Η εξέλιξη έρχεται την ώρα που ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εντείνει τη ρητορική και τις πολιτικές του για αλλαγή καθεστώτος στην Κούβα, όπου το κομμουνιστικό κόμμα βρίσκεται στην εξουσία από την επανάσταση του 1959 υπό τον Φιντέλ Κάστρο.

«Η Αμερική δε θα ανεχθεί ένα κράτος-παρία που φιλοξενεί εχθρικές ξένες στρατιωτικές, υπηρεσίες πληροφοριών και τρομοκρατικές επιχειρήσεις μόλις 90 μίλια από την αμερικανική ηπειρωτική χώρα», δήλωσε ο Τραμπ, με τον πρόεδρο της χώρας, Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ, να απαντά τη Δευτέρα (19/5) πως η Κούβα δεν συνιστά απειλή.

Ωστόσο, η απαγγελία κατηγοριών εις βάρος του Ραούλ Κάστρο σηματοδοτεί νέα επιδείνωση στις σχέσεις μεταξύ των δύο πρώην αντιπάλων του Ψυχρού Πολέμου. Μετά την άνοδο του Φιντέλ Κάστρο στην εξουσία, η Κούβα ευθυγραμμίστηκε με τη Σοβιετική Ένωση και προχώρησε σε εθνικοποιήσεις αμερικανικών επιχειρήσεων και περιουσιακών στοιχείων, με τις ΗΠΑ να διατηρούν από τότε οικονομικό εμπάργκο.

Οι κατηγορίες σε βάρος του Ραούλ Κάστρο, ο οποίος είναι 94 ετών, σχετίζονται με περιστατικό του 1996, όταν κουβανικά μαχητικά κατέρριψαν αεροσκάφη που χειριζόταν ομάδα Κουβανών εξόριστων. Σύμφωνα με τα διεθνή μέσα, στο κατηγορητήριο γίνεται αναφορά για συνωμοσία για τη δολοφονία Αμερικανών πολιτών, ενώ υπάρχουν ακόμη τέσσερις κατηγορίες ανθρωποκτονίας και δύο κατηγορίες για καταστροφή αεροσκάφους.

Το γραφείο του ομοσπονδιακού εισαγγελέα στο Μαϊάμι προχώρησε στις ανακοινώσεις την ώρα εκδήλωσης για τα θύματα του περιστατικού.

Η τελετή συνέπεσε με την επέτειο του τέλους της αμερικανικής στρατιωτικής κατοχής της Κούβας στις 20 Μαΐου 1902, μετά από αιώνες ισπανικής αποικιοκρατίας. Η κουβανική κυβέρνηση δεν αναγνωρίζει την ημερομηνία ως εθνική ανεξαρτησία, υποστηρίζοντας ότι η χώρα παρέμεινε υπό την επιρροή των ΗΠΑ έως την επανάσταση του 1959.

Σε ανάρτησή του στο X, ο Ντίας-Κανέλ ανέφερε ότι η 20ή Μαΐου στην κουβανική ιστορία συμβολίζει «παρέμβαση, ανάμειξη, αποστέρηση και απογοήτευση».

Παρότι, στο παρελθόν κατά διαστήματα υπήρξαν συνομιλίες και προσωρινή βελτίωση των σχέσεων των δύο κρατών, ιδιαίτερα κατά τη δεύτερη θητεία του Μπαράκ Ομπάμα, ωστόσο η κυβέρνηση Τραμπ έχει υιοθετήσει σαφώς σκληρότερη στάση.

Υπό τον Τραμπ, οι ΗΠΑ έχουν ουσιαστικά εντείνει τον αποκλεισμό της Κούβας, απειλώντας με κυρώσεις χώρες που την προμηθεύουν με καύσιμα, γεγονός που έχει οδηγήσει σε διακοπές ρεύματος και σε επιδείνωση της χειρότερης οικονομικής κρίσης των τελευταίων δεκαετιών.

Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του προς τον κουβανικό λαό, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, του οποίου οι γονείς είναι Κουβανοί μετανάστες, πρότεινε τη δημιουργία νέας σχέσης μεταξύ των δύο χωρών, λέγοντας ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να προσφέρουν βοήθεια ύψους 100 εκατομμυρίων δολαρίων, ενώ κατηγόρησε την κουβανική ηγεσία για ελλείψεις σε ηλεκτρικό ρεύμα, τρόφιμα και καύσιμα.

Απαντώντας, ο Κουβανός υπουργός Εξωτερικών Μπρούνο Ροντρίγκεζ χαρακτήρισε τον Ρούμπιο «εκπρόσωπο διεφθαρμένων και εκδικητικών συμφερόντων», χωρίς ωστόσο να αποκλείσει την αποδοχή της βοήθειας.