Ο Günther Thallinger, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Allianz —ενός από τους μεγαλύτερους ασφαλιστικούς ομίλους στον κόσμο— προειδοποίησε πρόσφατα πως βρισκόμαστε κοντά σε θερμοκρασιακά όρια όπου δεν θα είναι πλέον δυνατή η ασφάλιση βασικών χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, όπως τα στεγαστικά δάνεια ή οι επενδύσεις, όπως μεταδίδει το CNBC.

Σε ανάρτησή του στο LinkedIn στα τέλη Μαρτίου, τόνισε την ανάγκη για ταχεία απανθρακοποίηση, προειδοποιώντας ότι ολόκληρες κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων χάνουν αξία σε πραγματικό χρόνο λόγω των ακραίων καιρικών φαινομένων. Το πιο ανησυχητικό απ’ όλα; Η εκτίμησή του ότι η επιδεινούμενη κλιματική κρίση μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στην κατάρρευση του καπιταλισμού.

Ασφάλιση: Ο «αόρατος λιπαντής» της παγκόσμιας οικονομίας

Η ασφάλιση παίζει καθοριστικό ρόλο στην οικονομία, καθώς επιτρέπει την ανάληψη ρίσκου με ελεγχόμενο τρόπο, προστατεύοντας ιδιώτες και επιχειρήσεις από οικονομικές απώλειες.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον Thallinger, περίπου τα δύο τρίτα των οικονομικών ζημιών από φυσικές καταστροφές δεν καλύπτονται ασφαλιστικά, δημιουργώντας ένα σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα. Το λεγόμενο “προστατευτικό κενό” μεταφέρει το κόστος των καταστροφών σε πολίτες, επιχειρήσεις και κράτη — και όχι στις ασφαλιστικές.

«Αν αυτός ο όγκος κινδύνου συνεχίσει να αυξάνεται, θα βρεθούμε αντιμέτωποι με μια κοινωνική συνθήκη μη βιώσιμη, γιατί ο κίνδυνος θα παραμένει απλά ακάλυπτος», δήλωσε στο CNBC.

Η προοπτική είναι “ανησυχητικά ζοφερή”

Η προειδοποίηση έρχεται τη στιγμή που ο πλανήτης οδεύει προς μια αύξηση της θερμοκρασίας κατά 2,6 έως 3,1 βαθμούς Κελσίου εντός του αιώνα, σύμφωνα με τον ΟΗΕ — επίπεδα που θα προκαλέσουν καταστροφικές συνέπειες.

Αν ξεπεράσουμε τον στόχο του +1,5°C, αυξάνεται η πιθανότητα “σημείων καμπής” — ανεπίστρεπτων αλλαγών σε μεγάλα οικοσυστήματα της Γης.

Ο Thallinger επισημαίνει ότι η επένδυση στην προσαρμογή είναι οικονομικά συμφέρουσα: το κόστος φυσικών καταστροφών είναι 10 φορές υψηλότερο από το κόστος πρόληψης. Ωστόσο, αν συνεχίσουμε με τις σημερινές πολιτικές, δεν θα μπορούμε καν να προσαρμοστούμε: «Δεν μπορούμε να προστατέψουμε το Άμστερνταμ από τρία μέτρα ανόδου της στάθμης της θάλασσας. Αυτό απλά δεν γίνεται».

Από την Καλιφόρνια στο Λος Άντζελες: Η κλιματική απειλή δεν κάνει διακρίσεις

Ο ασφαλιστικός κολοσσός Zurich Insurance Group —πέμπτος μεγαλύτερος στην Ευρώπη— χαρακτήρισε πρόσφατα την κατάσταση ως "ανησυχητικά ζοφερή", με τις πυρκαγιές στην Καλιφόρνια να επιβεβαιώνουν πως ακόμη και οι πιο ανεπτυγμένες οικονομίες δεν είναι προετοιμασμένες.

Από το 1994 έως το 2023, οι ασφαλισμένες απώλειες αυξήθηκαν κατά 5,9% ετησίως, ενώ το παγκόσμιο ΑΕΠ αυξανόταν με ρυθμό μόλις 2,7% — δηλαδή οι απώλειες αυξήθηκαν πάνω από διπλάσια σε σχέση με την οικονομική ανάπτυξη.

Η Zurich προειδοποιεί πως αν συνεχιστεί αυτή η τάση, τα ασφάλιστρα για την κάλυψη κλιματικού κινδύνου θα εκτοξευθούν, μειώνοντας το επίπεδο προστασίας που μπορούν να αντέξουν οικονομικά πολίτες και επιχειρήσεις.

CAT Bonds και το οικονομικό όριο της αντοχής

Με τη ραγδαία αύξηση των φυσικών καταστροφών, η αγορά των καταστροφικών ομολόγων (CAT bonds) έχει εκτοξευθεί — με αύξηση 75% από το 2020, σύμφωνα με τη Swiss Re.

Ωστόσο, ο Thallinger εκτιμά ότι η παραδοσιακή σχέση «περισσότερος κίνδυνος = περισσότερη δουλειά για τις ασφαλιστικές» βρίσκεται πλέον κοντά στο σημείο θραύσης — κάτι που ίσως έχει σοβαρές επιπτώσεις για τις χρηματοπιστωτικές αγορές.

«Αν οι ζημιές συνεχίσουν να αυξάνονται, το κόστος για ασφαλιστές και επενδυτές γίνεται απαγορευτικό. Κάτι πρέπει να γίνει για να ενισχυθεί ταυτόχρονα η ανθεκτικότητα και η προστασία», δήλωσε ο ειδικός της Artemis.bm, Steve Evans.

Μήπως τελικά η λύση είναι στην πρόληψη;

Όχι όλοι δεν συμμερίζονται την απαισιοδοξία. Ο Tobias Grimm, επικεφαλής επιστήμονας για το κλίμα στη Munich Re, πιστεύει ότι η αγορά μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί, αν τα ασφάλιστρα αντικατοπτρίζουν τον αυξανόμενο κίνδυνο.

«Δεν είναι τόσο θέμα ασφαλισιμότητας όσο θέμα κόστους. Το πρόβλημα είναι ότι συνεχίζουμε να χτίζουμε σε περιοχές υψηλού κινδύνου — και αυτό είναι κάτι που μπορούμε να αλλάξουμε», ανέφερε.

Η λύση, σύμφωνα με τον Grimm, ίσως βρίσκεται στην πρόληψη ζημιών και στην ορθολογική διαχείριση γης.