Πιο συγκεκριμένα με μια νέα διάταξη που προστέθηκε στις ισχύουσες διατάξεις του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας ορίζεται πλέον ότι “εάν ο φορολογούμενος δεν υποβάλλει εμπροθέσμως φορολογική δήλωση, ο προσδιορισμός του φόρου δύναται να γίνεται με έκδοση πράξης εκτιμώμενου προσδιορισμού φόρου με βάση κάθε στοιχείο που έχει στη διάθεσή της η Φορολογική Διοίκηση (εκτιμώμενος προσδιορισμός φόρου), και αφορά ιδίως στο επίπεδο διαβίωσης του φορολογούμενου, την άσκηση της επαγγελματικής ή επιχειρηματικής δραστηριότητάς του ή ομοειδείς επιχειρηματικές ή επαγγελματικές δραστηριότητες. Εάν, μετά την έκδοση της πράξης αυτής, ο φορολογούμενος υποβάλει φορολογική δήλωση, η πράξη αυτή παύει να ισχύει αυτοδικαίως”.
Ουσιαστικά η διάταξη του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, δίνει στην ΑΑΔΕ τη δυνατότητα να προχωρά μονομερώς σε εκτιμώμενο προσδιορισμό φόρου, αξιοποιώντας κάθε διαθέσιμη πληροφορία για τον φορολογούμενο.
Βέβαια προβάλλεται η δυνατότητα, μετά την έκδοση της πράξης εκτιμώμενου προσδιορισμού του φόρου, ο υπόχρεος ή η υπόχρεη έχει τη δυνατότητα εντός 30 ημερών από την κοινοποίηση του εκκαθαριστικού, να υποβάλει φορολογική δήλωση.
Στην περίπτωση αυτή, η πράξη εκτιμώμενου προσδιορισμού φόρου παύει να ισχύει αυτοδικαίως, εκδίδεται άμεσα πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου με βάση την υποβληθείσα δήλωση και τα σχετικά δικαιολογητικά και βεβαιώνονται οι οφειλές που προσδιορίζονται με την πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου.
Στην περίπτωση που με βάση τη δήλωση προκύψει μικρότερο ποσό οφειλής το επιπλέον βεβαιωθέν ποσό διαγράφεται, το δε τυχόν επιπλέον καταβληθέν ποσό επιστρέφεται.
Παράλληλα ο φορολογούμενος έχει επίσης το δικαίωμα ενδικοφανούς προσφυγής εντός 30 ημερών από την κοινοποίηση, εφόσον θεωρεί ότι ο εκτιμώμενος φόρος είναι λανθασμένος ή αδικαιολόγητος.
Η διαδικασία για την εκτίμηση
Να σημειωθεί ότι το «ζύγισμα» της ΑΑΔΕ για την προεκτίμηση φόρου εισοδήματος πατάει σε στοιχεία όπως: οι τεκμαρτές δαπάνες διαβίωσης, εισοδήματα προηγούμενων ετών, η επαγγελματική δραστηριότητα καθώς και αμοιβές από αυτή, κινήσεις τραπεζικών λογαριασμών εισοδήματα από μερίσματα, τόκους ή δικαιώματα, καθώς και συγκριτικά δεδομένα από αντίστοιχες φορολογικές περιπτώσεις.
Ο στόχος
Είναι προφανές ότι το μέτρο στοχεύει στην εμπέδωση όρων φορολογικής συμμόρφωσης και ο ολικό μπλόκο σε φαινόμενα αποφυγής κατάθεσης δήλωσης για την απόκρυψη εισοδημάτων. Βέβαια ο οφειλόμενος φόρος θα περιλαμβάνει και τα σχετικά πρόστιμα και τους τόκους για την εκπρόθεσμη υποβολή.
Να σημειωθεί ότι το 2024, η ΑΑΔΕ εντόπισε 37.637 φυσικά πρόσωπα που δεν είχαν υποβάλει δήλωση, παρακάμπτοντας τις υποχρεώσεις τους. Παρά τις ειδοποιήσεις μέσω email και τηλεφωνική επικοινωνία, μόλις 8.444 συμμορφώθηκαν, ποσοστό 22,4%, με τον φόρο που βεβαιώθηκε να φθάνει τα 13,6 εκατ. ευρώ.
Τέλος, υπενθυμίζεται ότι από 16 Ιουλίου 2025, δηλαδή την επομένη της καταληκτικής ημερομηνίας, θα επιβάλλονται πρόστιμα εκπρόθεσμης υποβολής τα οποία ανέρχονται σε 100 ευρώ για φυσικά πρόσωπα χωρίς τήρηση βιβλίων, 250 ευρώ για όσους τηρούν απλογραφικά και 500 ευρώ για όσους τηρούν διπλογραφικά βιβλία.
Γιώργος Αλεξάκης
