Αυτό επισημαίνει σε ανάλυσή της η γερμανική Tagesschau.

Με πολλά χρήματα, προμήθειες όπλων και στρατιωτική εκπαίδευση, η Τεχεράνη δημιούργησε τις τελευταίες δεκαετίες ένα δίκτυο σιιτών συμμάχων στην περιοχή, οι οποίοι είναι πρόθυμοι να λερώσουν τα χέρια τους για τον μεγάλο ισλαμικό αδελφό τους στην Τεχεράνη: τον λεγόμενο Άξονα της Αντίστασης κατά του Ισραήλ. Η περιφερειακή επιρροή του Ιράν προέρχεται μέσω των λεγόμενων πληρεξουσίων, δήλωσε ο Λιβανέζος πολιτικός σχολιαστής Ronnie Chatah στο Al Jazeera: πάνω απ' όλα η σιιτική πολιτοφυλακή Χεζμπολάχ στο Λίβανο, αλλά και οι Χούθι στην Υεμένη, η Χαμάς στη Γάζα και οι σιιτικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ βρίσκονται στο πλευρό του καθεστώτος της Τεχεράνης. Χωρίς να ξεχνάμε και τον μακροχρόνιο δικτάτορα Άσαντ στη Συρία, του οποίου η παραμονή στην εξουσία εξαρτιόταν πρόσφατα, μεταξύ άλλων, από το Ιράν.

Οι υποστηρικτές του Ιράν έχουν αποδυναμωθεί

Πάντως, οι τάξεις των υποστηρικτών του Ιράν έχουν καταρρεύσει εδώ και μερικούς μήνες - και αυτό δεν οφείλεται μόνο στο Ισραήλ, στην εξαγγελθείσα «Νέα Μέση Ανατολή» του Βενιαμίν Νετανιάχου και στην αλλαγή της ισορροπίας δυνάμεων στην περιοχή: η Χαμάς έχει αποδυναμωθεί από τον πόλεμο στη Γάζα, αν και δεν έχει ηττηθεί. Βασικοί ηγέτες όπως ο Ισμαήλ Χανίγια και ο Τζαχιά Σινουάρ έχουν σκοτωθεί, και οι Χούθι στην Υεμένη δέχονται επιθέσεις ως αποτέλεσμα των επιθέσεών τους στο Ισραήλ- το αεροδρόμιο της Σαναά και σημαντικές υποδομές έχουν καταστραφεί. Ο δικτάτορας της Συρίας Άσαντ ανατράπηκε από ισλαμιστές, στρατιωτικές εγκαταστάσεις δέχθηκαν πυρά από το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ στο Λίβανο υπέστη μαζικό πλήγμα στον πόλεμο κατά του Ισραήλ στα τέλη του περασμένου έτους, λέει ο πολιτικός επιστήμονας Mustafa Kamel as-Sayyed από το Πανεπιστήμιο του Καΐρου: «Η Χεζμπολάχ είναι εξαιρετικά αποδυναμωμένη. Οι ηγέτες σκοτώθηκαν, η πολιτοφυλακή αναγκάστηκε να αποσυρθεί από το νότο και εξακολουθεί να βομβαρδίζεται από το Ισραήλ μέχρι σήμερα».

Στα πρόθυρα της διάλυσης η Χεζμπολάχ

Η Χεζμπολάχ βρίσκεται σίγουρα σε διαφορετική κατάσταση από ό,τι πριν, λέει η Μάχα Γιαχία από τη δεξαμενή σκέψης του Ινστιτούτου Carnegie στη Βηρυτό. «Η Χεζμπολάχ πρέπει σήμερα να επαναπροσδιορίσει τον εαυτό της. Βρίσκεται σε υπαρξιακή κρίση».

Μετά την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 και την έναρξη του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας, η Χεζμπολάχ είχε προκαλέσει πόλεμο με το Ισραήλ για να ανοίξει ένα δεύτερο μέτωπο. Μετά από μήνες αψιμαχιών, το Ισραήλ αντεπιτέθηκε μαζικά από τον περασμένο Σεπτέμβριο, καταστρέφοντας τις υποδομές της Χεζμπολάχ και σκοτώνοντας σχεδόν ολόκληρη την ηγεσία, συμπεριλαμβανομένου του επί χρόνια ηγέτη Χασάν Νασράλα. Έκτοτε, η Χεζμπολάχ αναδιοργανώνεται. Η πολιτοφυλακή σιωπά στην τρέχουσα σύγκρουση. Μια δυνατή σιωπή, όπως την αποκαλούν οι παρατηρητές. Οι επιλογές του Ιράν στον Λίβανο είναι περιορισμένες, λέει ο Λιβανέζος πολιτικός σχολιαστής Chatah. «Η ικανότητα της Χεζμπολάχ να αντιδράσει μπορεί να μην είναι πλέον η ίδια όπως ήταν πριν από τον πόλεμο». Δεν υπάρχει πλέον το ίδιο ισχυρό μέτωπο. «Και αυτό θα οδηγήσει το Ιράν προς τη διπλωματία. Επειδή οι επιλογές του στην περιοχή είναι περιορισμένες».

Πάντα ετοιμοπόλεμοι οι Χούθι

Η Χεζμπολάχ εξακολουθεί να είναι έτοιμη να πολεμήσει, τονίζει ο Λιβανέζος δημοσιογράφος Amin Qamouriyeh. Υποψιάζεται ότι η σημερινή αυτοσυγκράτηση από τον Λίβανο είναι μια στρατηγική: «Η Χεζμπολάχ υποθέτει ότι το Ιράν είναι προς το παρόν ακόμη αρκετά ισχυρό για να αμυνθεί. Δεν έχουμε φτάσει ακόμη στο σημείο όπου το ιρανικό καθεστώς θα καταρρεύσει. Η Χεζμπολάχ κρατά χαμηλό προφίλ προς το παρόν». Ενώ η Χεζμπολάχ διστάζει, οι Χούτι στην Υεμένη είναι επιδεικτικά έτοιμοι να πολεμήσουν. Ένας εκπρόσωπος των Χούθι ανακοίνωσε: «Οι ένοπλες δυνάμεις της Υεμένης χαιρετίζουν την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν για τη θαρραλέα, αποφασιστική και πιστή αντίστασή της κατά της βάναυσης σιωνιστικής επίθεσης.» Αλλά και εδώ οι επιθέσεις αλληλεγγύης με drones και πυραύλους ήταν μόνο ήσσονος σημασίας. Το Ιράν δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται επί του παρόντος να ενεργοποιήσει τους εναπομείναντες πληρεξουσίους του, τα τσιράκια του στην περιοχή. Επιπλέον, όλοι αυτοί οι πληρεξούσιοι έχουν τα δικά τους συμφέροντα και είναι κάτι περισσότερο από απλοί αποδέκτες εντολών, λέει ο πολιτικός επιστήμονας Mustafa Kamel as-Sayyed: «Αμφιβάλλω ότι πρόκειται μόνο για το να παίρνουν εντολές από την Τεχεράνη. Όλες αυτές οι ομάδες έχουν έναν ορισμένο βαθμό αυτονομίας και δέχονται πιέσεις στις χώρες τους».

Ο Λίβανος και το Ιράκ δεν θέλουν να εμπλακούν

Ο Λίβανος και το Ιράκ φέρεται να ζήτησαν από το Ιράν να μείνει έξω από την τρέχουσα κλιμάκωση με το Ισραήλ. Αυτό συμβαίνει επειδή αν το Ιράν κλιμακώσει τη σύγκρουση, υπάρχει η απειλή επιθέσεων σε αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στις χώρες του Κόλπου ή στο Ιράκ, για παράδειγμα. Το Ιράν έχει δημιουργήσει μεγάλες δομές εξουσίας στο Ιράκ και έχει επιρροή σε πολλές σιιτικές πολιτοφυλακές. Ωστόσο, οι επιθέσεις εναντίον Αμερικανών στρατιωτών θα έθεταν τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υπό στρατιωτική πίεση - και το Ιράν θέλει σαφώς να το αποφύγει αυτό. «Το Ιράν έχει καταφύγει μέχρι στιγμής μόνο στους πυραύλους του και δεν έχει χρησιμοποιήσει άλλα μέσα πίεσης», λέει ο δημοσιογράφος Amin Qamouriyeh. «Ούτε το Στενό του Ορμούζ έχει κλείσει, οι προμήθειες πετρελαίου συνεχίζονται και οι στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ δεν έχουν δεχθεί επιθέσεις. Όλα αυτά θα μπορούσαν να συμβούν σε μια δεύτερη φάση, ανάλογα με την εξέλιξη των πραγμάτων».

Οι ρουκέτες δεν λύνουν προβλήματα

Οι παρατηρητές είναι συγκρατημένα αισιόδοξοι ότι μια διαπραγματευτική λύση μεταξύ του Ισραήλ και του Ιράν θα μπορούσε να είναι δυνατή τις επόμενες ημέρες. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ έχει επίσης μιλήσει για μια πιθανή συμφωνία. Ωστόσο, πολλοί εμπειρογνώμονες συμφωνούν ότι η περιοχή δεν θα βρει μόνιμη ειρήνη μέσω της στρατιωτικής δύναμης και της μυϊκής πυγμής του Ισραήλ. Ή όπως το θέτει ο Λιβανέζος σχολιαστής Chatah: «Οι ρουκέτες δεν λύνουν προβλήματα.» Σύμφωνα με τους ειδικούς, το κλειδί για μια ειρηνική Μέση Ανατολή είναι μια δίκαιη λύση για τους Παλαιστίνιους, η επίλυση του ζητήματος των δύο κρατών και, πάνω απ' όλα, ο τερματισμός των θανάτων αθώων πολιτών στη Γάζα. Και οι παρατηρητές προειδοποιούν ότι η σύγκρουση Ιράν-Ισραήλ δεν πρέπει να αποσπάσει την προσοχή από αυτό.