτερη αφορά τη χωροθέτηση των Κέντρων Δεδομένων (Data Centers), με το κόμμα να ζητά αυστηρότερους περιβαλλοντικούς, ακουστικούς, μικροκλιματικούς και πολεοδομικούς περιορισμούς, καθώς και τον καθορισμό ελάχιστων αποστάσεων από οικιστικές περιοχές.
Στις προτάσεις περιλαμβάνονται ακόμη η κατάργηση ειδικών προνομιακών όρων δόμησης και η θέσπιση συγκεκριμένων περιορισμών στη διάθεση ηλεκτρικού χώρου για την εγκατάσταση Data Centers κοντά σε κατοικημένες ζώνες.
Ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ, Φραγκίσκος Παρασύρης, έχει επισημάνει την ανάγκη διαμόρφωσης ενός ολοκληρωμένου πλαισίου κανόνων, προκειμένου να αποτραπούν οι επιπτώσεις από μια άναρχη ή υπερσυγκεντρωτική ανάπτυξη τέτοιων εγκαταστάσεων.
Με τις δύο τροπολογίες, το ΠΑΣΟΚ θέτει στο ίδιο νομοθετικό πλαίσιο δύο διαφορετικές πτυχές της ενεργειακής πολιτικής: από τη μία, την επιβάρυνση των νοικοκυριών από το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και, από την άλλη, τους όρους με τους οποίους θα αναπτυχθούν στην Ελλάδα μεγάλες ενεργοβόρες υποδομές.
